Friday, November 30, 2007

Зөвлөлтийн алдарт тагнуулч Рудольф Абель

Рудольф Абелийн гэр бүл
Баривчлагдаад байгаа нь..
Зөвлөлтийн алдарт тагнуулч Рудольф Абель (жинхэнэ нэр нь Вильям Фишер1903оны 7 р сарын 11 нд Английн Ньюкасле-на-Тайне гэдэг газар Генриха Фишерийн гэрт төржээ.Аав нь герман гаралтай ээж нь орос байсан байна.Тэдний гэр бүл Оросын хувьсгалын үйл хэрэгт идэвхтэй оролцдог байснаас Фишер бага залуугаасаа коммунист үзэл сурталаар хүмүүжсэн гэнэ.Фишер 16 настай байхдаа Лондоны их сургуульд орж суралцсан бөгөөд тэдний гэр бүлийнхэн 1920 онд ЗХУ д эргэн ирж сууршихаар болсон тул их сургуулиа төгсөж чадаагүй юм.Вилли (түүнийг найзууд нь тэгж дууддаг байсан) өөрийн ах Генрихийн хамт Коментерний төв байгууллагад орчуулагчаар ажиллаж ажлын гараагаа эхэлсэн байна.1924 онд үргүлжлүүлэн суралцахаар болсон болов ч ажлын шаардлагын улмаас бас чадсангүй.Түүнийг дөнгөж 1 жил суралцаад байхад нь гадаадад тагнуулын байгууллагын шугамаар ажиллуулахаар дээд байгууллага шийджээ.Хилийн чанадад тэрээр тусгай холбоочноор ажиллаж байгаад дайн эхэлсэн 1941 оны намар эх орондоо эргэж иржээ.Дайны эхний жилүүдэд тэрээр тусгай үүргийн ажилтанаар ажиллаж дайсны ар талд хорлон сүйтгэх янз бүрийн үүрэг гүйцэтгэж байсан байна.Дайн дууссаны дараа сөрөх тагнуулын газар ажиллаж байгаад 1948 онд АНУ д нууц далгавар гүйцэтгэхээр ажиллаж эхэлжээ.Эмилем Голдфус нэрээр АНУ д суурьшсан түүний гол үүрэг атомын зэвсэгийн талаар мэдээлэл цуглуулах байсан юм.Чөлөөт зурагчин зургийн студийн эзэн тэрээр жирийн америк иргэний адил амьдарч байлаа.Маш болгоомжтой онцгой ойтой байсан түүнийг Америкийн ХМТ ердөө сэжиглэж байгаагүй гэдэг.Мэргэжилийн тагнуулч түүнийг илэрч баригдахад түүний Германд хамт ажиллаж байсан немцийн офицер байсан нэгний мэдүүлэг тус болсон байна.Тэр нөхөр архинд орж дампуурсны улмаас мэдээлэлээ ХМТ оонд худалдсан гэж зарим эх сурвалж бичдэг юм байна лээ.Р.Абель нэгэн зочид буудалд холбоо барьж байсан станцынхаа хамт ХМТ ны ажилтнуудад газар дээрээ баригдсан гэнэ.Ингээд удалгүй шүүх хурал болж түүнийг тагнуул хийсний учир 30 жил шоронд хорих ялаар шийтгэжээ.Гэхдээ тэрээр энэ ялаа удаан эдлээгүй юм.ЗХУ д агаарын тагнуул хийсний учир баривчлагдсан америкийн нисгэгэч Фрэнсис Пауэрсээр түүнийг сольж авсанаар тэр эх орондоо ирсэн юм.1971 оны 11 сарын 15 өдөр нас барах хүртлээ зөвлөлтийн КГБ ийн сөрөх тагнуулын газар ажиллаж байсан юм.Амьд домог болсон түүний гавьяг төр засаг нь үнэлж ЗХУ ын баатар Лениний одон Хөдөлмөрийн болон цэргийн гавьяаны одон бусад медалуудаар шагнаж байжээ.ИЙм нэгэн домогт тагнуулч асны талаар хүүхэд байхдаа сонсож биширдэг байсан болохоор блогтоо орууллаа

Хятадын ажлын байрны бүртгэл явагдаж байгаа нь


Өмнөд хөршид ажлын байр хайж бүртгүүлж байгаа хүмүүсийн boom болж нэг иймэрхүү л дүр зураг харагдаж байна.Хэзээ ажилд орно гэж бодож зогсоо бол энэ найзууд .Манайд барилга барих гэж ирээд буцахгүй гээд үхнэ хатна гээд байгаа сурагтай байсан .Арга үгүй л юм байна гэж бодож байна.Зөвхөн хоолны төлөө л ажилладаг амьдардаг гээд бодохоор энэ шоргоолж шиг амьдралд тэсэж үлдэх гэж юм юм л болдог байх даа

ЗХУ д нээгдсэн анхны түргэн хоолны газар.

Энд нэг сонирхолтой зураг тавилаа.Анхны Мак Доналдс түргэн хоолны газар ЗХУ д нээгдээд сонирхсон үйлчлүүлэгч нар нь оочерлож байгаа нь.Заримдаа энэ цуваа хэдэн км болдог байсан гэнэ.Орлого ашиг ч гэж талийж өгдөг байсан байлгүй.Одоо орост түргэн хоолны салбар цэгүүд тоолшгүй олон болсон доо.Энэ зураг дээр гарч байгаа үйл явдалыг одооны хүмүүст яривал үнэмшихгүй байсан байхдаа.Арга үгүй баримт байгаа болохоор ойлгох байхдаа.Манайд анх шопын дэлгүүр "нэртэй тусгай турист, дарга нарт үйлчилдэг ганц хоёр дэлгүүр Баянгол зочид буудалын ар талд нэг ,бас одоогын центерпойнт байгаа (одоо Голомт банк байгаа) байранд нэг зэрэг цөөхөн байсан.80 аад оны сүүлээр coco-cola ,pepsi cola , зэрэг лаазтай ундаа зарагдаад бидэнд их сонин л юмны хэг байлаа гэж.Хааяа нэг ганц хоёр доллараар юм авах гэж дайсны ар талд тагнуул хийж байгаа юм аятай юм болдог байсан.Хардаж сэрдээд аймаар байсан шүү

Оросын мафи

Оросын мафийн талаар сонсоогүй хүн ховор биз дээ.Манайхан Орост ганзаганд явж байх даа зарим зах зухаас нь танилцаж амжсан байдаг юм байна лээ.Минийхээр бол жижиг гарын баагий нар нь ихэнхдээ манайхныг оролддог байсан байх.Энэ зургийг Оросын нэг сайтнаас авлаа.Мафийн нэг бригадынхан нэг уулзалтан дээрээ авахуулсан бололтой.Тодорхой бичсэн болохоор орчуулах шаардлагагүй гэж бодлоо.Тайлбар дээрээ бичсэнээр бол зурган дээр байгаа хүмүүсийн нэг нь одоо Нэгдмэл Орос намаас дэвшсэн думын гишүүн юм байна лээ.Сонирхолтой л юм байна лээ.

Артем Тарасов анхны Оросын саятан


Саяхан Оросын анхны саятан Артем Тарасовын өөрийнхөө амьдралын талаар өгүүлсэн "Саятан " гэдэг номыг нь уншлаа.Маш сонирхолтой өгүүлэмжтэй ном байна лээ.Зөвлөлтийн 80 аад оны амьдрал, 90 оны эхээр Орос оронд болж байсан өөрчлөлт үймээн будилаан мафи авилгал шинэ оросуудын тухай гээд л их олон төрлийн сэдэв хамарсан олоод уншсан байхад хэрэгтэй л ном байна лээ.Уншиж байхад зарим нэг үйл явдал нь Монголд болж байсантай адилхан арга үгүй л ах дүү орны намтар харагдаж байсан.А.Тарасов одоо өөрөө Англид амьдардаг юм байна лээ.Орос орны эгзэгтэй үед анхны саятан болсон анхны хөрөнгөтөн думын гишүүн болсон гээд их сонирхолтой намтар түүхтэй хүн

Saturday, November 24, 2007

1944 оны Гитлерийн эсрэг хуйвалдаан

Карл Гёрделер
Карл Гёрделерийг хуйвалдагчид дараагийн засгийн газрын канцлераар тавихаар төлөвлөж байжээ.
Эрвин Роммел
Клаус Шенк фон Штауффенберг
Дэлбэрэлтийн дараа нь..
Геннинг фон Тресков

Дэлхийн 2 р дайны сүүл үеэр фашист Герман дорнод фронт буюу ЗХУ ийн нутаг дээр удаа дараа хүндхэн цохилт авч цэрэг улс төрийн давамгай байдлаа алдаж эхэлснээр зарим цэргийн офицер генералуудын дунд Гитлерийн дайнч бодлогод дургүйцэх эсэргүйцэх шинж байдал ажиглагдах болов.Энэ байдал даамжирснаар зарим дээд тушаалын офицер генералууд хуйвалдаж Гитлерийн амь насанд халдаж түүнийг засгийн эрхээс зайлуулах төлөвлөгөө боловсруулсан нь 1944 оны бүтэлгүй оролдлогод хүргэсэн юм.Хуйвалдагчид нь янз бүрийн үзэл бодолтой байсан нь одоо түүхчдийн олж авсан тэр үейин материалаас ил болоод байгаа ажээ.Тэд Гитлерийг устгасны дараахи засгийн газрын талаар өөр өөрийн чиг баримтлалтай байсан бөгөөд харин Гитлерийг устгах асуудал дээр санал нэгдэж байсан бололтой.Эдэн дундаа хөрөнгөтний ардчилсан нийгэм байгуулах үзэл баримтлалтай бүлэг нь илүү идэхтэй ажиллаж байсан гэдэг.Түүний идэхтэй гишүүдийн нэг нь сүүлд Адольф Гитлерийн амь насыг хороох ажлыг өөрөө биечлэн гүйцэтгэсэн нөөцийн армийн штабын дарга хурандаа фон Штаунфенферг байсан юм.Африкт байлдаж байсан Германы армид алба хааж байхдаа шархдаж нүдэндээ гэмтэл авч байсан энэ офицер нь Германы сурвалжит гэр бүлээс гаралтай дээд тушаалын хүрээлэл дотроо нэр хүндтэй нэгэн байсан юм.Герман Геринг түүнийг хуйвалдаанд оролцсон гэдэгт эргэлзэж бас харамсаж байсан гэдэг.Бас нэг гишүүн нь генерал фон Тресков байлаа.Эд бол эцсээ хүртэл өөрсдийн үзэл бодолдоо үнэнч байж үйл ажиллагааг өөрсдийн амь насаа золиослон байж хийх зориг эрмэлзлэлтэй байсан ажээ.Хуйвалдагчид Гитлерийн амь насыг хороох оролдлогыг хэд хэдэн удаа хийсэн бөгөөд тухай бүрд нь фюрер азтай тохиолдлоор өртдөггүй байж.Нэг удаа тэд цэргийн шинэ хувцасны үзэсгэлэн дээр Гитлерийг ирэх үеэр гранат тэсэлж устгахаар төлөвлөж амиа золиослох офицерийг ч олсон боловч тэр үзэсгэлэн дээр байх тогтоосон хугацаанаасаа хамаагүй өмнө фюрер гэнэт яваад өгснөөс хугацаандаа амжаагүй гэнэ.Бас нэг удаа фюрерийг онгоцоор нисэх үед нь түүнтэй хамт нисэх офицерт цагийн удирдлагатай минатай цүнх өгч явуулсан боловч уг төхөөрөмж яагаад ч юм дэлбэрээгүй аж.Эцэст нь Штауфенферг өөрөө энэ ажиллагааг гардан гүйцэтгэхээр болж тохиромжтой газар цаг хугацаагаар Гитлерийн чоны үүр хэмээх командын төв дээр болдог зөвлөгөөний үейиг сонгосон юм.Энэ цэргийн зөвлөгөөний үйл ажиллагаанд ажил үүргийн хувиарийн дагуу хурандаа Фон Штауфенферг оролцох байсан нь сэжиг төрүүлэхгүй байх бололцоог хуйвалдагчдад олгож байв.Тэгээд манайхан ихэнх нь үзсэн байхдаа Зөвлөлтийн "Чөлөөлөлт " гээд нэртэй эх орны дайны үйл явцыг харуулсан олон ангитай нэг кинон дээр уг уг операци яаж болсон тухай тодорхой гардаг ш дээ.Мань хурандаа бүрэн хамгаалалттай бүсэд минатай цүнхээ амжилттай оруулж чадаад улмаар нэг далим гаргаж гараад цүнхтэй минийг тохируулж зөвлөгөөн болж байсан өрөөний ширээний доогуур тавьсан байдаг.Хэсэг байсны дараа Штауфенферг шалтаг гаргаж уг зөвлөгөөн болж байсан байрнаас гарч явсан ажээ. Удалгүй мина дэлбэрч уг байр асар хүчтэй дэлбэрэлтээс болж бүрэн сүйдсэн юм.Уг минийн дэлбэрэлтийн хүчин чадал хангалттай байсан бөгөөд үүндээ бат итгэсэн хурандаа дэлбэрэлт болсоны дараа Гитлер үхсэн эсэхийг баттай шалгалгүйгээр өөрсдийн хамтран зүтгэгч нартаа түүнийг устгасан гэж мэдээлж байжээ.Харин бас л гайхалтай юм болж Гитлер амьд үлдсэн юм.Энд нэг юм хэлэхэд Германы суртал нэвтрүүлэг энэ тохиолдлыг ашиглан бурхан фюрерийг ивээж байна тиймээс тэр хэзээ ч ялагдахгүй гэж сурталчилгаа явуулж байжээ.Яагаад ч тэр амьд үлдээд байсан юм .Бодвол эцсийнхээ сүйрлийг өөрөө үзэх гээд байсан юм байлгүй.Мэдээж өш хонзон аюултай авагдаж тэр дороо өргөн баривчилгаа явагдсан юм.Тэр үейин олон нэр хүндтэй генерал офицерүүд баривчлагдаж байсан бөгөөд зэрэгцээд идэвхтэй оролцсон хүмүүсийн гэр бүлийг бөөнөөр хорих лагериудад ачиж тамлан яргалж байлаа.Фельдмаршал Эгөн Роммел энэ хуйвалдаанд оролцсон нь илэрч түүнийг баривчилж цаазлах гэсэн боловч түүний арми цэргийн дунд асар нэр хүндтэйг бодолцон амиа хорлох шаардлага тавьсан гэдэг.Дараа нь өөрийнхөө амийг егүүтгэсний нь дараа хуурамч ёслол хийж оршуулсан гэж байгаа.Хэдийгээр фашист Германы генерал байсан боловч эр цэргийнхээ хувьд үүргээ гүйцэтгэж байсан цэргийн домогт дарга авьяаслаг удирдагч байсан түүний тухай холливудийн "Цөлийн чоно ' нэртэй кино байдаг санагдаж байна .Нэрийг нь андуурсан байж магадгүй шүү.Эгөн Роммел Германы Африкт байлдаж байсан цэргийн бүлэглэлийг командалж байсан гэдэг байхаа.Дэлбэрэлтээс Гитлер яаж амьд үлдсэн талаар гэвэл яг дэлбэрэх үеэр тэрээр зөвлөгөөн болж байсан хүнд зузаан ширээг тэгнээд газрын зураг шагайж байсан бөгөөд мөн хурандаа Гитлертэй ойрхон тавьсан цүнхийг нэгэн генерал босохдоо санамсаргүй түүнээс холдуулсан гэдэг юм байна лээ.Ингээд л 20 зууны аймшигт дарангүйлагч золоор амьд үлдсэн юм.Хэрвээ хуйвалдаан амжилттай болоод Гитлер үхсэн бол дэлхийн түүх маш өөрөөр л бичигдэх байж дээ.Нөгөө Баабарын хэлдэгээр тийм тийм юм болоод тэгээд ийм юм болжээ гэж бичдэг болохоос тэгсэн бол тийм болох байсан гэж болдоггүй болохоор одоо ямар болсон байхыг ёстой чөтгөр бүү мэд .Хуйвалдагчид Гитлерийг устгасны дараа байгуулагдах засгийн газрын тэргүүн гишүүдийг хүртэл бодолцож нэр усыг нь жагсаасан байсан юм.Уг нууц ажиллагааны нууц нэрийг Валькур гэдэг байсан бөгөөд Холливуд энэ сэдвээр кино хийж байгаа нь одоо ид дундаа орж байгаа юм байх.Киноны гол дүр Хурандаа фон Штауфенфергийн дүрд нэрт жүжигчин Том Круйз тоглож байгаа болохоор гоё кино болох болов уу гэж бодож байна.Их ч адилхан юм байна лээ.

Thursday, November 22, 2007

Америкийн ерөнхийлөгч асан Линкольн, Кеннеди нарын хачирхалтай 16 тохиолдол


Хоёр алдартай ерөнхийлөгч нарын амьдралын эдгээр 16 тохиолдол одоо болтол хүмүүсийн гайхлыг төрүүлсээр байгаа билээ.Эдгээрээс дурдвал
1.Авраам Линкольн 1860 онд ерөнхийлөгч болж байсан бол түүнээс хойш яг 100 жилийн дараа Жон Кеннеди 1960 онд ерөнхийлөгчөөр сонгогджээ.
2.Хоёлаа арьсаны үзлийн эсрэг үзэлтэй байсан.
3.Хоёр ерөнхийлөгч адилхан 5 дахь өдөр амь үрэгджээ.
4.Эхнэрүүд нь адилхан Цагаан ордонд амьдарч байхдаа хүүхдээ алдаж байжээ.
5.Алуурчид адилхан тэдний толгойны араас буудсан байна.
6.Линкольн Фордын Театрд алуулсан бол Кеннеди форд мотор компанийн машинаар явж байхдаа үхэлтэй тулгарсан байна.
7.Хоёлангийх нь дэд ерөнхийлөгч өмнөдийн ардчилсан үзэлтэн сенатор байсан хүмүүс байсан гэнэ.
8.Линкольны дэд ерөнхийлөгч Андреү Жонсон 1808 онд төрсөн бол Кеннедийн дэд ерөнхийлөгч байсан Линдон Жонсон 1908 онд төрсөн нь яг 100 жилийн дараа давтагдаж байна.
9.Линкольны хувийн нарийн бичгийн даргын нэрийг Жонн гэдэг бол Кеннедийн хувийн нарийн бичгийн даргын овог Жонн байсан гэнэ.
10.Линкольны алуурчин Жонн Вилкес Буут 1839 онд төрсөн бол Кеннедийн алуурчин Лее Харвей Освальд 1939 онд бас түүнээс хойш яг 100 жилийн дараа төрсөн байсан гэнэ.
11.Хоёр алуурчин хоёлаа хэт барууны үзэлтэн байсан байна.
12.Эдгээр 2 алуурчин шүүхээр орохоосоо өмнө адилхан алуулсан гэнэ.
13.Буут Линкольныг буудчихаад театрын хонгилоор зугтсан бол Освальд гаалын агуулахын дээрээс буудаад театрын хонгилоор дамжин зугтсан байна.
14.LINCOLN ба KENNEDY гэхэд яг 7 үсэг ордог
15.ANDREW JOHNSON ба LINDON JOHNSON гэхэд адилхан 13 үсэг байдаг
16.JOHN WILKES BOOTH ба LEE HARVEY OSWALD гэхэд тус бүр 15 үсэг ордог байна.Ийм нэгэн сонирхолтой хачирхалтай юм байдаг гэнэ.

Домогт Нэд Келлегийн төмөр хуяг


Блогтоо хүмүүст сонирхуулах үүднээс зарим нэгэн сонин хачин үйл явдал баримтаас орчуулан бололцоогоороо оруулж байгаа билээ.Энэ удаа Австралийн сайн эрсийн нэг домог болон яригддаг Нэд Келлегийн тухай өгүүлье.Түүний амьдралын тухай нэгэн уран сайхны кино манай нэг телевизээр хэдэн жилийн өмнө гарч байсныг санаж байна.Манай 1921 оны хувьсгалаас өмнө амьдарч байсан шилийн сайн эрсийн нэгэн адил тухайн үейинхээ шудрага бус худал хуурмаг харьцааны золиос болсон тэрээр өөрийн эрхгүй дээрэм тонуул хийх замыг сонгож засаг захиргааны заналт дайсан болсон аж.Эгэл жирийн түүний амьдрал шудрага бус гүтгэлгийн улмаас ахыг нь морины хулгайд сэрдэж баривчлах гэсэн цагдааг шархдуулснаар орвонгоороо эргэсэн юм.Нэгэнт цагдаа буудсан түүнийг орон нутгын засаг захиргаа аюултай гэмт хэрэгтэн гэж зарласнаар тэрээр ах дүү нар 2 найзын хамт тэмцэлээ эхэлсэн байна.Тэд их зам тосож баячуулыг дээрэмдэх банк тонох орон нутагын сувдаг шунахай газрын эзэдтэй дарлагдаж зовсон ядуучуудын өмнөөс тооцоо бодох зэргээр эсэргүйцлээ явуулдаг байжээ.Хойноос нь хөөцөлдөх цагдаа нартай тэрээр хэд хэдэн удаа тулгарч буудалцаж байсан боловч амжилттай зайлж чаддаг байв.Түүний тэмцэлийг дарлагдаж зовж шаналж байсан тариачид орон нутгын оршин суугчид далдуур маш их дэмждэг байсан бөгөөд одоо ч австралын ард түмэн түүнийг сайнаар дурсаж байдаг юм.Тэрээр нүүр биеээ далдалсан төмөр хувцас өмсдөг байсан нь олон удаагийн тулгаралтанд түүнийг аварч гарсан гэдэг.Харин 1880 онд нэгэн удаагийн мөргөлдөөний үеэр цагдаа нар түүний хөлийг онож буудсанаар Нэд Келле цагдаа нарт баригдсан гэнэ.Түүнийг шүүхээр оруулж 1880 оны 11 сарын 11 нд дүүжлэн хороожээ.Харин түүний өмсөж байсан энэ төмөр хувцас буюу хуяг одоо болтол тус улсын нэгэн музейд байдаг гэнэ.

Сонирхолтой зураг

Хараад таньж байгаа биз дээ ...Гоё зурсан байна шүү.Зургийг идэвхжүүлээд томоор үзээрэй

АНУ ын хамгийн аюултай хотууд

Detroit
Congressional Quarterly Inc судалгааны группын мэдэгдэж байгаагаар бол АНУ ын хамгийн аюултай хотын жагсаалтыг Детройт хот тэргүүлж байна гэнээ.Уг судалгааны дүнг Холбооны Мөрдөх Товчооны гаргасан статистик тоо баримт бас зарим нэг судалгааны үндсэн дээр гаргаж байгаа гэнэ.Хоёр дугаар байранд уг судалгааны өнгөрсөн жилийн тэргүүлэгч Миссури мужийн нийслэл Сент Луйс хот гуравдугаарт Мичиган мужийн Флинт хот 4 рт Калифорни мужийн Окленд 5 д нь НЬю Жерси мужийн Кемдэн дараа нь Алабама мужийн Бирменгэм зэрэг хотууд жагсаж байгаа гэнэ.Саяхан болсон гэмт хэргийн дараа манайхан аюул осолгүй амьдрах талаар юм бодож эхэлсэн байлгүй дээ.Тэгэхлээр эдгээр хотуудын талаар анхааралдаа авахад илүүдэхгүй биз

Стивен Сигал Халимагын Хүндэт иргэн боллоо

Холливудийн нэрт жүжигчин Стивен Сигалд Оросын Холбооны улсын бүрэлдэхүүнд багтдаг Халимаг улсын хүндэт иргэн цол олгосон тухай тул улсын хэвлэл мэдээллийн албаны тэргүүн Буян Галзанов мэдэгджээ.Стивен Сигалыг буддын шашинтан гэдгийг хүмүүс мэдэх байхаа.Халимагын Ерөнхийлөгч Кирсан Илюмжинов Элстэй хотоо буддын шашинтнуудын төв болгох талаар их зүтгэж хичээж байгаагийн нэг илрэл нь энэ болов уу.Холливудын жүжигчин маань миний сонссоноор бол буддын шашны ренбучий цолтой гэсэн байхаа.Тэгэхлээр түүний нэр нөлөөг ашиглан буддын шашинтнуудыг Халимаг улсад байгуулсан Европд 2 т орох бурханы шашны сүмд анхаарлыг нь хандуулах гэж байгаа бололтой.Түүнд уг цолыг буддын шашин түүний үнэт зүйлийг хөгжүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж олгож байгаа гэж онцолсон байна.

Wednesday, November 21, 2007

Цагаан морин жилийн жагсаал цуглаан

Цагаан морин жилийн ардчилсан хувьсгалын үеэр болж байсан үйл явдлууд зарим хүмүүст сонин санагдаж байж магадгүй .Цаг төрийн тэр үймээнээс хойш одоо 17 жил өнгөрөөд тэр үед төрж байсан хүүхдүүд хэдийнэ 16 хүрч иргэний үнэмлэх авсан том хүмүүс болсон гэхээр бас муугүй хугацаа өнгөрсөн байна.Тэр үед болж байсан Ардчилсан Холбооны цуглаанууд үнэхээр ард түмний өөрчлөн шинэчлэх хүсэл эрмэлзлэлээр дүүрэн дэмжлэгтэй жинхэнэ эсэргүйцлийн талбар болж байлаа.Долоо хоногын бүтэн сайн өдөр бүхэн шахуу цуглаан болж шинэ нам хөдөлгөөнүүд шил шилээ даран байгуулагдаж байлаа.Тэр үед оюутан байсан болохоор цуглаан болгон дээр очих сонирхолтой байсан нь завтай байсных бизээ.Ардчилсан Холбооны анхны цуглаануудын шаардлага тунхаглал одоо бодож байхад нийгмийг эрс өөрчлөн байгуулах биш тэр үед Зөвлөлт ба түүнийг хүрээлэн байсан соц орнуудын адил Горбачевын өөрчлөн байгуулалтыг хүрээнд нийгмийг шинэчлэх гэсэн агуулгатай байсан гэж боддог .Одоо ч баримтат кино энэ тэрээс харагдаж байдаг цуглааны удирдагчид болох Элбэг дорж Бат Үүл Энхтүшин нар Лениний төрсөн өдөр билүү нас барсан өдрийн ой гээд цуглаанд оролцогчдийн хамт малгайгаа авч хүндэтгэж байгаа нь тод харагддаг.Дараа дараагийн цуглаанууд өмнөхөөсөө өөр агуулга шаардлага тавьж өөрчлөгдөж байсан нь шинэ шинэ хөдөлгөөн холбоо намууд бий болж бас зарим нэг социалист байсан орнуудад нийгмийн байгуулал нь үндсээрээ өөрчлөгдөж байсантай холбоотой.Хоёр Герман нэгдсэн Румынд хуучин удирдагч нараа түлхэн унагааж цаазалсан зэрэг онцгой сонин үйл явдлууд дараалан болж байсан нь хүмүүсийн ухамсарт байсан үзэл бодлыг өөрчилж байсан юм.Хуучин унших юм юу ч байдаггүй байсан сонингууд амь ороод өдөр болгон шинэ мэдээ сенсаци гаргаад л шинэ хуучин үзэл бодлын жинхэнэ индэр болж байлаа гэж.Нөгөө муу Бат Үүл Элбэг дорж Зориг Баабар нарыг чинь удам судар ах дүү нартай нь хамт гүжирдэн гүтгэх компанит ажил харин ч нэг өрнөж байсан даа.Бат Үүлийг ажилгүй архичин хулигаан Сосорбарамыг ажилдаа тэнцэхгүй хөөгдсөн жүжигчин,Баабарыг бэлгийн замын өвчтэй байсан гээд л аль муугаар доош нь хийсэн нэргүй ярилцлага өгүүллүүд сонин болгон дээр шахуу гардаг байсныг санаж байна.Улс төрийн товчоо Засгийн газрыг огцруулах шаардлага тавьж өлсгөлөн зарласан ардчилсан холбооны гишүүдийн тэмцлийг сөргөөр тайлбарлаж манай оронд өлсөж үхэж байсан тохиолдол байхгүй тийм их өлсөөд байдаг юм бол манайд ирээд хоол ид ч гэх шиг марзан тэнэг гэмээр ухуулга явдаг Өлсгөлөн болох талаар зарласан хуудас хотын төвөөр наасан байсныг би анх хараад би их цочиж билээ.Учир нь оролцож байгаа хүмүүсийн зургыг байрлуулсан тэр хуудас нь тэр үейин цагдаагийн газрын эрэн сурвалжилж байгаа зарын самбартай их адилхан болсон байснааас болоод тэд нарыг баривчилсан юм шиг сэтгэгдэл төрсөн юм..Нэг л сонин санагдаж билээ..Ер нь хараад байхад социалист нийгмийн үед өндөр алба хашиж байсан тэр үедээ мандаж байсан албан хаагч голдуу бас мэдээлэлээс хол байдаг нийгмийн идэвхгүй хэсэг нөгөө талд сөрөг сурталчилгаа хийж байсан нь анзаарагдаад байсан юм шүү.Бас заримдаа тухайн нийгмийнхээ гологдож гадуурхагдсан болдоггүй бүтэхгүй гэж харагдаж байсан архичин шорон оронд байсан ,ажилгүй гэх хар захын наймаачин гэгддэг хүмүүс цуглаан болгон дээр их идэвхтэй оролцдог харагддаг байсан нь хүмүүст сөрөг ойлголт өгдөг байсан нь ойлгомжтой.Тэднийг ямар цаашаа бай гэлтэй биш удирдаж байсан хүмүүст хэцүү л байдаг байсан байхдаа.Бас зарим нь бусдын гар хөл болоод хутган үймүүлж байсан нь илэрхий байсан даа.Би санаж байна эрх чөлөөний талбай буюу одоогийн Тэнгис кино театрын талбай дээр болсон нэг цуглаан дээр ард түмний хандивын хайрцаг аялуулж цуглаанд оролцогчдоос мөнгө цуглуулж байхад хүмүүс өөрсдийн чадал бололцоогоороо мөнгө өгөх гээд дайрч байсныг .Энэ бол жинхэнэ сэтгэлээсээ болж байсан үйл ажиллагаа байсан юм.Би хүртэл өөрт байсан 10 төгрөгөө өгөх гээд нилээн юм болж байсан гэж байгаа.Цуглаан болгон дээр цуурайтаж байсан Хонх хамтлагын дуунууд ялангуяа "Хонхны дуу" оролцогчдын цөс зоригийг ёстой нэг хөөргөдөг байлаа.Цуглааныг голдуу Элбэг дорж хөтлөн явуулж үг хэлэх хүмүүс нэрээ бичүүлээд гардаг байсан юм
Жагсаал цуглаан болж байгаа газар хүмүүс хэсэг бүлгээрээ нийлээд санал бодлоо солилцох бас үзэл санаа нийлэхгүй маргалдах зэрэг бол их нийтлэг харагддаг байлаа.Хөгшин ахмад настай хүмүүс ихэвчлэн шүүмжлэн эсрэг бодолтой байгаа бололтой их л уурласан шинжтэй хүмүүстэй маргалдаж байхыг олон харсандаа.Бодвол өөрсдийнх нь итгэж биширч байсан бүхэн нь худлаа болоод ,засаг төр нь нүдэн дээр нь ямар ч хүч чадалгүй болон суларч байгаа нь, 70 жил нэг намын нэг хүний заасан замаар явж удирдуулж ирсэн тэдэнд хэцүү байсан биз дээ.Цуглаан жагсаал гэх юм байхгүй айл гэр оронд ч энэ маргаан болдог байсныг бидний үейинхэн сайн санаж байгаа.Зурагт сонин бол тэр чигээрээ улс төр байсан болохоор энэ ярианы сэдэв бас тэнд өрнөх нь ойлгомжтой л доо.Ер нь ахмад үе залуу үейинхэн 2 ийн үзэл бодол ялгарч байгаа нь илт байсан юм.Заримдаа тэр нь хэтрээд аав хүү хоёр үзэл бодлоосоо болж зодолдлоо ч гэх шиг марзан мэдээ бас гарч байсан шүү.Манай найзууд бид нэг удаа хуучин Залуучууд зочид буудлын арын залгаа байранд байсан хурлын зааланд болсон цуглаанд очсон юм.Ямар ч албан ёсны шинжтэй биш нэг уулзалт маягын арга хэмжээ болж байлаа.Зориг Элбэг дорж Сүхбаатар гээд хүмүүс л лав харагдаж байсан санагдаж байна.Ер нь залуучууд байсан болоод тэр үү аливаа хурал цуглаан хийхдээ тэр үейин хэвшил болсон индэр засаад тэргүүлэгч гээд дарга нар суудаг хэвшлээс өөрөөр аль болох энгийн хийх гэдэг нь мэдэгддэг байсан юм.Дарга удирдагч нараа хүртэл зохицуулагч гэсэн нэрээр нэрлэж байсан нь содон л санагддаг байлаа.Ардчилсан Холбооны анхны хурал үйлдвэрчний соёлын ордонд болоод үдээс өмнө 11 билүү 12 цаг хүртэл орон даяар шууд дамжуулж байлаа.Оролцож байгаа хүмүүс бүгд үнэхээр баяртай баяр ёслолын байдалтай сэтгэл их л хөөрсөн харагдаж байв.Шууд дамжуулж байсан нэвтрүүлэг зогсонгуут хүмүүс уурлаж бухимдаад хурал болж байсан үйлдвэрчний соёлын ордныг тойрон жагсаж хурал дээрээс Сүхбаатар Сосорбарам МАХН ын хэлтсийн дарга байсан Цахилгаан зэрэг хүмүүс хоёр давхрын тагтан дээрээс гарч ирээд тайвшруулж байсан нь сүүлд зураг хөрөг дээр ч байдаг даа.За тэгээд тэр үейин жагсаал цуглааны талаар өөрт төрсөн дурсамж сэтгэгдлээ бичихэд нэг иймэр хүү байна.Хүмүүс сонирхвол дараа нэмж бичнээ.

Тегеран хотын зоогийн газар болсон явдал

Энэ явдал 1944 оны 6 р сарын нэгэн орой болсон гэнэ.Британы цэргийн тагнуулын офицер Артур Сеаборн өөрийн найзтай уулзаж оройн хоол идэхээр болз жээ.Найз ахмад Жонн Холдер нь тэр үед Персийн буланд байрлаж байсан Америкийн цэргийн хошууч генерал Локнерийн шадар туслахаар ажиллаж байсан гэнэ.Тэр үед Холдерийн сүйт бүсгүй нь бас Өмнөд Африкт байрлаж байсан ар талын цэргийн бүрэлдхүүнд алба хааж байсан бөгөөд уг анги нь Кайр хотын орчимд байсан байна.Тэр орой бүгчим халуун агаартай байсан тул тэдний захиалсан ширээг гадаа цэцэрлэгт зассан байсан гэнэ.Ширээн болгон дээр орой болсон байсан тул суурьтай цахилгаан чийдэн асаагаад шаардлагатай зүйлсийг байрлуулсан байв.Цагтаа ирсэн тэд ширээндээ суугаад, Сеаборн үйлчлэгчийг дуудаад захиалсан шил шампанскийг хундагандаа хийлгэсэн байна.Тэгээд Сеаборн найздаа хандаж түүний найз бүсгүй тэр хоёрын эрүүл энх аз жаргалын төлөө хундага өргөж үгээ хэлэх гэтэл гэнэт ширээн дээр байсан чийдэн буудаж ( хагарч)хундага өргөх гэж байсан Сеаборн цочсондоо хундагаа алдаж хагалсан гэнэ.Мэдээж үйлчлэгч яаран ирж ширээг цэвэрлээд шинээр чийдэн шалгаж авчраад тавьсан гэнэ. Гайхалтай нь хоёр дахиа хундага өргөж үг хэлэх гэсэн Сеаборны оролдлого бас амжилтгүй болж түрүүчийн үйл явдал давтагджээ.Энэ явдалд сэтгэл нь хямарсан түүний найз Жонн Холдер түүнийг ямар нэгэн муу ёр гэж үзсэн үү дахин тэгж оролдохыг нь болиулсан байна.Маргааш өглөө нь Сеаборны өрөөнд царай нь хувхай цайсан Жонн Холдер гартаа цахилгаан утасны мэдээ барьсаар орж иржээ.Учир нь Александра хотоос Хайфа хот руу нисэж байсан цэргийн тээврийн онгоц урд орой нь 8 цаг 15 минутанд осолдсон байжээ.Онгоцонд сууж явсан зорчигдоос нэг ч хүн амьд үлдээгүй байна.Хамгийн гол нь Холдерийн сүйт бүсгүй нь тэр онгоцонд явж байсан байна.Тэд өчигдөр оройны болсон явдлыг нэхэн санаж маш их гайхаж цочирджээ.Учир нь тэд оройн зоогоо яг 8 цагт захиалсан бөгөөд цагтаа очоод суусан ,үйлчлэгч хундаганд дүүргээд үг хэлэхээр болсон энэ хугацаа яг онгоц осолдсон 8 цаг 15 минутын хугацаатай яг таарч байв.

Saturday, November 17, 2007

Блог уншаад төрсөн бодол...

Би саяхан нэг залуугийн блог дээрээ бичсэн зүйлийг уншсан юм.Блогын нэр нь (blog.mn//tsoomii ) гэж байсан санагдаж байна.Тэр залуу өөрөө эмч юм байна лээ .Өөрийнх нь эмчилж байсан нэг настай өвчтөний хамгийн сүүлийн хүсэлт нь балга архи (дусал ч байсан байж магадгүй) уух байсныг эмч төрөл төрөгсөдөд нь дамжуулсан гэнэ.Тэртэй тэргүй хэдхэн цагын амьдрал тэр хүнд байсан болохоор эмч залуу тэр гуйлтыг нь биелүүлчихмээр санагдаад гуйх зөвлөхийг хослуулан хэлчхэж л дээ.Тэгсэн ар гэрийнх нь эрс татгалзаад түүнээс болоод тэдний хооронд үл ойлголцол үүссэн юм байна.Тэгээд удалгүй үүрээр тэр өвчтөн ч нас бараад тэр тухайгаа уг залуу бичсэн юм байна л даа.Уншиж байгаа хүмүүс илүү дэлгэрэнгүй ойлголт авбал тэр блог руу ороод уншвал зүгээр.Гол нь надад тэр залуугийн тэр эцсийн хүсэлтийн талаар бичсэн сэдэв ,түүнд comment үлдээсэн хүмүүсийн үзэл бодол сонирхолтой санагдаад бичмээр санагдлаа.Comment үлдээсэн хүмүүсийн зарим нь эмч залууг сайшаасан байхад зарим нь ялангуяа нэг залуу их л уурлаж бухимдаад бичсэн байх юм.Санаа нь бол эмч хүн бол өвчтөнийг эцсийн мөч хүртэл нь амьдруулахын төлөө байх ёстой тэгэхээр архи өгнөө гэдэг нь тэр хүнийг алж байгаатай адил юм.Тийм болохоор өөрийнх нь хүсэлт байлаа ч тийм эрх ёс суртахуун эмчид байх ёсгүй гээд бичсэн байна л даа.Хөндөж байгаа сэдэв нь өөрөө их маргаантай асуудал л даа.Зүгээр өөрийнхөө санал бодлоо илэрхийлэх орон зайгаа ашиглаад сэтгэгдэлээ бичсэн тэр эмч залууг залууг миний хувьд дэмжиж байна.Мэдээж төрөл төрөгсөд нь ганц цаг ч гэсэн амьд байгаасаа гэж бодсоны үндсэн дээр эсэргүйцсэн байж таараа.Нэгэнт хэдхэн цаг хэдхэн минутын хугацаа үлдээд байхад хүний сүүлчийн хүсэлт гэдэг тэр хүний өөрийнх нь эдлэх эрх болохоос ард үлдэж байгаа ах дүү амраг садан үр хүүхдийнх нь эрх биш билээ гэж бодох юм.Хэрвээ өөрөө энэ бүхнээ гүйцэлдүүлж чадах бие тэнхээ байсан бол юу гэж тэд нараас асуух билээ.Өвчтөн ч гэсэн өөрийнхөө эцсийн хүсэлт гэдгийг мэдэж байгаа болохоор энд цаг хугацааны асуудал гэдэг ойлгомжтой болсон нь мэдэгдмээр юм.Тэгэхлээр эмч хүн гэдэг биейиг нь зөвхөн эмчлээд зогсохгүй өвчтөний сэтгэл санааг ч ойлгодог байх ёстой нь зайлшгүй хэрэгтэй байгаа биз дээ.Энд нэгэнт ийм сэдэв хөндсөн болохоор бас нэг өөр тохиолдлын тухай товчон дурдмаар байна.Хэдэн жилийн өмнө нэг сонин дээр нэг бүсгүй хүнд өвчнөөр удаан өвдөөд эцэст нь бүр ямарч найдваргүй зөвхөн тарианы хүчинд л зүрх нь цохилж байгаа болохоос үхсэн хүнээс ялгаагүй байдалд олон сар өдөр болж байгаа тухай сурвалжлага уншиж байснаа санаж байна.(Эмнэлэгийн нарийн хэллэг ойлголт байхгүй болохоор өөрийнхөө ойлгосноор бичлээ) Орчин үейин анагаах ухааны ойлголтоор тэр хүнийг цаашид амьдруулах ямар ч утга байхгүй болсон байж.Гэхдээ ар гэрийнх нь бас түүнийг ойлгож байсан ч шууд зогсоож чадахгүй байсан бололтой.Нэг ийм маргаантай асуудал эмнэлэг эмчилгээний түүхэнд нэг биш тохиолдох юм байна лээ.Зүгээр хувийн бодлоо хэлэхэд ямар ч найдваргүй болсон өвчтөн зөвхөн зориудын арга ядсан явуургүй эм тариагаар тариулж зовж шаналж байхаар өөрийнх нь эцсийн хүсэлт бол хорвоогоос хурдан хагацах л байдаг болов уу гэж бодож байна.Буддын шашны гэгээрсэн лам нар өөрсдийн халих өдрөө сайн мэддэг түүндээ биеэ бэлтгэж үхлийг угтдаг байсан нь хорвоогийн жамыг үйлийн үр гэж ойлгодогтой нь салшгүй холбоотой юм.Хэтэрхий харгис гэмээр ёс жаншил ч эртний монгол нутагт байсан тухай домог яриа бас байдаг.За ингээд өөрийн бодлоо бичлээ (бас зөвхөн өөрийн гэдгийг тодруулахгүй бол )өөрт нь таалагдахгүй бол түүнийгээ өөр бусдад тулгах гэдэг хүмүүст хамаагүй шүү гэж хэлэх байна.

Friday, November 16, 2007

Зохиолч орчуулагч Дя.Алтанхуягын дурсгалд...

Саяхандаа нэг блог билүү нэг сонины нийтлэл уншиж байгаад " уулзаад байгаа мөртлөө санаанд хоногшдоггүй хүмүүс байдаг ,харин ганц хоёрхон удаа уулзсан мөртлөө санаанаас гардаггүй хүмүүс байдаг " гэсэн үг олж хараад нээрээ маш үнэн үг шүү гэж бодож байж билээ.Тийм нэг санаанд хоногшиж дурсагдаж байдаг нэг хүний тухай бичмээр санагдлаа.Надаас нилээд хэд ах мөртлөө бага залуу гэж гололгүй надтай найзалж байсан нэрт орчуулагч зохиолч Дя.Алтанхуягын өгүүлж байсан энгийн бөгөөд их мэдлэг шингэсэн яриануудыг одоо дурсахад их сайхан байна.Их мөрөн дөлгөөн Их хүн даруухан гэж нэг үг байдаг даа.Тэр үг л түүнд их тохирмоор хүн байсан даа.Бид хоёр нэг их уулзаж чаддаггүй байсан л даа.Түүний ажлын боломж бололцоо таараад хааяа нэг уулзаад ахаасаа их л юм асууж сонирхдог тэрүүнд ерөөсөө тээршээж ундууцалгүй уйгагүй яриад суудаг байсан нь түүний хүнд их хүндэтгэлтэй ханддаг байсан хүнлэг чанартай холбоотой.Их сонирхолтой юм ярьдаг бас их энгийн дөлгөөн болохоор нь уулзахыг тэсэж ядан хүлээдэг байсан юм.Бидний нэг нэгнийгээ мэдэх үед тэрээр армийн улс төрийн газар офицер байсан бөгөөд цэргийн ангиар явах ажил ихтэй байсан болохоор заваар ч бага байсан юм Дараа нь.90 оод оны эхээр хүн болгон наймаа гээд хошуурч байхад Алтанхуяг ах нэгэн өдөр тутмын сонины эрхлэгч хийгээд явж байсан санагдана. .Би нэг удаа их дэлгүүр орох гээд явж байгаад хүмүүс нэг газар овоороод байхаар нь яваад очтол Алтанхуяг ах маань тэр үед ид гарч байсан Италийн олон ангит Наймаалж гээд киноны номыг орчуулсан байснаа хэвлүүлээд өөрөө зарж байсантай тааралдаж билээ.Хүмүүс шавчихсан түүнээс гарын үсгийг нь аваад их л завгүй харагдаж байсан болохоор би уулзаж чадалгүй яваад өгсөн юм.Тэр бол түүнийг харсан хамгийн сүүлийн тохиолдол байсныг би мэдээгүй юм.Нэг их удаагүй хэдэн сарын дараа Багшийн дээдийн дэргэдүүр өнгөрч байтал нэг зарлалын цаас наасан байсныг очиж үзтэл орчуулагч зохиолч Дя.Алтанхуягыг амь насыг нь зэрлэгээр бүрэлгээд байсныг олсон бөгөөд гэмт хэргийг харсан үзсэн гэрч байвал цагдаа дээр ирнэ үү гэсэн зар байхыг хараад би хэдэн өдөр л шоконд орж билээ.Үнэхээр их харамсаж билээ.Одоо амьд байсан бол их л юм бүтээж санаачлах хүн байсан даа.Тэр үед нь түүнийг хороосон гэмт хэрэгтнүүдийг эрж хайж байна гээд л байдаг байсан сүүлд сураг тасарсан одоо яасан юм бол бүү мэд .Ямартай ч түүнийг одоо болтол нэхэн санаж дурсаж байгаа хүмүүс олон байдаг гэдэгт эргэлзэхгүй байна.Орчлонгоос хүний сайн нь түрүүлээд явчихдаг гачлантай хорвоо шүү.Богинохон ч гэлээ хугацаанд уулзаж байхдаа гэгээн сайхан дурсамж үлдээсэн тандаа үгэн зул өргөе өө.

Дэ ван гэж хэн байсан бэ?

Өвөр монголын үндэсний чөлөөлөх хөдөлгөөний удирдагч Дэ ван буюу Дэмчиг донровын талаар урьд нь сайн ойлголт байдаггүй байлаа. Японы гар хөл болсон урвагч нэгэн байсан гэсэн ойлголтыг хуучин нийгмийн түүхийн ном хэвлэлээс өгдөг байсныг эс тооцвол бараг мэдээлэл байхгүй байсан гэж хэлж болно.Харин одоо цаг өөр болж түүний амьдрал тэмцлийн талаар үнэн баримтыг гаргаж тавих болжээ.Ямартай ч тэрээр үндэс угсаагаа гэсэн үзэл бодолтой тэр үейин ороо бусгаа цагт өөрийн нэр хүнд албан тушаалаа эх орныхоо тусгаар тогтнол нэгдэл нягтралын төлөө зориулсан угсаа залгамжилсан сурвалжит язгууртан хүн байсан ажээ.Манж чин улс байгуулагдсан цагаасаа эхлэн Монголын хаад ноёдын эсрэг хагалан бутаргах бодлого явуулж хүчийг нь тарамдуулсан , ихэс дээдсийн хувиа бодсон жалга довын үзлээс болж Их Монгол улсын урьдын хүч чадал суларч тархай бутархай овог аймагт хуваагдаж байсан 16 зууны дунд үед зүүн Монголын ноёд дээдэс Манжид дагаар орсноос одоогийн өвөр Монгол буюу дотоод Монгол гэсэн ойлголт нэршил үүсэн бий болжээ.Учир нь нэгэнт өөртөө дагаар орсон зүүн Монголчуудыг өөрсдийн хилийн дотор байгаа учраас өвөр буюу дотоод Монгол хараахан өөрт нь дагаар ороогүй Монголчуудыг Гадаад буюу ар Монгол гэж гэснээс болж энэ хэллэг нэршил албан ёсны түүхийн нэршил болсон аж..Түүхийн энэ хүсүүшгүй хуваагдал нэршилийг Хятадууд өөртөө ашигтайгаар эргүүлж Монгол улсыг хувааж дөнгөсөн юм.Дээр нь тухайн үейин геополиток улс төрийн хүчин зүйл Монгол улсыг нэгдсэн улс болоход тааламжгүй байдал үүсгэж байсан нь Дэ вангийн тэмцэлийг үр дүнгүй болгоход нэг томоохон хүчин зүйл болсон ажээ.Өвөр Монголчуудын тэмцлийн эхний шаардлага нь автономит эрхийн төлөө байсан бөгөөд өөрсдийн энэ тэмцэлээ 1928 оноос эхэлж 1933 оны 10 р сард Өвөр Монголын автономит улс байгуулснаа зарлаж Хятадын эсрэг Японы дэмжлэгтэйгээр зэвсэглэн босож байжээ.Манжуурт орж ирсэн Японууд Манжго хэмээх тоглоомын улс байгуулж өөрийн дэглэмийг бий болгосон нь Хятадын эсрэг тэмцэж байсан Дэ ванд өөрийн эрхгүй тусламж авахад хүргэсэн юм.Тусгаар улс болох мөрөөдөлд нь хамгийн ойр туслах хүчин нь тэр үед түүнд Японоос өөр байгаагүй нь одоогийн өндөрлөгөөс харахад ил байдаг юм.Мэдээж Оросын дэмжлэгэтэй тусгаар тогтносон Монгол улс нэгэнт бий болсон хажууд нь Манжго хэмээх тоглоомын ч гэлээ Хятадаас тусгаар оршсон улс бий болсон нь түүнд өөр гарц байхгүй болохыг мэдрүүлсэн биз.Харин дэлхийн 2 дайн японы хувьд сүйрлээр дууссанаар түүнийг түшсэн Өвөр Монголын мөрөөдлийг үгүй болгосон юм.Чойбалсан тэргүүнтэй БНМАУ ялсан Зөвлөлтийн тусламж дэмжлэгээр Ар Өвөр Монголыг нэгтгэх чин хүсэлтэй байсан ба Дэ Ван ч үүнийг дэмждэг байсан нь гарцаагүй үнэн юм.Даан ч их гүрнүүдийн тохиролцоо хуйвалдааны улмаас энэ хүсэл биелээгүй юм.1949 онд болсон Сталин Чойбалсан хоёрын уулзалтын дараа энэ боломж гарц хайх шалтгаанаар Дэ Ванг Монгол улсад урьж ирүүлээд өндөр хэмжээнд яриа хэлэлцээ хийж эхэлсэн боловч Хятад Зөвлөлт хоёрын ээлжит наймаагаар бүх асуудал Монголд ашиггүй эсрэгээр шийдэгдэж энэ түүхэн бололцоо алдагдсан юм.Нэгэнт асуудал ингэж шийдэгдсэн учир Дэ ванг золигт гаргаж түүний хувь заяа эмэгнэлтэйгээр эргэсэн ажээ.Залагдаж ирсэн түүнийг коммунист арга болох бүх л дайсагнагч орны тагнуул байсан гэсэн нэр хаяг зүүж тамлан зовоосны дараа хэсэг хугацааны дараа Хятадын шинэ коммунист засгын газарт хамтран зүтгэгч нөхдийн нь хамт хүлээлгэн өгсөн юм.Том хүү Дүгэрсүрэнг нь мөн л тагнуулын хэрэгт холбогдуулан тамлан зовоож байцааж байгаад сүүлд шүүхээр оруулж буудан алсан ажээ.Эхнэрийг нь дараа нь бас Хятадад буцаасан гэнэ лээ.Харин түүний хамаатан садан одоо ч Өвөр Монголд байдаг гэсэн.Одоо түүхийн энэ баримтыг бид л зөвөөр ойлгож сурталчлахгүй бол Хятадын дарлалын эсрэг тэмцэж байсан Монгол үндэстний эрх чөлөөний төлөө тэмцэгч түүнийг урд хөрш маань магтаад байхгүй нь лавтай.Түүний байгуулсан богинохон ч гэлээ засгийн үед өвөр Монголчууд Японы соёл иргэншлийн нөлөөгөөр хөгжил дэвшилийн анхны үр хөврөл болох сургуультай болж засаг захиргааны дэвшилтэт өөрчлөлт хийгдэж анхны оюутнууд Японд суралцаж байсныг өвөр Монголд ч Японд ч дурсаж байдаг юм байна лээ.

Та гэртээ үнэт эдлэл, мөнгөө хадгалж болохгүй 10 байрлал"

Оросын нэг сайт дээр жижигхэн ч гэлээ анхаарууштай нэг санамж бичсэн байсныг блогтоо орууллаа.Гэр орондоо үнэт эдлэл мөнгө төгрөгөө хадгалах дуртай хүмүүст зориулсан энэ сануулга нь "Та гэртээ үнэт эдлэл, мөнгөө хадгалж болохгүй 10 байрлал" гэсэн нэртэй юм байна лээ.За ингээд
1.Янз бүрийн сав хайрцаг бичгийн ширээ,шүргүүлга.төгөлдөр хуур
2.Шкафан дотор хийсэн угаагаагүй цагаан хэрэгсэл дунд,өмдний кармаа.хуучин пальтоны халаас энгэрт
3.Номын завсар, компакт диск ,видео хальсаны гэрэнд
4.Матрас дэвсгэрийн доор
5.Толь,хивс,зургийн ар талд хийх
6.ОО ийн өрөөний бочки болон булан тохойд
7.Сервантан дотор
8.Видео аудео болон бусад цахилгаан хэрэгсэл дотор
9.Гал тогооны өрөөний хөргөгч ,сав суулга.духовке
10.Ханы обойн энд тэнд нуух нь орон байрны хулгайч нарын хамгийн түрүүн үздэг шалгадаг газар болсоныг дуулгаж байна.Бас дахин анхааруулахад хулгайч гэдэг таны сэтгэхүйг сайн судалдаг учир ямагт таны санаагүйг санаж байгаа гэдгийг санаж байхад илүүдэхгүй гэнээ.

Wednesday, November 14, 2007

ЗУЛ

Нараа сайдын тухай сонсоод маш их харамсаж байна.Төрийн тулхтай түшээ шудрага нэгэн байсан шүү.Манай жинхэнэ төрийн түшээ сайд явсан Шадар сайд агсан Пүрэв дорж ,их хурлын гишүүн асан буурал Ганхуяг нарыг энд бас нэхэн дурсмаар байна.
Эх орныхоо газар шороонд энх амгалан нойрсох болтугай
Ум маани бад ми хум

Гэнэн томоогүй бага насаа дурсахад..

Хүүхэд нас гэж үргэлж мөрөөдөж бүтээх дэврүүн хүслээр бялхаж явдаг сайхан үе байх юм даа.Үе үейин залуучууд бүгд л тийм байсан одоо ч тийм хойшид ч тийм байх омголон халуун үе гэж .Хэрвээ тийм биш байсан бол, тохитой томоотой ухаалаг томоотой сахилгатай хүүхдүүд гэж байдаг байсан бол хүний орчлон ямар уйтгартай байх байсан болоо.Би л лав хүсэхгүй байна.Алдаж эндэж босож сууж мөрөөдөж хүсэж байх юмгүй байвал бидний амьдрал хооллохын тулд амьдардаг адгууснаас ялгаагүй байх байсан биздээ.Хүн төрөлхтөн өөрийнхөө буурал түүхийн шастиртаа бичиж үлдээснээр бол үе үейинхэн залуусынхаа тухай одоогийн бидний үейинхнээс цадиг замбараагүй сахилгагүй болж байна гэж үзэж бодож явдагаа илэрхийлсэн байдаг байжээ.Бүр эртний Ромын нэгэн түүхийн сурвалжид залуу үеээ хүмүүжүүлэх талаар бичиж байсан баримт байдаг гэсэн.Тэгэхлээр залуу нас түүний хүмүүжлийн асуудал бол үе үейинхний мөнхийн сэдэв байсан байх ч болно гэдэг нь харагдаж байгаа биздээ.Миний үейинхэн гэхэд л уншсан ном үзсэн киноныхаа баатрууд болж тоглож тэдэн шиг болохыг мөрөөдөж гэнэн цагаахнаар сахилгагүйтэж өссөн билээ.Бидний үед ихэвчлэн байр хашаа гудамжаараа талцаж бүлэг болж аваад хоорондоо их байлддаг байлаа.Тэр үед чулуугаар байлдана гэж том дажин болно.Ямар ч аймшиггүй байсан юм.Давшаад л ухраад л үзэж өгдөг байлаа.Бас болоогүй өөрсдийн жанжин баатруудтай тэд нар нь дүрдээ итгэнэ гэж жигтэйхэн.Тэгж байгаад зарим нь чулуунд оногдоод жинхэнэ эмгэнэл болно.Гайгүй гэмтсэн бол аргалаад өнгөрөөнө .Гайтай бол аав ээж нь мэдвэл асуудал босоод байцаалт явагдана.Харин хаа очиж тэр дайчин эрс нь улайж матсан тохиолдол ховор гардаг байсан шүү.Жил жилийн зун гардаг олон ангит кинонуудын гол дүрүүд бол бидний бахархан дууриах баатрууд байлаа".Нохойтой гурван танкчин" Аминаас чухал үйлс "ийн Ганс Клосс ,.Танкеши ахмад" Километр бүрд " ийн Сергей Баригдашгүй өшөө авагч нар бол жинхэнэ үлгэр дууриал болсон баатрууд байгаа юм.Тэгэхдээ нэг зун нэг л олон ангит кино гарна.Тэр нь тэр зуны үлгэр дууриал болно л доо.Яасан ч уйддаггүй байсан юм.Бас нэг удаа Зөвлөлтийн хүүхдийн зохиолч Гайдарын "Тимур ба түүний команд" номыг нь уншаад бас киног нь үзээд нэг өвчин хөдлөв өө.Тэрэн дээр нь хүүхдүүд бүлэг болж аваад асарч хамгаалах шаардлагатай дайнд явсан хүмүүсийн гэр бүл өнчин өрөөсөн хүмүүст туслах муу хүүхдүүдтэй тэмцэх гээд нэг тийм романтик хөдөлгөөн өрнүүлж гардаг юм.Тэгсэн тэрнийг нь дууриах өвчин хөдлөөд бас нэг бүлэг байгуулж аваад манаргалаа.Эхлээд ч яахав энд тэнд айлд мод хагалж өгөх ус зөөж өгөх гээд болж байлаа.Овоо магтуулаад байж байлаа л даа.Харин нэг удаа нэг айлд түлэх мод цуглуулж өгөөд магтаалаа сонсох гэсэн чинь харин хэрэг бишдээд баахан загнуулаад нөгөө хувьсгалч хөдөлгөөн унтарсандаа хө.Яасан гэсэн манай зарим сайн эрс албан газрын мод хулгайлсан нь илчлэгдээд Иймэрхүү адал явдалтай.хөгжилтэй сахилгагүй мөрөөдөмтгий бага насаа дурсахад сайхан байна өө.

Алдарт Лас Вегасыг үндэслэн байгуулсан хүн хэн бэ?

Дэлхийд алдартай зугаа цэнгээний хот Лас Вегасыг мэдэхгүй хүн ховор биз дээ.Мөнгө нь байгаад зав нь байвал Лас Вегаст л очоод үзчихэд Америк төдийгүй дэлхийн бүх зугаа цэнгээний газар очсоноос ялгаагүй гэж очиж үзсэн улс ярих юм байна лээ.Мөнгийг ч нэг сэгсэрдэг бололтой юм санагддаг юм.Эзгүй хоосон хүн амьтан суурьшдаггүй энэ цөлийг ийм асар том мөнгөний машин болгосон санаа мафийн гишүүн байсан нэгнээс гарч хэрэгжүүлсэн болохыг анх сонсоод их сонирхож билээ.Дэлхийн 2 дайн болохоос өмнө хойно Америкт мафи жинхэнэ утгаараа хөгжин цэцэглэж улс төр нийгмийн бараг бүх салбарт өөрийн бохир гараа дүрсэн байлаа.Америкт хэрэгжиж байсан хуурай хууль буюу архи дарсны худалдааг хориглосон арга хэмжээ мафид хууль бусаар асар их орлого оруулах бас нэг боломжийг бий болгосон юм.Хар тамхи архи тамхины хууль бус наймаа,хүний худалдаа,дээрэм луйвараар олсон асар их хэмжээний доллар тэднийг баяжуулж түүнийгээ эргэлтэнд оруулж хууль ёсны санхүүжилт болгохын тулд элдэвийн арга хайж байсан энэ үед мафийн нэгэн зартай гишүүн мэргэжлийн алуурчин аюултай гэмт хэрэгтэн Бенжамин Багси хочит Сейгелд (Benjamin"Bugsy" Siegel) Невада мужийн элсэн цөлд зугаа цэнгээний хот байгуулах санаа төрсөн гэдэг.Тэр үед тус мужид мөрийтэй тоглоом зугаа цэнгээний нэн тааламжтай хуулийн нөхцөлтэй байсан нь бас нөлөөлсөн биз.Түүний энэ санаа мафийн боссуудад таалагдаж тухайн үедээ маш том хөрөнгө оруулалт болох 6 сая доллараарBenjamin Bugsy Siegel ийн удирдлага дор хүн амьтангүй элсэн цөлд дээд зэрэглэлийн Flamingo зочид буудал асар том казино байгуулагдсанаар өнөөгийн Лас Вегас хотын суурь тавигдсан юм.Энэ асар том зугаа цэнгээ тоглоомын төв мафийн хууль бус орлогыг хууль ёсны болгох эх үүсвэр болсон нь тэдэнд маш их таалагдсан ажээ.Харин нөгөө алдарт Benjamin Bugsy Siegel өөрөө удаан наслаагүй юм.Нөхөр мафийн мөнгөнөөс илүүчилж шамшигдуулж хамтран зүтгэгч босс ах дүү нарийнхаа уурыг хүргэсний улмаас бас нэг босс Meyer Lansky ийн тушаалаар 1947 оны 6 р сарын 20 нд амьдарч байсан байрандаа 3 алуурчины автомат бууны суманд сийчүүлж амь насаа алдсан гэнэ.Манайд тендерийн мөнгө ашиглаж идсэнтэй л адилхан юм болсон бололтой Харин хэдийгээр мафийнхан үүсгэж санаачилж бүтээн босгосон боловч цаг хугацаа өнгөрч хууль дүрэм чангарснааар өнөөгийн Лас Вегаст тэдний үүрэг оролцоо нөлөө алга болсон гэж үздэг юм байна лээ.


Monday, November 12, 2007

Бид хаана нь яваа бэ...

Энд тэнд янз бүрийн орноор явж байхад тухайн орны соёл амьдрах хэв маягыг өөрийнхөө эх оронтой харьцуулж юу нь илүү юуг нь тусгаж авмаар талаар бодож ярилцаж явдаг билээ.Тэгэхдээ бид нар тэднээс хөгжил дэвшил соёлын талаар хэт их хоцрогдсон гэмээр юм надад л ажиглагддагүй.Яахав өндөр байшин өндөр технологын хэрэглээ,ахүй орчин зэрэг бол ойлгомжтой.Харин сэтгэлгээ урлаг соёлын талаар тэдний хэмжээнд биш юмаа гэхэд нэг их хоцрогдсон гээд өөрсдийгөө голоод байх шаардлага байхгүй юм.Нүүдэлчин ард түмний үр сад бид аливаа өөрчлөлт орчинд дасан зохицох хурдан өөриймшүүлж авах чадвараараа арай илүү юм болов уу гэж боддог.Бид азийн бусад орноос сонгодог урлагын зарим төрлөөр илүү хөгжсөн нь Орос ба өрнийн соёлын хандлага илүү нөлөөлсөнтэй холбоотой.
.1960-1980 он хүртэл миний бодлоор Монголд урлаг соёлын сэргэн мандалтын үе байсан юм.Дэлхийн сонгодог гэж болох бүтээлүүд тэр үед л олноор хэвлэгдэж хүмүүс оюуны талх болсон зохиолуудыг уншиж бас өөрсдөө хөгжиж гэгээрч байлааНомын хэвлэлт олширч орчуулгын сайн номууд дараалан гарч байсан юм.Номын орчуулга ч өндөр шаардлагатай байсан болоод тэр үү маш сайн байсан шүү.Монте Кристо гүн,Шадар гурван цэрэг ,Майн Рид,Жюль Верн ,Т.Драйзерын романууд,Орос Зөвлөлтийн А.Шолохов,С.Шукшин Лермонтовын зохиолууд бол үнэхээр уншихгүй өнгөрчихвөл одоо ч харамсмаар бүтээлүүд гэж бодож явдаг..Кино урлаг,сонгодог хөгжим дуурь зэрэг урлагын бүх төрөл эрчимтэй хөгжиж үндсэн сууриа баттай олсон тэр жилүүдэд монголчууд өрнийн соёлын чиг хандлагатай болсон нь манайхны нэг том ололт гэж бахархаж явдагаа бас бичмээр байна.Орос өөрсдөө өрнийн соёл тэр тусмаа Францын өв уламжлалыг илүү дагаж хүлээн зөвшөөрөх хандлагатай байсан нь манайд ч их нөлөөлсөн юм.Тэдний хувьсгалаас өмнөх зохиолчдын бүтээлд энэ нь их илэрдэг юм байна лээ.Манайхны одоо ч ярьдаг орос школ гэдэг нь үндсэндээ тэр соёлын елементүүд л гэсэн үг.Манайхан гадаадад байхдаа дорны гэхээсээ илүү европын соёлтой нь илүү мэдрэгддэг нь энэ л үейин үр шим гэж боддог .Энд нэг юм хэлэхэд дуурь сонгодог хөгжмийн концерт балет зэрэг урлагын төрлүүдийг хүмүүст ойлгуулах үзэх сонсох сонирхолтой болгохын тулд сургууль албан газруудыг зохион байгууллалтайгаар хамруулдаг нэг тийм хөгжилтэй арга хэмжээ болдог байлаа.Яахав тэр үейин коммунист арга барил байсан боловч хүүхэд залуучуудын тодорхой хувь нь үүний ачаар сонгодог урлагт чин сэтгэлээсээ сонирхолтой болсон гэдэгт би итгэлтэй байдаг .Нэг удаа манай ангийнхан ямар ч билээ нэг хэрэг тарьчихаад ангиараа шийтгүүлэх юм болдог юм.Тэгээд яахав үдээс хойш ордог байсан учир хичээлийн дараа та нартай тооцоо бодно гэсэн хичээлийн эрхлэгчийн зарлиг ёсоор ангидаа хүлээгээд уйтгарлаад сууж байсан чинь санаандгүй юм боллоо.Учир нь анги хамт олноороо үзэх дуурийн билет байсныг оройтож авсан юм уу эсвэл мартчихаад байсан юм уу цаг нь тулаад сургууль дээр үлдсэн ганц анги болох манайхан үзэхээс аргагүй юм болсон гэж байгаа.Юун нөгөө шийтгэл харин шагнал болоод хувирч билээ.Тэгэхэд анх удаа дуурь үзээд зурагтаар үзэх амьд оригоор үзэх хоёр ямар ялгаатай байдгийг ухаарч билээ.Нэг тийм тансаг мэдрэмж төрсөн л юмдагБас .гадны киноны цензур давж орж ирсэн нь үнэхээр сайн кино байдаг байлаа.Одооны энэ Солонгос Гонконгын усан киноны урсгалын дэргэд жинхэнэ кино байлаа.Яаж ч хичээгээд тэдний жүжиглэл хиймэл санагдаад байдаг юм даа.Зөвлөлтийн үзэл сурталын үнэр нэвт шингэсэн зарим киног эс тооцвол жинхэнэ амьдралын энгийн философи өгүүлэмжтэй "Амьдрал нулимсанд дургүй""Тэд эх орныхоо төлөө тулалдсан юм.Морин улаагана Буудалд учирсан хоёр" Ийм нэгэн явдал " зэрэг олон сайхан бүтээлүүд байна Барууныхнаас Францын кино илүү таалагддаг юм.Мундаг агуу жүжигчид бол Ален Делон ,.Жерар Депардьэ.Жан Поль Бельмандо.нар байлаа.Өөр зөндөө байгаа ч би заримыг нь мартаад байх юмаа.Бас нэг хэлэхгүй байж болохгүй юм бол одоо ихэнх телевизийн эфирийн цагийг эзлээд байгаа Солонгос мэтийн орны сериалууд хүүхэд залуучуудын оюун санааг эзэлж дууслаа гэж хэлмээр байна.Амраар нь тэднийг гаргаад байгаа телевизүүд үр хойчоо хатуу хэлбэл хордуулж л байгаа гэсэн үг.Харин энд нэг юм хэлэхэд 25 р телевиз үүний эсрэг байр суурьтай байдаг юм байна лээ шүү.Ямар ч үр өгөөжгүй ийм кино үздэг түүнийгээ даган дууриадаг эр эмийн хүйс нь солигдсон гэмээр нэгэн үе давхарага залуучууд бий болоод байгааг хүмүүс анзаарч байгаа биз дээ.Бодож сэтгэх юмаар дулимаг уйлсан дуулсан өгүүлэмжтэй энэ савангын дууриа одоо багасгамаар юм даа.Мэдээж одоо үе өөр болсон унших судлах үзэх юм нь өөрчлөгдөж байгааг ойлгож байгаагаа хэлэхгүй бол загнаад унах байхаа.Манайхны хувцас дизайны сонголт өмссөн зүүсэн нь урд зүгийнхнээс өөр байдгийг бас хэлмээр байна.Гадаадад яваа монголчууд өмссөн хувцасаараа урд зүгийн зүс царай нэгтнүүдээсээ арай өөр гэж үздэг миний бодолтой нийлэх хүн олон гарах биз.Ямар ч байсан өмссөн өмдөө хүйсэндээ хүртэл татаад өмсдөг тэдний стил загвар бидэнд таардаггүй л юмдаа.Нэг удаа Их Хурлын Гишүүн Э.Бат Үүл сонинд ярилцлага өгч байхдаа манайхны хувцасны соёл хаана ч гологдохгүй загвар стил сайтай байдгийг дурсаж байсантай 100 хувь санал нийлж байна.Эцэст нь хэлэхэд дорно өрнийн аль сайн бүхнийг авч хөгжүүлэх ухаалаг соёлын суурь дэвсгэр бидэнд байгаа шүү гэж л хэлэх гэсэн юм энэ нийтлэлээрээ

Медикал Тур

Медикал Тур хэмээх аялал жуулчлалын шинэ үйлчилгээний талаар зарим нэг зүйлийг тодруулж бичихээр шийдлээ.Учир нь зарим нэг сонирхсон хүмүүст арай дэлгэрэнгүй ойлголт өгөх нь зөв байхаа.Аялал жуулчлалын салбар бол маш өргөн хүрээтэй олон салбарыг хамарсан бизнес болоод байгаа билээ.Адал явдалын,спорт аялалын,танин мэдэхүйн ,үүргэвчтэй ,авто аялалын бүр шавьж судлалын гэх мэт тоолохын аргагүй нэр төрлийн болоод байгаа нь зүй ёсны хөгжил юм.Тэдний нэг нь энэ медикал тур буюу эмчилгээний аялал жуулчлал болоод байгаа юм.Манай улс жилд хичнээн тооны хүмүүс гадаадад гарч эмчлүүлж оношлуулж байгаа талаар судалгаа байгаа эсэхийг мэдэхгүй байна.Миний тооцоогоор бол чамгүй л тоо гарах байх .Тэдний ихэнх хувь нь хямд ойрыг нь бодоод Хөх хот,Бээжин явж байгаа хүмүүс байгаа билээ.Бололцоотой хэд нь баруун Европ Америк явдаг биз.Тэдний ихэнх нь хувь хүмүүсээс таньдаг ах дүү нараасаа мэдээлэл авч эмчилгээ хийлгэх эмнэлэгээ сонгодог болов уу.Тэрнээс биш тухайлсан чиглэлээр ажилладаг мэргэжлийн байгууллагын туслалцаа надад л лав мэдрэгдээгүй .Би сайн мэдэхгүй болохоор өөрийнхөө бодлыг энд бичлээ.Тэгэхлээр энэ орон зайнд эмчилгээний аялал жуулчлал эрхлэх мэргэжлийн боловсон хүчинтэй байгууллага байвал хэн хэндээ үр өгөөжтэй ажил болмоор санагдаад байх юм.Энд нэгдүгээрт мэргэжлийн эмч нар байж тухайн өвчтөний оношийг тодорхойлж эмчлүүлэх газар орон эмнэлэгийг сонгох мэргэжлийн туслалцаа үзүүлэх үйлчилгээ үзүүлэх байгууллагатай аялалын маршрут үнэ тарифийг тохирох зэрэг байвал хэрэгтэй юм.Хамгийн гол нь энэ эмчилгээ үйлчилгээ аялал зэрэг нь нэг цогц үйлчилгээ болж байгаа учир дан ганц эмчилгээний зориулалтаар явахаас хэмнэлттэй гэж ойлгох хэрэгтэй.Нэг үеэ бодвол манайхан гадагшаа дотогшоо их явдаг болсон болохоор хувиараа явсанаас аялал жуулчлалын групп үйлчилгээнд хамрагдах нь хямд байдгийг ойлгодог болсон болов уу гэж найдаж байна.25 ын Алтай ах ч бас үүргэвчтэй аялал хийж байхдаа заримдаа групп үйлчилгээнд хамрагдаад байгаагаа тэгж тайлбарлаж байсныг хүмүүс санаж байгаа байлгүйдээ.Заримдаа гайхмаар хямдхан ашиг яаж олдог юм гэмээр аялалын маршрут байдаг нь тухайн компанийн нууц байдаг боловч нийтэд тодорхой болсоноос заримыг дурдвал үзвэр үйлчилгээнд хамруулах үнэ цэнэтэй дэлгүүр захаар оруулах зэргийг дурдаж болно.Нэгэнт амарч зугаалж яваа хүмүүс мөнгөө үрэх далим их гаргадгийг ашиглаж эдгээр үйчилгээнд их хамруулдаг бөгөөд буцаагаад тэдгээр үйлчилгээний газруудаасаа хувь ашиг авдаг гэрээний нөхцөлүүд их дэлгэрсэн байдаг ажээ.Энэ бол хэндээ ашигтай нөхцөл байдал үүсгэдэг юм.Тэгэхлээр энэ мэдикал тур бас л энэ зарчимаар ажиллаж байгаа гэж ойлгох хэрэгтэй.Амраад зугаалаад дээр нь эмчилгээ хийлгээд бас шинэ газар орон үзээд авна гэдэг хэн хэндээ л хэрэгтэй юм болно доо.Үйлчилгээний зарчим бол их энгийн та өөрийнхөө өвчний оношийг явуулаад эргээд хариу авах бөгөөд түүнд таны эмчилгээ аялалын зардалыг мөн таныг хэдийд хүлээн авах боломж юм уу таны бололцоог асуусан байх болно.Бусад нарийн ширийн зүйлсийг та шаардлагатай бол мэдэж болно.Гол нь мэргэжлийн байгууллага гээд байгаа нь хэлний орчуулга даатгал хариуцлагын талаар л үйлчилгээ авах шаардлага гарах болов уу гэж бодож байна.Эрүүл мэндийн асуудал бас нарийн шүү дээ.За нэг иймэрхүү боломж байгааг дуулгаад сонирхсон хүмүүс байвал санал бодлоо солилцож болно шүү гэж хэлмээр байна.

Saturday, November 10, 2007

Шинэ монголчууд

Зах зээлийн нийгэмд орсноос хойш 17 жил болжээ хөөрхий.Уг нь хөлөө олоод зөв явсан бол энэ 17 жил гэдэг бүхэл бүтэн улс бүрэн өөрчлөгдөх хангалттай хугацаа гэж бодож байна.Сингапур Малайз Солонгос зэрэг орныг харж байхад иймэрхүү хугацаанд л улсаа танигдахгүй болтол өөрчилсөн байх юм байна лээ.Манайхны хувьд яахав урьд нь ямар капиталист орон байж үзсэн биш .Баабарын хэлдэгээр дээгүүр нь харайгаад гарчихсан болохоор суралцах гэж мунгинаад нилээн хэдэн жилийг ардаа орхисон болов уу.Одооноос овоо зүгширээд байгаа гэдэгт найдаж байгаа шүү.Компани байгуулж өөрийгөө болон өөр бусдыг хоолтой ундтай байлгах гэж зүтгэж байгаа манай хэдэн бизнесмэнүүдийн заримыг энд магтмаар байна.Миний хувьд Женко Баттулга Эм Си Эс ийн Оджаргал Макс Импексийн Ганбаатар Голомтын Болд нар бол шинэ үейин монголчууд болон өсөж томорч байгаа нь бахархал гэж ойлгож байна.Ялангуяа Женко Баттулга бол шинэ сэтгэлгээ түрүүлж хэрэгжүүлдэгэээрээ надад таалагддаг.Хамгийн анхны Саятан сугалаа гаргасан Сити такси үйлчилгээ аялал жуулчлалын" Женко Тур бюро" Коника зураг авах үйлчилгээ Сити шоп зэрэг анхны тодотголтой бизнесүүд түүнийх билээ.Бас хөрөнгийн бирж дээр Женко Тур Бюро ХК ийн хувьцааг зарж мөнгө босгож Монголд байхгүй том аялал жуулчлалын том төв байгуулж байгаа түүнийг хувьцаа,хувьцаат компанийн нэр хүнд, ойлголтыг бий болгоход маш том хувь нэмэр болж байгаа гэдгийг хүмүүс ойлгож дэмжиж байгаа билээ.Хөрөнгийн зах зээл жинхэнэ утгаараа хэрэгжиж эхэлснээр Монгол улс асар богино хугацаанд үсрэнгүй хөгжих боломжтой болж байгаа юм.Одоо гадны хөрөнгийн биржүүдээр хувьцаагаа зарж чадвал бас нэг том амжилт болно доо.Максын Ганбаатар гэж азтай одтой залуу байна.Ер нь боломжийн шинэлэг юм эрхэлээд байдаг шүү.Монголд 90 оны эхээр байгуулагдаж байсан олон улсын ,хувийн банкуудаас Голомт банк үнэхээр ялгарч харагддаг байсан юм.Хатуу чанд сахилга бат барууны үйлчилгээний соёлыг тэд үнэхээр хэрэгжүүлж чаддаг байсны ачаар Голомт банк одоо өөрийн байр суурийг Монголын төдийгүй гадны санхүүгийн зах зээл дээр хүлээн зөвшөөрүүлж байгаатай олон хун санал нийлнэ биз дээ.Тэд нарын амьдрал үйл ажиллагааны талаар анх удаа дэлгэрэнгүй өөрсдөөс нь сурвалжилсан" Нүцгэн хүн" нэртэй ном гарсан байна лээ.Олж уншвал нэгийг хэлэх л байх даа.Ер нь миний бодлоор бизнес хийнээ гэдэг зураг зурах дуулах зохиол туурвих зэрэгтэй адил хувь хүний авьяас шаардсан мэргэжил юм.Монголчууд нэг хэсэг бүгдээрээ компани байгуулж босс болохыг шахаад одоо арай өөр болоод байгаа билээ.Тэрэнд орвол мэддэгээ үнэлээд явж байх нь арай хялбар гэдгийг ойлгосон билээ.Женко Баттулга гэхэд л арван жил Дүрслэх урлагын дунд сургууль төгссөн юм байна лээ.Тэрийгээ хаана ч хэлдэг юм байна лээ.Бусадтай адил тийм сургууль ийм ч курс төгссөн гэж худлаа яриад байдаггүй нь түүний моралтай нь холбоотой....Ингээд өөрийн бодлоо бичлээ .Цаашид үргэлж манай компаниуд өсөн томорч байх болтугай гээд түр дуусгая

Thursday, November 8, 2007

Анти -реклам гэж...


За өнөөдөр блогтоо юм нэмчих санаатай энд тэндэхийн юм үзэж явтал энэ зургийг олж авлаа.Америкчүүд Казахстаны телевизийн нэвтрүүлэгч нэг сайн эр Америкт очоод хэрхэн манаргаж байгаа талаар нэг марзан кино хийгээд гаргаадахсан чинь нөгөө кино нь санаанд оромгүй үр дүнд хүрсэн гэж байгаа.Уг кино нь Казахстаныг талаар марзан гэхэд хаашаа юм нэг тийм доошоо хийсэн ойлголт өгөхөөр үйл явдалтай юм байна лээ.Харин би үзэж чадаагүй л дээ.Киноны сурталчилгаа энэ тэрээс харж байхад л тийм юм байна лээ.Гол нь нөгөө Казах ах нар уурлаж хилэгнээд мэдэгдэл энэ тэр гаргаадахсан чинь нөгөө кино маань хаданд гарч модонд авирсан гэж байгаа.ЗХУ гэж байхад Зөвлөлтийн нэг хоцрогдсон Бүгд нарамдах Улс байсан бөгөөд асар уудам тал нутгыг нь ашиглаж цөмийн бөмбөгөө туршдаг газар ,сансарын хөлөг нисгэдэг Байконур нэрнээс өөр дэлхийд танигдсан юмаар багахан юмтай Казахстан өөрснөө ч мэдэхгүй энэ мэдэгдэл эсэргүйцэл гаргаснаараа энэ киног сурталчилаад өгсөн бололтой .Мэдээж хэн ч мэддэггүй энэ орныг энэ киноны дараа их сонирхож үзэх хүмүүсийн тоо нэмэгдсэн гэнэ.Учир нь нөгөө анти реклам гээч нь болоод киноны борлуулалт хэдэн хувь эрс нэмэгдээд нөгөө гол дүрийн жүжигчин маань бас алдартай нэгэн болж хувираад байгаа гэнэ.Хэрвээ би буруу сонсоогүй бол одоо хоёрдугаар анги энэ тэр нь гарах талаар яригдаж байгаа гэсэн шүү.Америкүүд гэж сонин этгээд юм сэтгэж хийх сонирхох дуртай ард түмэн байх юм аа.Ер нь энэ анти-рекламын талаар сонирхож хөгжүүлж байгаа талаар манай пи аарчид гэгдэх хүмүүс судалсан мэдсэн юм их байдаг байлгүй.Бичиж яривал сонирхолтой л сэдэв юм байна лээ.Казахстанчууд энэний дараа улс орноо сурталчлах талаар санаа тавьж нэрийг нь сайн санахгүй байна нэг 15-16 зууны үейин эх оронч казах эрийн талаар өгүүлсэн кино хийсэн байна лээ.Кинонд манай зүүнгарын хаант улс Галдан бошгот нар гардаг гэсэн байхаа.Тэр кино нь нэлээн олон сая долларын өртөгөөр боссон их олон үндэстэн оролцсон Назарбаев ерөнхийлөгч нь санаа тавьсан гээд л их л тодотголтой юм гэсэн.Хамгийн гол нь Америкчуудын хийсэн энэ киноны дараа Казахстанд очих жуулчидын урсгал эрс нэмэгдээд харин онгоц ,онгоцны буудал нь хүрэлцэхгүй сандарч байгаа бөгөөд аялал жуулчлалаас олох орлого нь эрс нэмэгдсэн гэсэн атаархмаар баримт байгаа гэсэн шүү .Нэг кино л ингэж том сурталчилгаа болж байгаа юм чинь бидэнд боломж бололцоо байгаа л байгаа юмдаа Их Монгол 800 гээд аялал жуулчлалын жил гэж зарлаад байсан үр дүн гэж ямаршүү юм болсон юм болов оо .Би л лав овойж товойсон ашиг орлого олсон гэж сонсоогүй л байна.Бас л эрхтэн дархтаны бизнес болоод өнгөрсөн биз дээ.Харин муу хэлээд хөөгөөд байсан С.Бодров чинь гайгүй кино хийгээд биднийгээ сурталчилаад байгаа юм бишүү.Тэртэй тэргүй кино хийх эрх нь биднээс шалтгаалахгүй юм болохоор муу сайн хийлээ доромжиллоо мандууллаа гээд ямар ч ялгаа алга байна даа.Хийх юмаа бидний зөвшөөрөлтөй зөвшөөрөлгүй хийчихэж байхад бидний дургүйцэл анти-реклам л болох уу гэхээс өөр юм алга даа хө
Мартсанаас манай нөгөө" ориг Чингис хаан" кино маань юу болж байгаа юм бол аан

Улс төрийн биржийн сүүлийн үейин мэдээ

Егөө
Монголын "МАХН"ХК,"АН"ХК зэрэг томоохон компаниудын хувьцааны үнэ сүүлийн үед эрчимтэй зарагдаж байнга үнэ өсөж байгаа талаар өдөр тутмын сонинууд мэдээлж байна.Ялангуяа саяхан төлөөлөн удирдах зөвлөлийн хурлаа хийсэн МАХН ХК ийн хувьцааны үнэ огцом өсөх магадлалтай байгаа нь гүйцэтгэх захирал шинээр томилогдож компанийн маркетинг менежментийн бодлогод шинэ уур амьсгал оруулж ирэх онд болох "Монгол улсаа хөгжүүлье " нэртэй тендерт ялах найдлага төрүүлж байгаатай холбоотой бололтой гэж судлаачид үзэж байна.Уг тендер нь 4 жилд нэг удаа болдог бөгөөд 2004 онд болсон тендерээр уг 2 компани хамтарч ажиллахаар шалгарсан боловч ажлын арга барил таарсангүй бас АН ХК нь нөгөө компаниа урьдын тендерт ялаад ажиллаж байхдаа авилгал хээл хахуулийн асуудалд орооцолдсоныг сөхөөд байсан учир хоёр тийш болж одоо МАХН ХК нь өөр жижиг компаниудыг туслан гүйцэтгэгчээр авч ажиллуулж байгаа билээ.МАХН ХК нь 90 оноос хойш ихэнх тендерт ялж байсан арвин баялаг туршлагатай компани юм, 1990 оноос өмнө тус компани монгол улсад дангаараа ямарч тендергүйгээр ганцаараа социализмийн материал техникийн бааз байгуулж байсан бөгөөд 1990 оноос шинэ хуулиар тендер зарлаж байх болсноос хойш АН ХК .болон бусад ХК нуудтай өрсөлдөх болсон юм.Саяхан тус компаниуд хязгаарлагдмал тооны хувьцаа зарсаны анхны үнэ 10-20 сая төгрөгөөр дуудагдаж эзнээ олсон сурагтай.Ер нь тус компаниудын хувьцааны ханш тендерийн өмнөх жил илүү их эрэлттэй байдаг ба зарим томоохон хувийн компаниуд(ХХК) нэлээд томоохон багцыг эзэмшиж байгаа нь нийтэд ил болоод байгаа билээ.АН ХК ийн хувьд сүүлийн болсон тендерээр олсон амжилтаа бататгаж одоо дангаараа ялна гэдэгтээ их итгэлтэй байгаа юм.Сүүлийн үед эдгээр компанийн хувьцааг гадаадын зарим томоохон компаниуд их сонирхож байгаа боловч тус улсын хуулиар гадаадын иргэд хувьцаа эзэмших эрхгүй учир зарим нэг дотоодын хувьцаа эзэмшигчидтэй нууц хэлцэл хийгээд байгаа нь тендер шалгаруулах комиссын сонорт хүрээд байгаа бололтой.Ингээд эцэст нь хэлэхэд дээрх 2 компаниас гадна ИЗН ХК ,АТН ХК ,БНН ХК зэрэг компаниудын хувьцааны үнэ өсөх магадлалтай байгааг судлаачид бас тэмдэглэж байна.

Онигоо

ам алдсан нь
Хурим. Цугласан зочдыг хєгжєєх гэж нэг тоглоом сэджээ. Цаасаар 15 ширхэг мєрєн дээр шинэ нєхєр гишгэж, алхах тоолондоо эхнэрийнхээ талаар ямар нэг магтаал хэлэх ёстой байв.
1-ий мєр-хайр минь
2 дахь алхам- хонгор минь
3 дахь алхам нархан минь
4 дахь алхам миний бурхан минь
5 дахв алхам дээр мань гишгэдэл алдан унаж «пи...дааа чинь» гэх нь тэр

Шаардлага бий юмуу?
-Ээж ээ, бид нарыг бурхан тэжээдэг гэдэг vнэн ??
-Ер нь бол vнэн л дээ.
-Хvvхдийг єрєвтас шувуу авчирдаг гэдэг бас vнэн vv?
-мэдээж?
-Бэлгийг Євлийн євєє єгдєг тээ?
-Тийм.
-Тэгвэл ээжээ энэ аавыг ямар хэрэггvй тэжээгээд байх шаардлага байна уу?

Халууцах юм
Жил хамт амьдарсны дараа залуухан эхнэр нь нєхрєєсєє тайлбар шаардаж байна.
- Хонгор минь чи ємнє нь намайг нархан минь гэж нэрлээд, vргэлж миний дэргэд байдаг байсан тийм ээ? Тэгсэн одоо яагаа орой болгон найз нартайгаа пиво бааранд сууж, намайг огт тоохоо байчихав аа?
-Хайрт минь чи намайг ойлгол л доо. Нарны хажууд удаан суугаад байхаар халууцаад, ам цангаад байх юм. Тэгээд тэр цангаа нь ядаж байхад пивоноос єєр зvйлд тайлагдахгvй байна шvv дээ...

Би мэднээ
Шинэ жилийн сvлд модны наадмын дараа аав нь хvvдээ хандан:
-Хvv минь чи одоо том хvн болсон болохоор Євлийн євєє гэж огт байдаггvй юм гэдгийг мэдэж авах цаг чинь болсон. Єчигдєр цэцэрлэг дээр чинь ирсэн євлийн євгєн чинь би байхгvй юу гэжээ. Харин хvv нь:
-Тиймээ аав аа, би мэднэ. Тэр нєгєє намайг авч ирдэг єрєвтас чинь ч гэсэн та байсан байна лээ ш дээ гэж огт тоосон шинжгvй хариулж гэнэ.


Хичээл дээр
Тvvхийн хичээл дээр багш асууж байна.
- Чамд найман жил тvvх заалаа. За чи Сvхбаатар жанжныхаа хэлсэн vгнээс ганцханыг ч болсон хэлээч дээ.
- Багш аа, тийм амархан юмыг уу?
- Тийм ээ, хэлчихвэл шууд онц тавилаа.
- Янжмаа хє, цайгаа чанаач.

Tuesday, November 6, 2007

40 мянгатынхан

40 мянгатынхан бага тойргынхан гээд миний багад их нэр гардаг байлаа.Тэр хавьд голцуу сэхээтэн дарга нэр хүндтэй ажилчин,жүжигчидийн гэр бүл амьдардаг нэг ёсондоо манай элит давхаргынхан гэж болмоор хүмүүс байдаг байлаа.Хотын захын хороололд өссөн миний хувьд их дэлгүүр урт цагааны хавьд хааяа нэг явж байхдаа зарим нэг кино дэлгэцнээс дүр төрхийг нь харсан жүжигчин ах эгч нараа харвал үейинхэндээ сонин болгож ярьдаг байлаа.Хотын соёлыг тэр хавиас л олж мэдэрдэг бас мэдэхийг хүсдэг байж дээ.Ямар сайндаа хааяа нэг тэр зүг явах болохоороо хот орлоо гэж ярьж байхав дээ.Тэгэхлээр хүмүүст шоолуулна.Хотод байж хот орлоо гэж ярилаа гэж.Күэ тэгээд тэгэж ярьдаг тэгээд ойлгоод сурчихсан л байсан юм даа.Адилхан хотод өсөж хүмүүжсэн мөртлөө хотын төвийн хүүхдүүдийн сэтгэлгээ ярих хийх нь хотын захын бид нараас өөр байдаг байсан нь надад бас л их юм бодуулдаг байлаа.Орчин гэж хүнийг өөрийн эрхгүй өөрчилдөг юм байна лээ.Сүүлд зуны амралтаараа пионерийн зуслан,зуны лагерийн найзууд бас ЗХУ гэж байхад сургуульд сурч байхдаа 40 мянгат Бага тойруугаар овоглодог хэдэн найз нартай болсон бөгөөд тэд ч надад их нөлөөлдөг байлаа.Миний найзууд ч их романтик байсан юм уу эсвэл тэр хавийнхан ч тийм байсан уу их л шинэ юм болгоныг сурах дуртай муу сайн юм дуулж мэдсэн нь наддаа л сонирхолтой тийм нэг хэдэн баагий нар их нийлдэг байлаа.Нийлэхээрээ энд тэндэхийн хөгжим гитар сүүлийн үейин барууны хамтлаг за тэгээд зодооны шинэ урсгал охид кино гээд л ярихгүй юм байхгүй.Бас атамануудыг дууриаж хүн амьтантай зодоон хийх яль шалихгүй хүсэл зарим нэг найзуудад маань байсныг дурсах нь зүйтэй байхаа.40 мянгатын атаманууд гэж бас л алдар цуугаа мандуулсан хэдэн нөхөд байдаг байлаа.Тэр үед 20 р дэлгүүрийн өмнөх зодоон гэж сүр дуулиантай юм болоод өнгөрсөн Тэнд атаманууд тэр хавийн зоригт эрчүүл оролцоод бас нэг домог шиг юм яригддаг байлаа.Тэр зодоон ч уг нь ялихгүй юмнаас болоод гарсан юм.Учир нь тэр үед цэргийн комендат гэж байдаг .Тэд нь хотод эргүүл хийж албан ёсны чөлөөгүй яваа цэргүүдийг барьж хорьдог үүрэгтэй байсан юм.Тийм нэг эргүүл явж байгаад чөлөөгүй явсан 2 цэргийг 20 р дэлгүүрийн өмнө бариад авсан бололтой.Тэгсэн тэнд байсан ардууд буюу энгийн иргэд тэднийг өмөөрөөд зодоон цохион болтол сүүлдээ өргөжөөд нэг тийм эсэргүүцлийн арга хэмжээ маягийн юм болсон гэж байгаа.Мэдээж тийм аятайхан далим болж байхад тэр хавийн хүнд гарууд яаж зүгээр байхав их идэвхтэй оролцсон бөгөөд зарим нэг нь " талхны үнийг буулгая" гэж ирээд улс төрийн чанартай уриа орилж байсан гэдэг юм байна лээ.Энэ ч яахав марзагнаад орилж байсан биз.Зодооныг тараах гэж хэрдээ хөөрхөн юм болсон ба сүүлд гал командын машин ирж байж л тараасан гэсэн.За ингээд хэн билээ дээ нэг блогчины бичдэгээр далийгаад явчихлаа.Ерөнхийдөө 40 мянгатынхан гэж юм юмны зах зухтай тэр үедээ л хотын соёлыг бий болгосон "ард түмэн "байсныг одооны бидний үейинхэн дурсаж л байгаа.90 оны цагаан морин жилийн хувьсгалын ихэнх лидерүүд нь хотын төвийнхөн байсныг ч бас санаж байна.Бат үүл Зориг Энхтүвшин Жаргалсайхан эд нар бол тэдний төлөөлөгчид билээ.Москвагийн Арбат ямар нэр хүндтэй байдаг билээ тэрүүн шиг 40 мянгатыг тэгэж хэлж болох юм шүү.Одоо ч гэсэн тэндээс угшилтай хүмүүс төр засгийн эрхийг барьж байгаа нь зүй ёсны л гэж боддог юм.90 оны дунд үеэс хүмүүсийн амьжиргааны түвшин өөрчлөгдөж өөр өөрсдийн зиндаагаар хот хотхон үүсгээд шал өөр ойлголт үүсэх шивдээ.Гэхдээ л зарим нь тэндээ л байгаад байх дуртай юм байна лээ.Миний мэдэхийн Бат Үүлийнх хуучиндаа л байдаг юм .Харин энд нэг зүйл хэлэхэд Бат үүл шиг мужик(эр хүний чанартай) шудрага эрчүүд ховор болоод байгааг далимд нь хэлмээр байна.БатҮүлд боломж бололцоо зөндөө л гарч байсан биз.Харин ч өөрийнхөө унаган зан чанар үзэл бодолдоо үнэнч байж баяжих хөлжихийг хүсээгүй цөөхөн хүмүүсийн нэг гэж боддогоо энэ зориуд хэлмээр байна.Тэрээр саяхан болтол 40 мянгатын хулиган атаман байсан гээд нэр хоч нь салаагүй л байсныг санаж байгаа байлгүйдээ.Хонх хамтлагын Цогтсайханыг 40 мянгатын бас нэг тод төлөөлөгч гэж хэлэх нь зүйд нийцнэ.Эд л бидэнд шинэ үейин уриа дуудлага болж байсныг одоо санахад илүүдэхгүй биздээ

Хэрэгтэй байж магадгүй зөвөлгөө

Заримдаа хүмүүст өчүүхэн жижиг зүйлийг ч мэдэж байх шаардлага байдаг.Ер нь хүнд мэдлэг илүүднэ гэх биш.Хөдөө гадаа явах гэр орондоо ч гэсэн юухэн хээхэн хийх үед жижиг гэлтгүй асуудал байнга гардаг шүү дээ.Тиймээс хэн бүхний мэддэг бас мэддэггүй ч байж болох зарим нэг зөвөлгөөг бичихээр шийдлээ.Компани байгуулах даа юунаас эхлэх яаж зохион байгуулах юуг их анхаарах талаар жижигхэн ч гэлээ бас хэрэгтэй зөвөлгөө өгье.Эхний асуудал бол компанидаа нэр өгөх түүнийгээ баталгаажуулж авах нь чухал шүү.Яагаад гэвэл одоо аж ахуйн нэгжид оноосон нэр авах нь хэцүү юмны нэг болсон.Уул ус ,нэртэй газар орон таалагддаг нэршилүүд ихэнх нь эзнээ олсон байгаа.Бас саяхнаас бүртгэлийн газраас аж ахуйн нэгжийг үйл ажиллагааны чиглэлтэй нэр өгөхийг хориглосон байгаа.Жишээ нь " трэйд,сан,трэвил гэх мэт нэрүүд үүнд хамаатай .Иймээс дор хаяж 5-10 нэртэй байж тэнд очиж бүртгүүлэх хэрэгтэй.Улсын бүртгэлийн газрын байранд аж ахуйн нэгжийг бүртгүүлэхэд туслалцаа үзүүлэх үйлчилгээ эрхэлдэг хувь хүн компаниуд байрлаж байгаа.Тэд таныг аж ахуйн нэгжийн баталгаажуулсан нэр,3 хувь зураг ,банкинд данс нээсэн баримтыг авч ирэхийг хүсэх ба бусад нь тэдний үйлчилгээнд ороод хурдан бүтээгээд өгдөг юм байна лээ.Хэрвээ хүсвэл та өдөртөө аж ахуйн нэгжийн тамга ,лицензтэй болсон байх болно.Ер нь бол дээд тал нь 2 өдөрт багтах байх.Үнэ нь 70-80 мянга байсан энэ үнэнд тамга тэмдэг бүртгэлийн хураамж багтаж байгаа юм .Тэгэхлээр тэнд очерлож цагаа барж байснаас тэд нараар үйлчлүүлсэн нь миний хувьд амар л санагдсан.Тэдний авч байгаа төлбөр нь 10-15 мянга юм болов уу л гэж таамагласан.Банкинд данс нээхээсээ өмнө харьяа татварын газартаа очиж шар хуудас нэртэй бичиг авч түүгээрээ дансаа нээлгэх бөгөөд таны дансны дугаар аж ахуйн нэгжийн лиценз дээр бичигдэх ёстой .Дансны дугаар нээлгэж байгаа банк буюу харилцах банкаа сонгохдоо ажлын ойр байх нэр хүндтэй хурдан шуурхай үйлчилдэг зэрэг шалгуур бол таны сонголт байх учир сайн бодох хэрэгтэй.За одоо лиценз тамга тэмдэгээ авсан бол харьялагдах татварын газар очиж өөрийн татварын байцаагчтайгаа уулзана даа.Тэгээд сайн зөвөлгөө аваарай.Мэдэхгүйгээсээ болж ямар нэгэн татварын асуудалд орохгүйн тулд анхнаасаа сайн асууж тодруулж авах нь маш хэрэгтэй.За тэгээд хамгийн гол нь компани байгуулахаасаа өмнө аж ахуйн нэгж заавал байгуулах шаардлагатай юу үгүй юу гэдгээ сайн бодоорой.Та нэгэнт компани байгуулж захирал босс болж улсад бүртгэлтэй татвар төлөгч болсон болохоор улирал тутамд тайлангаа гаргаж ямар нэгэн үйл ажиллагаа эрхэлж ашиг олсон бол татвараа төлж байх ёстой.Тэгэхлээр сонголтоо хийхдээ хариуцлагатай байх хэрэгтэй.Бас нэг юм хэлэхэд банкинд данс нээхэд дансанд чинь байх мөнгөний доод хэмжээ 50 мянган төгрөг байдаг шүү.Нийтдээ ер нь 130-150 мянган төгрөг шаардлагатай болох нь харагдаж байгаа биз.Манай улс аж нэгж байгуулахад хүнд суртал багатай чирэгдэл багатай үйлчилж байгаагаараа үзүүлэлт өндөртэй орны тоонд орох байх шүү.За аж ахуйн нэгж байгуулж үйл ажиллагаа эхэлсэн бол анхнаасаа эмх цэгцтэй явах зайлшгүй шаардлагатай Тиймээс орон тооны байх юмуу эсвэл гэрээгээр ажиллах нягтлан бодогч авах шаардлагатай .Байнга үйл ажиллагаа ихтэй бол орон тооны ажил бага тай бол гэрээний ня/бо авсан нь хэмнэлттэй болов уу.Ня/ бо таны өмнөөс татварын албатай тооцоо нийлж ажиллах нь танд хэрэгтэй.Гадаад дотоод худалдаа эрхэлдэг бол гаалийн талаар мэдлэгтэй байх нь хэрэгтэй юм байна лээ.За тэгээд татварын алба үүргийнхээ дагуу таниас ахиу юм салгах санаатай та болохоор татуу юм өгөх хүсэлтэй ийм болохоор юмаа мэдэж байж л хүнтэй ярина шүүдээ.Ийм болохоор хууль дүрмийн хэмжээнд зохих шаардлагыг биелүүлж ажиллаж байвал бүх юм ок л болно доо.

Monday, November 5, 2007

Hello, India? I Need Help With My Math буюу Интернэт бизнесийн шинэ давалгаа

Адриана Яамайки бол 32 настай менежментийн зөвөлгөө өгдөг компанид ажилладаг.Тэрээр долоо хоногийн 80 цагийн ажилтай бөгөөд өөрийн хувийн амьдралд зарцуулах цаг маш бага гардаг байснаас түүнийгээ Энэтхэгт байгаа хэрэглэгчийн үйлчилгээний компаниар хийлгэдэг байна.Тус компани түүний хүсэлтээр ресторанд суудал захиалах,үсчиний дуудлага өгөх,аялах тээврийн хэрэгсэлийн билет захиалах маршрутыг тохирох хувийн үйлчилгээтэй нь хамаарах бүх төрлийн захиалгыг хариуцан ажиллаж байдаг байна.Бас нэг хэрэглэгч болох Кеннет Там бол дунд сургуулийн төгсөх курсын сурагч бөгөөд сургуулиа амжилттай төгсөж коллежд орохын тулд гүнзгийрүүлсэн давтлага авах шаардлагатай байсан учраас бас хэрэглэгчийн үйлчилгээнд хандаж гэрийн багш хөлсөлсөн байна.Тэрээр интернэт ашиглан өөрийн комьпютер дээрээ хичээлээ давтаж байгаа.Түүний багш нь бас л Энэтхэгт байгаа аж.Иймэрхүү мянга мянган хэрэглэгч өөрийн хэрэгцээ шаардлагаар энэ үйлчилгээг сонгож байна.Одоо интернэт бизнесийн хоёр дахь том давалгаа ийнхүү гараагаа эхэлж байна.Эхний үед комьпютерийн программ хангамж,хувцасны дизайн зохиох санхүү буртгэлийн үйлчилгээ зэрэг томхон хэмжээний захиалга байсан бол одоо хувийн буюу хүнээс хүнд чиглэсэн хэрэглэгчийн үйлчилгээний зах зээл бий нэгэнт хүрээгээ тэлж байна."Хэрэглэгчийн үйлчилгээ бол глобалчлагдсан дэлхийд хамгийн том зах зээл болж байна "гэж Америкийн Silicon Valley гийн анхдагчдийн нэг" Sequoia Capital" компанийн гүйцэтгэх захирал K. P. Balaraj хүлээн зөвшөөрч байгаа нь бас нэг нотолгоо юм.

Энэ өгүүллэгийг New York Times сонинд Marissa Roth ийн бичсэнээс товчлон орчуулав

Америкчуудад хичээл заах уу? Монголчуудаа



Интернэт бизнесийн тухай бичиж байгаа цуврал нийтлэлийн энэ удаагийнхаар ганцаарчилсан сургалт буюу онлайнаар хичээл заах гэрийн сургалт явуулах талаар зарим нэг санааг бичихээр шийдлээ.Үндсэн санаа зорилго нь маш амархан учир нь Америкт байгаа дунд сургуулийн сурагч өөрийнхөө математикийн даалгаврыг Энэтхэгт байгаа гэрийнхээ багшаар заалгаад хийж байна.Түүний хичээлээ давтаж байгаа цаг нь Энэтхэгийн өглөөний ажил эхлэх үетэй давхцаж байгаа нь тэдэнд энэ боломжийг олгож байгаа юм.Тэд хоорондоо headphone буюу чихэвчтэй микрофон ашиглан онлайн буюу интернэтээр шууд харьцаж байгаа нь гэртээ багш авчираад үйлчлүүлж байгаагаас ялгаагүй юм.Тэгээд ч Америкт цагийн багшийн хөлс төлөх нь онлайнаар ингэж үйлчлүүлснээс илүү үнэтэй байх нь хүн бүхэнд ойлгомжтой.Ийм үйчилгээг ихэнх Америк гэр бүлүүд одоо их сонирхож байгаа нь маш ирээдүйтэйг нь харуулж байна.Мэдээж Энэтхэгийн ийм төрлийн бизнес эрхэлж байгаа хүмүүст өөрсдийн давуу тал байгаа нь тэдний англи хэлний мэдлэг цагийн ашигтай зөрүү .оутсоуринг үйлчилгээний урьд олж авсан туршлага нэр нөлөө гээд юм юм л байгаа Гэхдээ Монголд энийг хөгжүүлэх өргөн боломж одоо байгаа.Учир нь адилхан цагийн зөрүү ,математикийн хаана ч гологдохгүй суурь мэдлэг бидэнд ийм боломжийг бий болгож байна.Бидэнд дутагдах юм бол англи хэлний мэдлэг л байх .Гэхдээ мэргэжлийн хэллэгүүд хичээвэл амархан сурах бололцоотой гэж би боддог Та нар сонсон байх манай дунд сургуулийн хүүхдүүд Америкт очоод голцуу л математикийн төрлийн хичээлдээ үейинхнээсээ илүү байдаг тухай.Тэгэхлээр манайханд юм сурах бас сургах чадвар илүү байдаг гэдэгт би итгэж явдаг.Одоо ийм төрлийн бизнес эрхэлж байгаа TITOR VISTA компани гэхэд л 760 ажилтантай түүний 600 гаруй нь Энэтхэгт амьдарч үйлчилгээ явуулж байна.Тус компани одоо Америк Их Британи нийтдээ 10 000 орчим үйлчлүүлэгчтэй болсон байна.ТITOR VISTA компанийг 2 жилийн өмнө байгуулсан бөгөөд түүний үндэслэгчдийн нэг Кришнан Ганешийн хэлж байгаагаар ирээдүйд олон сая үйлчлүүлэгчтэй болох нь тэдний үндсэн зорилго юм.Бид хоцрох юу байхав одооноос эхэлж эрэл хайгуул хийгээд арга замаа тодорхойлох хэрэгтэй байна.Америкт байгаа найз нөхдөөрөө дамжуулаад ганц нэг үйлчлүүлэгч олоод анхны гарцаа гаргаж байхад тэр том зах зээл бидэнд асар их боломжийг бий болгож өгнө шүү дээ.Жанжин Сүхбаатарын хэлсэн "Бидэнд мэдэхгүй чадахгүй гэх явдал үгүй болж цэнгэлийн манлайд хүрч болохыг дан ганц бидний сэтгэлийн чин зориг мэднээ ."гэсэн сайхан үгээр энэ удаагийн бичлэгээ дуусгая

Friday, November 2, 2007

ИНТЕРНЕТ АШИГЛАН МӨНГӨ ХИЙХ, -3

За интернэт бизнесийн буландаа зарим хэрэглэгчийн тавьсан санал өөрийн зүгээс тэдний хүсэлтэнд хариулах бас хүмүүст ойлгомжтой байх зорилгоор тайлбар бичихээр шийдлээ.Интернэтийн бас нэг давуу тал бол зар сурталчилгааны өөрийн онцлогтой илүү хэрэглэгчдэд ойртсон шуурхай байдлаараа ялгаатайд байгаа юм.Тухайлбал та өөрийн бизнесийн зар сурталчилгааг хамгийн эхлээд хаана тавих вэ гэж бодож байна. За мэдээж сонинд зар өгнө ,бас боломжтой бол телевизид өгөх боломжтой.Гэхдээ таны боломж хязгаарлагдмал учир нь өөрийн бизнесийн талаар тайлбар тавих дэлгэрэнгүй мэдээлэхэд сонины зай хязгаартай бололцооны талбай нь харьцангүй үнэтэй байна.Бас нэг удаа биш бол үнэ мэдээж нэмэгдэнэ.Тэгэхлээр телевиз бас ойлгомжтой тэрнээс үнэтэй байна уу гэхээс хямдхан байхгүй нь мэдээж.Гэхдээ эд нар зар сурталчилгааны өөрийн онцлогтой сувгууд болохоор өөрийн сайн тал бас байгаа.Тэгвэл интернэтийн сайн тал одоо юу вэ гээд нэг ярилцая.Бас муу талыг нь бас яринаа.Ер нь муугаас нь эхэлнээ.Одоогийн манай нөхцөлд интернэт хэрэглээ ямар байгаа билээ.Хэн тэгээд л зар хайгаад л нэт рүү ороод байдаг билээ .Тэгээд ч манай сайтууд хуучин мэдээлэлээ тавиад мартчихдаг .Зар мэдээлэлийн 95% нь зарлалын сонингууд телевизийн сувгаар гарна.За нэг иймэрхүү өөдрөг бус эсрэг бодол байна аа.Одоо тэгвэл сайнаа яринаа.Хэн ямар хүмүүс интернэтэд байнга ордог хэрэглээгээ болгосон байдаг вэ Мэдээж та ойлгож байгаа Боломжийн амьдралтай гэр бүлүүд залуучууд оюутнууд офисийн ажилтнууд төрийн албан хаагчид гадаадад байгаа монголчууд монголыг сонирхож байгаа гадаадынхан зэрэг нийгмийн дундаж давхарга боловсролтой хүмүүс энэ хэрэглээг ихэвчлэн үүсгэж байгаа.Одоохондоо энэ боломжийн л зах зээл.Тэгээд монголчуудын мэдээлэл солилцдог өвөрмөц нэг онцлог байна.Юу вэ гэвэл танилаасаа юм уу ах дүү нараасаа авсан мэдээлэлийг илүү тусгаж авдаг .Хүлээн зөвшөөрдөг.Тэгвэл энэ шаардлагыг блогоор сайтаар цацаж байгаа мэдээлэл хангаад байж чадна.Интернэт бизнес эрхлэгч хэн боловч өөрийн бизнесийг маш тодорхой хүртээмжтэй сурталчилахдаа блог сайтыг ашиглах нь ойлгомжтой боловч зар сурталчилгаа нь сонин телевизийн хэмжээний нэг удаа нийтэд хүрэх бололцоог бас ашиглаж зараа явуулсанаар хэрэглэгчдэд өөрийн блог сайтыг сурталчилж байх нь илүү үр дүнтэй байх болно.Одоогийн манай нөхцөлд интернэт бизнес үйлчилгээ талаараа илүү хөгжих нь ойлгомжтой болоод байгаа нь харагдаад байгаа юм.Тухайлбал зарим нэг үйлчилгээг энд дурдах нь зүйтэй байх гэж бодож байна.Ж нь " айл цэвэрлэх.гэр нүүлгэх.гэрээр сувилж эмчилгээ хийх,янз бүрийн орчуулга мэйл бичиж өгөх зэрэг маш олон төрлийн ажлыг энд бичиж болж байна.Эдгээр үйлчилгээ тухайн үйлчилгээг үзүүлж байгаа бололцооноос шалтгаалаад хязгаарлагдмал тооны хэрэглэгч шаардана.Дээр нь би түрүүн хэлсэн манайхан нэг нэгнээсээ найз нөхдөөсөө авч байгаа мэдээлэлдээ илүү ач холбогдол өгдөг гэж Тухайлбал чи гэр цэвэрлэдэг үйлчилгээ эрхэлдэг байя гэж бодьё.Чамаар цэвэрлүүлсэн айл сэтгэл хангалуун үлдсэн бол найздаа хэлнэ Найз нь чамтай уулзах юм уу эсвэл чиний бизнесээ сурталчилсан блог сайт руу ороод өөртөө ойлголт авчихана.Иймэрхүү маягаар өөрийн гэсэн бизнесээ өргөжүүлээд байх боломжтой. ...за өнөөдөртөө иймэрхүү маягаар дуусгая дараа бичнээ

Thursday, November 1, 2007

Өвлийн олимпийн домайн нэр 1.8 сая доллараар зарагдлаа

Саяхан оросын нэгэн дуудлага дээр өвлийн олимп болох Сочи хотын нэртэй домайн нэр "sochi.ru" 1.8 сая доллараар,"sochi.pro" 300 мянган доллараар зарагдсаныг "ski.ru" сайт мэдээллээ.Ер нь тухайн хоттой холбоотой нэр бүхий бүртгэгдсэн домайн нэр 50 орчим байдаг ба удахгүй зарим нь зарагдах юм байна.Тухайлбал "sochi.info" 773 мянган доллараар эхлэн дуудагдах бололтой.Бас sochi-life" (1сая$) olimpiada.sochi.su ($696 мянга), sochiolymp.info ($417 мянга)зэрэг домайн нэрнүүд байгаа гэнэ.

Зөвлөлтийн армийн генерал .А.А.Власовийн түүх





Генерал Власовын тухай зарим хүмүүс сонсож дуулж байсан байхаа.Дэлхийн 2 дайны үед Гитлерийн Германы цэрэгт бууж өгч дараа нь олзлогдсон цэргүүдээр бүрдүүлсэн армийг удирдан дайны сүүлийн жилүүдэд эх орныхоо эсрэг тулалдаж явсан түүний амьдралын талаар мэдээ материал ховор гардаг байлаа.Түүний тухай одоо янз бүрийн сэтгэгдэл үзэл бодол гарч байгаа нь ардчилсан оронд байдаг л үзэгдэл бололтой.Тэр ч байтугай түүнийг зөвлөлтийн тагнуул КГБ ийн даалгавраар урвасан гэж ч бичсэн байх нь зарим нэг номонд байгаа юм байна лээ.Юутай ч тэрээр Киевийг хамгаалж байсан 37р армийн командлагчаар ажиллаж байхдаа дайсанд бүслэгдэж гарах гарцгүй болсон үедээ дайсанд бууж өгсөн нь үнэн юм.Генерал А.А Власов бол тухайн үейин зөвлөлтийн авьяаслаг чадварлаг офицерүүдийн нэг байсан ба дайнаас өмнө хятадад зөвлөлтийн цэргийн зөвлөхөөр Чан Кай Шигийн дэргэд ажиллаж байсан байна.Тэрээр үүргээ муугүй биелүүлж Хятадын" алтан луу" одон алтан цагаар Чан Кай Шигээс шагнуулж байжээ.Хятадаас эргэж ирээд хурдан тушаал дэвшиж корпусын захирагч болж хошууч генерал болсон байна.Тэрээр Маршал Михайл Блюхерийн найз байсан байна.Энэ үед Зөвлөлт орон даяар Сталины эхлүүлсэн "цэвэрлэгээ "эхэлж мянга мянган зөвлөлтийн офицер генералууд хэлмэгдэн цаазлуулж байсан нь түүнийг зөвлөлтийн эсрэг үзэлтэй болгоход нөлөөлж байсан гэдэг.Дайн эхлэхэд тэрээр 37 р армийг командалж Киевийн дэргэд тулалдаж байсан армийн генерал Г.К.Жуковын бүлэглэлийн бүрэлдхүүнд байлдаж байжээ.Киевийг хамгаалж байсан түүний арми Германы цэргийн хүчтэй довтолгоог хамаг хүчээрээ тогтоож байсан боловч цаашид байлдах хүч нөөцөө шавхсан байжээ.Ийм нөхцөлд тэрээр өөртөө үхлийн цааз оноож өөрийн армийг Германуудад бууж өгөхийг тушаагаад өөрийн штабын цөөхөн офицер цэргийн хамт Германы байрлалд очсон юм.Энэ явдлыг Германы суртал нэвтрүүлэг ашиглаж зөвлөлтийн дайчдыг бууж өгөхийг уриалж байжээ.Түүнийг Германы тал найрсгаар хүлээн авч аятай нөхцөлд байлгаж байсан байна.Ер нь 1941 оны 6 сараас 12 р сар хуртэл зөвлөлтийн 3,8 сая офицер цэргүүд дайсанд олзлогдсон ба дараа жил нь 1 сая орчим цэрэг бас олзлогдож байсан байна.Германы удирдлага Власовоор командлуулсан Оросын чөлөөлөх арми гэгчийг байгуулах төлөвлөгөөтэй байсан боловч 1944 он хүртэл шийдвэртэй алхам хийгээгүй ажээ.Учир нь тэр үед Германууд илт давуу ялж байсан бас тэдэнд нэг их итгэээгүй тэй холбоотой юм.Харин дайны үйл явц тэдэнд ашиггүйгээр эргэж байсан 1944 онд Оросын Чөлөөлөх Арми гэгчийг байгуулж тулалдаанд мэр сэр оруулсан юм.Энэ армийн цэргүүд нь Германы цэргийн хувцастай төстөй хувцасаар хангагдсан оросын олзлогдсон цэргүүд хуучин цагаантны үлдэгдэл зэрэг эрээвэр хураавар хүчнээс бүрдэж байлаа.Ур чадвар муу байсан уу эсвэл эх орныхоо эсрэг тулалдаж байгаа нь нөлөөлсөн үү энэ армийн цэргүүд улаан армид ихэвчлэн ялагддаг байсан гэдэг.Ингээд удалгүй дайны эцэс болж түүний арми тарж бутарсан бөгөөд КГБ ийн тагнуулууд мөрдөн мөшгөж байгаад Власовыг зугатаж байхад нь олзлон авсан юм.Баригдах үедээ тэрээр ямарч эсэргүйцэл үзүүлээгүй гэдэг.Түүний гэр бүлийг түүнийг бууж өгсөний дараа шууд гулаг руу явуулсан бөгөөд тэд их зовлон амссан юм.Генерал Власовыг дайны дараа түүний хамтран зүтгэгчдийн хамт цаазаар авсан юм.Бас нэг юм сонирхуулахад энэ армийн цэргүүд байсан оросын хоригдлууд манайд төмөр зам тавих ажилд оролцож байсан бөгөөд тэдэнтэй хүний ёсноос гадуур харьцаж байснаас ихэнх нь амь үрэгдэж бас амиа хорлож байсан юм.Бүр амиа хорлож үхдэг мод хүртэл байсныг монголчууд саяхан болтол ярилцдаг байсныг би санаж байна.За тэгээд нэг эмгэнэлтэй бас жигшмээр ч гэмээр юм уу нэгэн хүний түүхийг сонин болов уу гэж бодоод оросын нэг сайтнаас авч орууллаа