Saturday, December 29, 2007

Оны хэллэг шалгаруулбал яасан юм бэ...

Шинэ оны шилдэг хэллэг шалгаруулах санаа байна.Жишээ нь : хэдэн жилийн өмнө бол
...Яг ш дээ морио ...Ярьдаг морио гэдэг хэллэг их моодонд орж байлаа.Зарим нь санаж байгаа байлгүй нөгөө одоо Айванхо Майнез компанийн нэг гүйцэтгэх захирал хийж байгаа ямар Липтон билээ нэрийг нь санахгүй байна ,нэг нөхөр манай нэг хамтлагтай дуучин Оргил билүүдээ нэгэнтэй нь нэг дуу зохиосон гээд энэ хэллэг орсон дуу дуулж байсныг би санаж байна.Тэгэхлээр тухайн үедээ cool болж байсан гэсэн үг л дээ.Америкүүд өөрсдийн оны хэллэг шалгаруулсан байна лээ.Тэр нь Жон Керри нэгэн уулзалтан дээр үг хэлж байхад нь үймүүлсэн оюутныг цагдаа хүчээр гаргахад тэр оюутны хэлсэн "Намайг халууцуулахаа боль.Хүнэнцэр минь' гэсэн үг байсан гэсэн .Түүнтэй адил манайд бас яагаад байж болохгүй гэж бодож байна.Бас нэг жишээ татахад 90 оны эхээр Гончигдорж даргын хэлсэн ...энэ утгаараа ...гэдэг үг монголын сэтгүүлчид улс төрчдийн хэлэх дуртай хэллэг болоод одоо нэгэнт өөрийн орон зайг эзэлсэн гэж болно.Мань хүн ясны математикч хүн байсан болохоор энэ үг түүнээс гарсан болов уу.Дараа нь Очирбат гуай ерөнхийлөгч байхдаа нэгэн ёлкон дээр хэлсэн "Тансаг ..."гэдэг үг хүчтэй түрэн орж ирж байлаа.Тэгээд нилээн дээхнэ бол манайхан монгол киноны хэллэгүүдийг их ашигладаг байлаа гэж.Тухайлбал "Үер киноны усчин Михайл өвгөний цагаантнаас зугтааж явахдаа хэлдэг" ...Би энэ хүмүүсийг гол гаргачихаад ир еэ" гэсэн үг хамгийн супер хэллэг болоход ч үгүй гэх газар алга байна.Гэх мэтчилэн тухайн тухайн жилдээ ард түмний хэлэх дуртай байсан одоо ч зарим нь хэлэгдэж байгаа хэллэгүүдийг шалгаруулбал яасан юм бэ гэж.Даан ч хугацаа давчуу байна гэхдээ яахав саналаа хэллээ.Оны дараа ч болно ш дээ тиймээ хө.Цагаан сараар бас оны шилдэгүүдийг шалгаруулаад байдаг санагдаад байна.За ингээд саналаа бичээрэй

Friday, December 28, 2007

Гарчиггүй...

За ингээд шинэ жил гарах гээд байдаг.Хэдхэн жилийн өмнө бол ийм сэтгэгдэл төрдөггүй байлаа .Одоо бол жаахан гунигтай бас харамсалтай санагдаад байдаг боллоо.Өнгөрүүлсэн өдөр хоног сар жилүүд эргэж ирэхгүйгээр одож байна гэдэг өөрийн эрхгүй ийм юм бодуулдаг юм байна.
....Дахиад хэзээ ч эргэхгүй алдрайхан
Хонгор нас минь гээд бичээд байвал арай сэрүүдсэн юм болдог юм болов уу
над шиг хүмүүнд.Гэхдээ яадаг юм бичээд дуулаад уяраад бас дурлаад ...за хө болиорой хазаа хасахгүй бол хадуурах шинжтэй.Шинэ жил болгон сайхан байдаг байлаа....Ингээд би нэг юм бичихээрээ дандаа өнгөрсөн цаг дээр тэгээд бас санасан дурссан болох гээд байх юм энэ бодвол нас явж байгаагийн шинж гэж өөртөө дүгнээд байгаа.Урьд нь арай ийм байгаагүй юм аа.Өөрийн эрхгүй л ийм болчихоод байна.Тэгээд энэ байдалтайгаа эвлэрээд бас блогчид дотроо яахав өвгөн партизан шиг өнгөрсөн баларсанаа яриад хуучныг дурсаж холыг сануулж байх нэгэн байя гэж бодож байгаа.Та бүхний таалал мэдтүгэй.Тэгээд шинэ жилийн мэнд дэвшүүлчих гэхээр арай л эрт санагдаад байна,31 нд орой мэндчилгээ явуулнаа.Яг ерөнхийлөгч ард түмэндээ мэндчилгээ явуулж байгаа юм шиг бичлэг хийгээд ...Гээд наргиад байвал..бас болохгүй ч юм бас байхгүй ш дээ тэ.Блог гэдэг бор гэртээ өөрөө богд юм чинь

Sunday, December 16, 2007

Менделеевийн үелэх систем

Арван жилд байхад химийн хичээл гэж хамгийн дургүй хичээлийн нэг байлаа гэж.Тэгээд ч зарим нь зааж байгаа багшаасаа хамаардаг байсан байх өө.Гоё заагаад хүүхдүүдэд урам өгөөд байдаг байсан бол бүх хичээл болгон л сайхан байх байсан байлгүй.Дургуй байсан химийн( хичээлийнхээ дурсгалд ) зориулаад энэ менделеевийн үелэх системийн зургийг орууллаа.Хэрэг болсон нэгэнд нь хэрэгтэй л юм шиг байна.Томруулаад үзээрэй

Saturday, December 15, 2007

Бодмоор байна.

Бид гадаадад байхдаа тэр орны телевизээр Монголын тухай гарахаар баярлаад л үздэг.Харин тэр нь бидний бодсоноос өөр манай хамгийн ядуу дорой хүмүүс амьдралыг харуулсан нэвтрүүлгүүд байдаг болохоор харамсмаар байдаг .Тэр зураг авч байгаа нэвтрүүлэг бэлтгэж цацаж байгаа гадныханд бол манайхны ядуу амьдрал өөрсдийнх нь элэнц хуланцыг нь санагдуулсан ахуй орчин л сонин байгаа болохоос монголд минь хайртай дуртай болоод үзүүлж байгаа биш гэдгийг ойлгомоор байна.Яагаад жуулчид Монголд ирчихээд цаатнууд рууд ихэнх нь очиж үзэх хүсэлтэй байдаг нь энүүнтэй л холбоотой байх.Тэнд нь балар эртний юм шиг амьдралтай хүмүүс байдаг нь тэдний аялалын гол зорилго байгаа юм.Тэгээд нөгөө хэд нь тэрүүнд нь бүр дасчихсан амьжиргааны хэрэгсэл болгоод жуулчидад зурагаа авхуулсаны хөлсөнд доллар нэхээд сууж байдаг.Тэгээд дэлхий нийтээр нэг цацна.Ямар Монголын цаатан гэж нөгөө хэд нь мэдэх биш Монголчууд гэж иймэрхүү амьдралтай мөхөж сөнөхөд тулсан гэсэн сурталчилгаа яваад байдаг.Манай гадны төслийн мөнгө завшиж аньдраад сурчихсан хэдэн паразитууд нь үүнийг нь өөгшүүлээд өөрсдийн нь амьдрал л болж байвал улс орны нэр нүүр тэдэнд падлий байхгүй Одоо болимоор юм аа..Дээхнэ нэг сонинд манайхан аль болох ядуу зүдүү зуд турхан ган гачигаа сайн харуулж гаднаас зээл тусламж авах сонирхолтой байдаг гэсэн өгүүллэг гарсан байсан.Тэр үеээ бодвол одоо гайгуу хэдэн доллартай болсон гээ биздээ.Тэр орон нутагт нь гадныхнаар биш өөрсдөө төсөл төлөвлөгөө хэрэгжүүлээд аж амьдралыг нь сайжруулмаар байх юм аа.Сая гараад гран при авлаа гээд шуугиад байгаа "Пүүжээ" гээд нэгэн хөдөөний гэр бүлийн ядуу эмгэнэлт хувь заяагаар хэдэн Япончууд амархан кино хийчихээд мөнгө олох хэрэгсэл болгочоод байхад манайхан түүнд нь баярлаад л байх юм.Алийн болгон ингэж манкурт боолууд шиг байх юм бэ.Бидний амьдрал нөгөө гайхаад байсан Африкуудаасаа илүү гарахгүй болоод тэр нь дэлхий нийтийн сонирхол татаад байгааг энэ кино харуулаад байгаа юм бишүү.Улс оронд чинь бас хүнтэй адилхан нэр төр гэж юм баймаар юм.Иймэрхүү сурталчилгаа явдаг болохоор манай гадагшаа явж байгаа ажиллаж амьдарч байгаа хэдийг нь Африкийн хэдээс ч долоон дор доош нь хийсэн юм асуудаг доромжилдог болсон ш дээ.Зөвлөлт Холбоот Улс гэж байхад манай улсыг доромжилсон юм зөндөө л сонсож байсан .Их үсрээд л Польш Унгар Чех гээд хэдхэн соц орнуудад л сурдаг байсан манай оюутнууд бас адилхан байсан ш дээ.Одоо дахиад хэдэн жил ингэж гайхуулж амьдрах юм болоо хөөрхий.Дэлхий дээр эртний нүүдлийн энэ хэв маяг нь өөрчлөгдөөгүй тэрүүгээрээ рекламдаад байгаа орон манайхаас гадна Төвд Өвөр Монгол хоёрт л байгаа байхдаа.Уламжлал ёс заншил гэсээр энэ хөгжилөөс хоцорсон музейн амьдралаа авч үлдэх гээд байгаа бол арай өөр маягаар соёл аж ахуйн бодлоготой болмоор юм.Тэгэхгүй бол Үндэсний Газар зүйн Нийгэмлэгийн нэвтрүүлгээр гардаг Африкийн бүдүүлэг омгийн адил хүн төрөлхтөний өнгөрсөн үеэ дурсах үзэх гэж ирдэг үзмэр болох нь байна шүү Монгол орон.

Friday, December 14, 2007

УлаанТалбайд газардаж шуугиан тарьсан онгоц.

1987 оны нэгэн өдөр Сессна 172B загварын спортын онгоц жолоодсон баруун Германы нэгэн залуу Улаан Талбай дээр газардаж тухайн үедээ нилээн шуугиан тарьж байсныг тэр үейинхэн сайн санаж байгаа байхаа.Мэдээлэл хаалттай байдаг тэр үейин сонин хэвлэлээр нилээн сайн шуугиж байсныг бодоход онцгой ач холбогдол өгч байсан байх гэж одоо бодож байна.Учир нь хүйтэн дайны үе байсан, барууныхныг дайснаа гэж үздэг мөн хил хамгаалалт одоогийнхоос хавьгүй илүү хяналттай байсан тэр үед ЗХУ ын зүрх болсон Улаанталбайд ямар ч зөвшөөрөлгүй хил нэвтэрч бас агаарын довтолгооноос хамгаалах системийн хаагуур нь гараад ирсэн нь ойлгомжгүй тэр онгоцны асуудал анхаарал татахаас аргагүй байлаа.Энэ зориг зүрхтэй эрийг Матиус Руст гэдэг бөгөөд тэр үедээ тэрээр 19 настай байсан юм.Тэрээр эхлээд Хамбургээс нисээд Стогольмын чиглэлд нисэж байхдаа Финнын агаарын бүсэд орж ирсэн байна.Тэгээд Балтын орнуудын чиглэн нисэж байгаад эргээд шууд Зөвлөлтийн агаарын хилийг зөрчин шууд ниссээр Улаанталбайд газардсан нь энэ юм.Энэ өдөр 5 р сарын 28 ний өдөр байсан бөгөөд талбай дээр буусан түүнийг тойрон бичсэн улсуудын дэргэдээс тусгай албаныхан баривчлан авч явжээ.Мэдээж түүнд улсын агаарын хилийг зөвшөөрөлгүй нэвтэрсэн гэсэн зүйл ангиар хэрэг үүсгэж шүүхэд шилжүүлсэн байна.Тухайн үед Горбачевын засгийн газар энэ явдлын дагуу үүрэгт ажилдаа хариуцлагагүй хандсан гэж агаараас эсэргүйцэн хамгаалах хүчний командлагч орлогч зэрэг албан тушаалтнуудыг огцруулж түүний хоморгонд 2000 гаруй генерал офицерүүд ажлаасаа халагдаж байжээ. Энэ явдал престройкаг эсэргүйцэж байсан армийн дээд тушаалын офицерүүдийн дургүйцлийг хүргэж 1991 оны төрийн эргэлт хийсэн армийнханд нөлөөлсөн гэдэг.М.Рустын шүүх хурал 1987 оны 9 сарын 2 нд болж түүнд 4 жилийн хорих ял оноосон юм.Тэрээр 432 хоног шоронд хоригдсоны эцэст 1988оны 8 р сарын 3 нд суллагдаж эх орондоо буцсан юм.Нэг иймэрхүү хэрэг болж байсныг одоо зарим нь бараг мартаж байгаа болов уу гээд сонирхуулах үүднээс блогтоо орууллаа.

Сталины хүү Яков Жугашвиллийн хувь заяа



Ахлах дэслэгч Яков Жугашвилли
Галина Жугашвилли

Дэлхийн 2 р дайны сонин содон үйл явдлуудын нэг нь их удирдагч Иосиф Сталины ууган хүү Яков Жугашвиллийн эмгэнэлт хувь заяа юм.Дайн эхэлсэн анхны өдөр л фронтод өөрийн сайн дураар байлдахаар явж байсан тэрээр эцгийнхээ өндөр албан тушаал нөмөр нөөлгийг ашиглахыг боддоггүй байсан гэдэг.Сталины анхны эхнэрээс гарсан энэ хүү эцгийнхээ хайр халамжийг нэг их мэдрээгүй юм.Магадгүй хувьсгалын их ажил эцэг хүү хоёрыг ийм байдалд хүргэсэн байж болох юм.
..Дайн эхэлсэн анхны өдрүүдийн нэгэнд Яков эцэгтээ хандаж ..Би байлдахаар явлаа гэхэд эцэг нь ..явж тулалд .гэсэн маш товчхон яриа болсон гэдэг.Энэ үед Германы арми гэнэтийн дайралтынхаа ачаар зөвлөлтийн цэрэгт маш аймшигтай хохирол учруулж байсан юм.Хаа сайгүй хүнд цохилтонд орсон Зөвлөлтийн арми замбараагүй ухарч байлаа.Яг нэг ийм хүнд тулалдааны үе буюу 1941оны 7 сарын 16 өдөр Витебскийн орчим Яковын удирдсан хунд их бууны дивизион дайсны цохилтонд өртөж бөмбөгдөлтийн шоконд орж ухаан алдсан түүнийг Германы цэргүүд олзлон авсан гэж үздэг.Эхэндээ Сталины хүүг олзлон авсанаа мэдээгүй Германы цэргүүд ердийн зангаараа коммунистууд еврей нарыг буудан алахаар шилэн сонгож байхад Гүрж гаралтай тэрээр еврейтэй адилхан байсан учир алах хүмүүсийн тоонд орсон байсан гэдэг.Харин хэн нэг нь түүнийг Сталины хүү гэж хэлснээр Германы цэргүүд ямар том олз олж авсанаа мэдсэн гэдэг.Мэдээж тэр дор нь түүнийг тусгайлан байцааж хорих газар луу яаралттай шилжүүлсэн байна.Сталины хүүг өөрийн талд элсүүлж авахаар янз бүрийн арга хэмжээ авсан болов ч үр дүнгүй болсон юм.Яг ийм үйл явдал Зөвлөлтийн домогт генерал Карбышевт тохиолдсон юм.Түүнийг урвуулж авахын тулд янз бүрийн арга хэрэглээд эцэст нь тамлан алсан юм.Энэ тухай дараа бичнээ.Германы суртал нэвтрүүлэг Яковын тухай худал мэдээлэл цацаж Зөвлөлтийн цэргүүдэд нөлөөлөх гэж оролдож байлаа.Түүнийг эх орноосоо урваж эцгийнхээ эсрэг байгаа мэт янз бүрийн ухуулга хуудас ,зураг тарааж байсан гэдэг.Бас олзлогдсон Германы генералаар сольж авах гэсэн тухай яриа байдаг бөгөөд Сталин цэргийг генералаар сольдоггүй юм гэсэн үнэн худал нь мэдэгдэхгүй мэдээлэл ч байсан.Хорих лагерт хоригдож байсан түүнийг эцсийн эцэст Сталины гаргасан тушаал болох " Манайд олзлогдсон цэрэг гэж байхгүй Харин урвагчид бол байгаа.Бид олзлогдож баривчлагдсадыг урвагчид гэж үзэж байна" гэсэн нь амиа хорлоход хүргэсэн юм.Тэрээр хориотой зон руу санаатай зугтаж харуулын цэрэгт буудуулсан байна.Ингэж Зөвлөлтийн нэг цэрэг эрийн амьдрал дууссан гэдэг.Энэ бол албан ёсны Яков Жугашвиллийн намтар юм .Харин түүний цорын ганц охин Галина Жугашвилли үүнийг эрс няцааж энэ бүхнийг Германы тал өөрсдөө зохиосон бөгөөд түүний эцэг тэр үед амь насаа алдсан ,тухайн үед авсан зургуудыг гэрэл зургийн маш сайн эвлүүлэг гэж үздэгээ олон нийтэд зарлаж байв.Галина Жугашвилли бол Зөвлөлтийн нэр хүндтэй сэхээтэн зохиолчдын холбооны гишүүн байлаа.Олон улсын утга зохиол судлаач тэр эмэгтэй өөрийн гэр бүлийн тухай "Удирдагчийн гэр бүлийн нууц " гэдэг ном бичиж хэвлүүлсэн ажээ.Тэрээр амьдралынхаа сүүлийн 5 жилийг өөрийн эцэг Яков Жугашвиллийн үнэн түүхийг гаргаж ирэхийн тулд зориулсан юм.Зөвлөлт засаг Яков Жугашвиллийн баатарлаг үйлсийг үнэлж түүнийг 1977 оны 10 сарын 28 нд Дээд Зөвлөлийн зарлигаар Аугаа Их орны дайны нэгдүгээр зэргийн одонгоор нэхэн шагнасан байна.

Thursday, December 13, 2007

Амьдралын төөрөг гэж...

Амьдралын зураг төөрөг гэдэг цаанаасаа байдаг гэж нэг үг байдаг даа.Хэдэн жилийн англи хэл үзэж байхдаа нэг номноос нэг жижигхэн өгүүллэг олж орчуулж байсан .Одоо зарим нэр усыг нь санадаггүй.Утга санаа нь ерөнхийдөө иймэрхүү байсан юм.Нэгэн ажилч хичээнгүй нэгэн баян айлд зарцлагдан амьдардаг байж гэнэ.Ажилдаа үнэнч нэгэн байсан учир эзэн нь зарцдаа хайртай байж гэнэ.Нэгэн өдөр нөгөө зарц зах уруу явж ээлжит хүнсээ авах гээд явж байтал нэгэн хар хувцастай хүн түүнийг их гайхан ширтээд байсныг мань хүн анзаарч л дээ.Гэнэт түүний нуруугаар хүйт даагаад явсан бөгөөд тэр хар хувцастай хүн үхлийн элч болохыг зөнгөөрөө мэдэрч гэнэ.Мань зарц маш их айн сандарч эзнийдээ яаран эргэн ирж гэнэ.Тэгээд болсон явдлыг яриад намайг энэ хотод байвал үхэл авч явах юм шиг байна .Тэгэхлээр хурдан эндээс явах хэрэгтэй байна гээд Багдад хотод байдаг төрсөн гэрлүүгээ яаран явсан гэнэ.Эзэн зарцыг нь тэгтлээ айлгасан хар хувцастай хүнтэй очиж уулзаад түүний зарц өөрөөс болоод явсаныг хэлээд учирыг асууж гэнэ.Тэгсэн нөгөө элч түүний нэрийг асуугаад хаашаа явсаныг нь тодруулаад хариу хэлж байна гэнэ.Энэ хүн өнөө шөнө үхэх ёстой .Би түүнийг Багдад хотод байхад нь учрах ёстой байлаа .Харин түүнийг энд явж байхаар нь би их гайхаад байсан юм гэж хариулжээ.Ингээд тэр эр хувь төөргөөрөө явж байсан нь тэр юм байна л даа.Нэг иймэрхүү утга санаатай өгүүллэг байсан юм.Бурханы зургаар гэж манайхан ярьдаг юмс ч сонин шүү.Бодит амьдрал дээр сонин гайхалтай жишээ олон байдаг .Саяхан нэг иймэрхүү сэдвээр бичигдсэн англи ном авсан юм.Хүмүүс сонирхвол ганц нэгээс нь блогтоо тавьнаа.

Оросын ирээдүйн тэргүүн хатагтай.

Оросын ирээдүйн Ерөнхийлөгчөөр тодроод байгаа Дмитрий Медеведевийн гэргий Светланагийн зургийг орууллаа. Дмитрий, Светлана хоёр 1989 онд гэр бүл болсон бөгөөд 1996 онд төрсөн Илья гэдэг хүүтэй юм байна.Одоо тэгээд тэргүүн хатагтай болчихвол сонин хэвлэлээс салахгүй байлгүйдээ.Энэ зургийг нилээн хайж байж оллоо

Фелдмаршал Фридрих Паулюсын тухай






Дэлхийн 2 р дайны үйл явдал одоо ч олон хүмүүсийн анхааралыг зүй ёсоор татаж байдаг.Түүний нэг сонирхолтой сэдэв бол Сталинградын дэргэдэх тулалдаан түүнийг тойрсон үйл явдалууд юм.Хэдийгээр маш хатуу ширүүн эсэргүйцэлтэй тулгарч байсан боловч Германы арми Сталинград хүртэл амжилттай байлдаж байлаа.Харин 1943 оны тэсгим өвлийн хүйтэн Зөвлөлтийн цэргийн амжилттай сөрөг довтолгоон тэдний давшилтийг зогсоож чадсан юм.Олон хоног бүслэгдэж зэвсэг нөөцөө шавхасан дээр нь Оросын хүйтэн өвлийг тооцоолж чадаагүй Германы арми ялагдах нь тодорхой болсон байлаа.Армийн генерал Фридрих Паулюсын командалсан 6 р арми анх 330 мянган хүнтэй байсан бол одоо дөнгөж 91 мянган цэрэгтэй болсон байсан бөгөөд ердөө 24 цаг тэсэх л чадвар байна гэж төврүүгээ мэдээлж байлаа.Уурлаж аргаа барсан Фюрер армийн командлагч Ф.Паулюст фелдмаршал цол олгосон тушаал гаргаж түүнийг сүүлчийн хүчээ дуустал тулалдахыг тушаасан байна. Энэ тушаал нь Германы армийн түүхэнд фелдмаршал хүн олзлогдож байсан түүх байхгүй тиймээс нэр төртэйгээр амиа хорлохыг шаардаж байна гэсэн утга агуулж байлаа.Гэсэн ч энэ тушаал байдлыг өөрчөлсөнгүй .Шинэхэн фелдмаршал өөрийн цэрэгтэй бууж өгөх тушаал өгөөд өөрөө штабынхаа офицерүүдийн хамт олзлогдсон юм.Нэг талаар энэ нь учир утгагүй байлдааны ажиллагааг зогсоож олон мянган Германы офицер цэргүүдийн нөгөө талаар зөвлөлтийн цэргийн дайчдын амь насыг аварсан юм.Сталинградын энэ тулалдаан дэлхийн 2 р дайны хувь заяаг үндсэндээ шийдсэн гэдэг.Фелдмаршалын хувь заяа одоо Оросуудын мэдэлд ирлээ.Мэдээж цэргийн олзлогдогчийн хувиар байсан түүнийг Оросууд Германы цэргийн эсрэг суртал нэвтрүүлэгт ашиглаж байлаа.1944 оны 7 сараас эхлэн Чөлөөт Германы төлөө хорооны гишүүн болсон тэрээр дайныг зогсоох талаар идэвхтэй ажиллаж байсан гэнэ.Дэлхийн 2 р дайны дараа болсон Нюрнбергийн шүүх хуралд нацист Германы цэргийн гэмт хэрэгтнүүдийн эсрэг гэрчийн хувиар оролцож байсан байна.Дайн дууссаны дараа түүний тухай баримт ховор байдаг юм байна лээ.Харин шинээр байгуулагдсан Ардчилсан Германы төр засагт зүтгэж цагдан сэргийлэх байгууллагад ажиллаж байсан баримт байгаа гэсэн.Түүний хүү эцгийгээ бууж өгсөнийг хүлээн зөвшөөрөлгүй амиа хорлосон гэдэг юм байна лээ. Харин тэрээр Дрездэн хотод амьдарч байгаад 1957 онд нас барсан байна.Би түрүүнд нь Зөвлөлтийн бууж өгч олзлогдсон генерал Власовын тухай блогдоо оруулж байсан энэ удаа Германы генералын тухай орууллаа.Хүмүүсийн хувь заяа өөр өөр байх юм даа.Бууж өгч олзлогдсон гэхээр одоо Германд энэ хүний тухай яаж хандаж байдаг юм болдоо Энэ хүний ачаар амьд үлдэж амьдралтай золгосон хэсэг нь арай муулдаггүй байлгүйдээ хө.

Wednesday, December 12, 2007

Шинэ жилийн үдшийг хэрхэн өнгөрөөх хувилбарууд.

Хойд Солонгосын сайт

Сая нэтээр тэнэж байгаад Оросын feels.ru.сайтнаас хойд солонгосын энэ сайтны хаягыг оллоо.Орж үзэхэд сонирхолтой сайт байна лээ.Ер нь хойд Солонгосын тухай уншиж зураг хөрөг сонирхохоор манай 70 -80 аад он харагдаад байдаг юм.Саяхан л манай улс ийм л хаалттай тахин шүтэх үзлээр дүүрэн орон байсан гэхээр итгэмээргүй санагддаг юм.Харин хаа очиж манай дээд хэд овоо дориун бодлого барьж хоёр Солонгостой адилхан найрсаг харьцаатай байдаг болохоор зарим нэг том орнуудад тоогдоод энэ талын дипломат бодлого амжилттай хэрэгжиж өөрийн зүгээс хувь нэмрээ оруулж байгаа гэж сонсож байсан.Саяхан хоёр Солонгосын уулзалтыг Улаанбаатар хотод зохион явуулж байгаа гэж мэдээ уншиж байсан тэгэхлээр энэ бүс нутагт өөрийн гэсэн орон зайгаа олоод авбал бидэнд хэрэгтэй л юм.Манай улс албаны шугамаар явж байгаа улсаа хойд Солонгост визгүй оруулдаг гэж байсан энэ үнэн болов уу.Удахгүй энэ улс дэлхий нийтэд нээлттэй эдийн засгийн бодлого явуулж улс орноо либералчилж магадгүй тухай янз бүрийн таамаг судалгаа байдаг юм байна лээ.Хэрвээ нөхцөл байдал өөрчлөгдвөл бидэнд нэг том зах зээл нээлттэй болох болов уу.Солонгосууд шиг хөдөлмөрч улс дороо л хөгжих байлгүй гэж бодож байна.
http://www.uriminzokkiri.com/гэсэн хаягтай юм байна .Орос Англи хэлээр орчуулгатай.

Monday, December 10, 2007

Чингис хааны нууц түүхийг уншаарай

Хэдэн өдөр муу блогоороо шагайсангүй.Учир нь нэг яаралттай ажил гараад.Уг нь хэдэн түүхийн сэдэвтэй хэдэн юм бэлдээд байгаа болов ч санаанд нэг л хүрэхгүй тэгээд л байж байна даа.Саяхан хэд хоногийн өмнө Сорогдогын Жаргалсайхан,Удвал нарын хамтран бичсэн Чингис хааны нууц түүх " номыг уншиж дуусгалаа.Монгол зохиолчдынхоо бичсэн ном өгүүллэгийг уншилгүй нэг мэдсэн нилээд удсан байна шүү.Тэгээд ч сүүлийн үед манайхан олигтой юм бичихгүй дээр нь цаг зав тааруухан байсан болохоор тиймэрхүү байсан юм.Харин энэ номыг уншаагүй бол хүмүүсийг уншаарай гэж зөвлөмөөр байна.С.Жаргалсайханы" Хаан түүх " жүжгийн талаар зөндөө л сонсож байсан бөгөөд үзсэн хүмүүс магтаж байсан болохоор нэг үзчих юм сан гэж боддог байлаа.Түүний гол хэлэх гэсэн санаа бол төр улс гэж юу юм түүнийг удирдана гэдэг ямар их эрсдэл хүнээс шаарддаг юм тэгээд энэ бас хэн хүн хүссэнээрээ олж авдаг эрх мэдэл биш гэдгийг үнэхээр сайн бичсэн ном байна лээ.Чингис хааны хэлсэн
--Алд бие минь алдарвал алдартугай
Ахуй төр минь бүү алдартугай гэсэн үг л түүний зохиолын гол санааг илэрхийлсэн гэхэд болно.Дотор нь бас зүгээргүй сонин сонин үйл явдал санааг оруулсан болохоор надад таалагдлаа.Хаан түүх жүжиг ч бас энэ санааг илэрхийлсэн гэж сонссон.Харин энэ зохиолоор кино хийвэл сонирхолтой байж магадгүй шүү.

Monday, December 3, 2007

Интернэтийн хэрэглээний талаар..

З.Энх болд гишүүн шиг зорьсон зорилготой .Тодорхой асуудал шийдүүлж чаддаг гишүүд их хуралд байдаг бол нөгөө "Анхны алхам " кино дээр буриад өвгөний хэлдэг шиг "манай улс тэр хапитализм гээчийг шини байгуулчихмаар " байна шүү.Тэр хоёр тэр бум төгрөг удахгүй үр шимээ өгөөд түмний үрс гадаадад биш эх орондоо хөдөлмөрөө үнэлүүлдэг цаг удахгүй байхаа.(Энэ 2 тэрбүм төгрөгийг Монголд улсад аут.соурингийн чиглэлээр мэргэжилтэн бэлтгэх ,мэдээлэлийн технологын чиглэлээр суралцах оюутан сурагчдын англи хэлний сургалтанд зориулж 2008-2009 оны төсөвт суулгаж өгсөн байна лээ)Уг нь 4 тэр бум байсан юм байна лээ .Нөгөө жалга довын үзэлтэй популистууд нь 10 гэхээр 5 гэдэг 4 гэхээр 2 болгодог зангаараа танасан бололтой.Харин энэ далимд хэлэхэд интернэтийн хэрэглээ Монголд үнэхээр санаанд хүрэхгүй байна аа.Гол нь хүмүүст энэ талын сургалт сурталчилгаа хиймээр байна.Та нар уншсан байлгүй .Саяхан "оллоо "дээр нэг мэдээлэл байсан .Гаальд ажилладаг нэг залуу комьпютерийн хэрэглээний талаар ном бичээд хэвлүүлж байгаа юм байна.Тэгээд тэр тухайгаа ярьж байна л даа.Түүний нэг найз нь комьпютерийн хэрэглээний талаар оюутнууд дунд судалгаа явуулсан чинь манай дээд сургууль төгссөн оюутнуудын 60-70% нь дөнгөж л мэйл бичих чатлах хэмжээний зарим нь бүр байхгүй байна гэнэ.Арай ч дээ үгүй баймаар юм.Энэ худлаа байлгүй л гэж бодож байна даа.Хэрвээ үнэхээр тийм бол юм бодох болсон байхаа.Миний бодлоор телевизээр комьпютерийн хэрэглээний талаар тогтмол цагт хичээл заагаад байвал хүмүүс хурдан хүрэх болов уу.Хүн амьтнаас асуухаасаа санаа зовдог бас заагаад байх хүн байхгүй хүмүүст бол их хүрнэ дээ.Тэгээд ч манайд ерөнхий боловсролын хичээл зурагтаар зааж байсан туршлага байгаа ш дээ.Бас нөгөө боловсролын телевиз байгуулна гээд байсан юу болсон юм бол.Гар утас барьчихаад түүнийхээ функцүүдийг ажиллуулж мэддэггүй хүмүүс зөндөө байдаг ш дээ .Тэрүүнтэй адилхан хэрэгтэй гэж ойлгоод гэртээ комьпютер аваад тавьчихсан хүмүүс зөндөө л байдаг юм байна лээ.Тэгээд тэрийгээ нетэд холбуулж ажиллууллах талаар ойлголт сул байгаа хүмүүст телевизээр заагаад эхэлвэл шал өөр болоод ирнэ дээ.Энэ талаар манай хувийн ба хувьсгалын телевизүүд санаачлага гаргавал үзэх дэмжих хүмүүс гарах байлгүйдээ.Гол нь сэтгэл л хэрэгтэйдээ.

Оросын Газпром компанийн төв байр




Оросын Газпром компанийн төв байр.Манайхаар тэдний Эрдэнэт гэсэн үг .Бас л нүсэр барилга байна шүү.Нилээд хэдэн зураг байна лээ.Заримыг нь оруулсангүй.

Арабуудын зугаа

Арабын баячуулын талаар үлгэр домог шиг юм их сонсох юм даа.Газраас ундраад байдаг тэр их мөнгийг бодвол үрсэн шиг үрж зарсан шиг зардаг бололтой.1001 шөнийн үлгэр гээд номыг уншиж байхад надад нэг иймэрхүү төсөөлөл буудаг байсан харин одоо тэдний хувьд ердийн үзэгдэл байдаг байхдаа .Атаархмаар юм аа

Sunday, December 2, 2007

Метроны логонууд

Улс болгоны метроны эмблем янз бүрийн дүрс шийдэлтэй байдаг.Энэ зураг дээр байгаа эмблемээс та нарын байгаа улсын метроны лого эмлем байна уу Сайн хараарай Дашрамд хэлэхэд миний блог дээр тавигдсан зурагнууд ихэнх нь идэвхжээд томорч харагдана. Тэгэхлээр идэвхжүүлээд үзэж байгаарай

Тесттэй архи

Энэ архины шошго, агуулсан санаа нь их дажгүй болсон байна шүү.Манайхан шиг тааруулж ууж чаддаггүй хүмүүст их тохиромжтой .Учир нь энэ архийг задлаад ууж байгаад үсэг харагдахаа болиод эхэлвэл согтож эхэлж байна гэсэн үг юм байна л даа.Бас энүүнтэй адилхан нэг онигоо байдаг санаанд орлоо. Хоёр найз тааралдаад ууж байна гэнэ.Нэг нь архиа их тааруулж уугаад ерөөсөө тасарч унадаггүй юм болохоор нөгөө найз нь арга туршлагыг нь асууж байна гэнэ.Тэгсэн нөгөө сайн эр нь би архи ууж эхлэхдээ царай муутай эмэгтэйн зураг урдаа тавиад суудаг юм.Хэрвээ тэр эмэгтэй надад таалагдаад эхэлвэл би өөрөөгөө согтож байна гэж мэдээд болиход л яг таардаг юм даа гэсэн гэдэг.Тэгэхлээр энэ санаа л хэрэгжээд байгаа бололтой дог

Saturday, December 1, 2007

Блогчидад хандаж хэлэх үг

Өнөөдөр би хэдэн блогоор орлоо.Манай блогчид анх намайг блог хөтөлж эхлэхэд их дажгүй бичлэгтэй сонирхолтой юм их бичдэг байлаа.Одоо тэгсэн цөөхөн хэдээс бусад нь юм нэмэхдээ их хойрго болчихжээ.Хэдэн өдөр хэдэн сараар алга болчих юм .Уг нь юу ч хамаагүй ганц хоёр юм бичээд байвал ороод л баймаар байх юм.Дээр үед нэг армид алба хааж байсан нэг цэрэг ар гэр лүүгээ захиа бичсэн гэж байгаа.Түүний захиа их товчхон ердөө л " Сайн байна уу? Би сайн Захиа бичээрэй" гээд л дуусдаг байсан гэж байгаа .Тэр бараг үнэн байсан магадгүй .Тэгэхлээр найзуудаа хааяа ч түүн шиг мэнд хүргэж байвал зүгээр л байна".Хүмүүст өөрийгөө байнга сануулж бай "гэсэн их эзэн Чингис хааны мэргэн үг байгаа шүү гээд наргиан болгочихое.Бас байнга биш ч хааяа бичихдээ даацтай юм бичдэг хүн байхыг үгүйсгэхгүй л дээ.Энд Ш.Баатарыг нэрлэмээр байна.Бас Цэрэнбат ахынх бас дажгүй.Мика бол минийхээр жинхэнэ блогчин гэмээр.Бэк Женнигийн блог ер нь дажгүй.За ингээд нэрлээд байвал бас яваад байх бололтой. Гэгээн сайтын тухай магтахгүй бол болохгүй нь.Дажгүй мэдээлэлтэй .Амьдралд ойр хэллэг өгүүлэмжтэй нь таалагддаг.Албан ёсны гэмээр хуурай мэдээлэлээс хол байдаг нь хүмүүст дотно санагддаг байх.Харин сайтны бүтэц зохион байгуулалт нь жаахан тиймэр хүү байдаг.Сүүлд өөрөөр сайжруулах байлгүйдээ За нэг иймэрхүү байна даа.

Friday, November 30, 2007

Зөвлөлтийн алдарт тагнуулч Рудольф Абель

Рудольф Абелийн гэр бүл
Баривчлагдаад байгаа нь..
Зөвлөлтийн алдарт тагнуулч Рудольф Абель (жинхэнэ нэр нь Вильям Фишер1903оны 7 р сарын 11 нд Английн Ньюкасле-на-Тайне гэдэг газар Генриха Фишерийн гэрт төржээ.Аав нь герман гаралтай ээж нь орос байсан байна.Тэдний гэр бүл Оросын хувьсгалын үйл хэрэгт идэвхтэй оролцдог байснаас Фишер бага залуугаасаа коммунист үзэл сурталаар хүмүүжсэн гэнэ.Фишер 16 настай байхдаа Лондоны их сургуульд орж суралцсан бөгөөд тэдний гэр бүлийнхэн 1920 онд ЗХУ д эргэн ирж сууршихаар болсон тул их сургуулиа төгсөж чадаагүй юм.Вилли (түүнийг найзууд нь тэгж дууддаг байсан) өөрийн ах Генрихийн хамт Коментерний төв байгууллагад орчуулагчаар ажиллаж ажлын гараагаа эхэлсэн байна.1924 онд үргүлжлүүлэн суралцахаар болсон болов ч ажлын шаардлагын улмаас бас чадсангүй.Түүнийг дөнгөж 1 жил суралцаад байхад нь гадаадад тагнуулын байгууллагын шугамаар ажиллуулахаар дээд байгууллага шийджээ.Хилийн чанадад тэрээр тусгай холбоочноор ажиллаж байгаад дайн эхэлсэн 1941 оны намар эх орондоо эргэж иржээ.Дайны эхний жилүүдэд тэрээр тусгай үүргийн ажилтанаар ажиллаж дайсны ар талд хорлон сүйтгэх янз бүрийн үүрэг гүйцэтгэж байсан байна.Дайн дууссаны дараа сөрөх тагнуулын газар ажиллаж байгаад 1948 онд АНУ д нууц далгавар гүйцэтгэхээр ажиллаж эхэлжээ.Эмилем Голдфус нэрээр АНУ д суурьшсан түүний гол үүрэг атомын зэвсэгийн талаар мэдээлэл цуглуулах байсан юм.Чөлөөт зурагчин зургийн студийн эзэн тэрээр жирийн америк иргэний адил амьдарч байлаа.Маш болгоомжтой онцгой ойтой байсан түүнийг Америкийн ХМТ ердөө сэжиглэж байгаагүй гэдэг.Мэргэжилийн тагнуулч түүнийг илэрч баригдахад түүний Германд хамт ажиллаж байсан немцийн офицер байсан нэгний мэдүүлэг тус болсон байна.Тэр нөхөр архинд орж дампуурсны улмаас мэдээлэлээ ХМТ оонд худалдсан гэж зарим эх сурвалж бичдэг юм байна лээ.Р.Абель нэгэн зочид буудалд холбоо барьж байсан станцынхаа хамт ХМТ ны ажилтнуудад газар дээрээ баригдсан гэнэ.Ингээд удалгүй шүүх хурал болж түүнийг тагнуул хийсний учир 30 жил шоронд хорих ялаар шийтгэжээ.Гэхдээ тэрээр энэ ялаа удаан эдлээгүй юм.ЗХУ д агаарын тагнуул хийсний учир баривчлагдсан америкийн нисгэгэч Фрэнсис Пауэрсээр түүнийг сольж авсанаар тэр эх орондоо ирсэн юм.1971 оны 11 сарын 15 өдөр нас барах хүртлээ зөвлөлтийн КГБ ийн сөрөх тагнуулын газар ажиллаж байсан юм.Амьд домог болсон түүний гавьяг төр засаг нь үнэлж ЗХУ ын баатар Лениний одон Хөдөлмөрийн болон цэргийн гавьяаны одон бусад медалуудаар шагнаж байжээ.ИЙм нэгэн домогт тагнуулч асны талаар хүүхэд байхдаа сонсож биширдэг байсан болохоор блогтоо орууллаа

Хятадын ажлын байрны бүртгэл явагдаж байгаа нь


Өмнөд хөршид ажлын байр хайж бүртгүүлж байгаа хүмүүсийн boom болж нэг иймэрхүү л дүр зураг харагдаж байна.Хэзээ ажилд орно гэж бодож зогсоо бол энэ найзууд .Манайд барилга барих гэж ирээд буцахгүй гээд үхнэ хатна гээд байгаа сурагтай байсан .Арга үгүй л юм байна гэж бодож байна.Зөвхөн хоолны төлөө л ажилладаг амьдардаг гээд бодохоор энэ шоргоолж шиг амьдралд тэсэж үлдэх гэж юм юм л болдог байх даа

ЗХУ д нээгдсэн анхны түргэн хоолны газар.

Энд нэг сонирхолтой зураг тавилаа.Анхны Мак Доналдс түргэн хоолны газар ЗХУ д нээгдээд сонирхсон үйлчлүүлэгч нар нь оочерлож байгаа нь.Заримдаа энэ цуваа хэдэн км болдог байсан гэнэ.Орлого ашиг ч гэж талийж өгдөг байсан байлгүй.Одоо орост түргэн хоолны салбар цэгүүд тоолшгүй олон болсон доо.Энэ зураг дээр гарч байгаа үйл явдалыг одооны хүмүүст яривал үнэмшихгүй байсан байхдаа.Арга үгүй баримт байгаа болохоор ойлгох байхдаа.Манайд анх шопын дэлгүүр "нэртэй тусгай турист, дарга нарт үйлчилдэг ганц хоёр дэлгүүр Баянгол зочид буудалын ар талд нэг ,бас одоогын центерпойнт байгаа (одоо Голомт банк байгаа) байранд нэг зэрэг цөөхөн байсан.80 аад оны сүүлээр coco-cola ,pepsi cola , зэрэг лаазтай ундаа зарагдаад бидэнд их сонин л юмны хэг байлаа гэж.Хааяа нэг ганц хоёр доллараар юм авах гэж дайсны ар талд тагнуул хийж байгаа юм аятай юм болдог байсан.Хардаж сэрдээд аймаар байсан шүү

Оросын мафи

Оросын мафийн талаар сонсоогүй хүн ховор биз дээ.Манайхан Орост ганзаганд явж байх даа зарим зах зухаас нь танилцаж амжсан байдаг юм байна лээ.Минийхээр бол жижиг гарын баагий нар нь ихэнхдээ манайхныг оролддог байсан байх.Энэ зургийг Оросын нэг сайтнаас авлаа.Мафийн нэг бригадынхан нэг уулзалтан дээрээ авахуулсан бололтой.Тодорхой бичсэн болохоор орчуулах шаардлагагүй гэж бодлоо.Тайлбар дээрээ бичсэнээр бол зурган дээр байгаа хүмүүсийн нэг нь одоо Нэгдмэл Орос намаас дэвшсэн думын гишүүн юм байна лээ.Сонирхолтой л юм байна лээ.

Артем Тарасов анхны Оросын саятан


Саяхан Оросын анхны саятан Артем Тарасовын өөрийнхөө амьдралын талаар өгүүлсэн "Саятан " гэдэг номыг нь уншлаа.Маш сонирхолтой өгүүлэмжтэй ном байна лээ.Зөвлөлтийн 80 аад оны амьдрал, 90 оны эхээр Орос оронд болж байсан өөрчлөлт үймээн будилаан мафи авилгал шинэ оросуудын тухай гээд л их олон төрлийн сэдэв хамарсан олоод уншсан байхад хэрэгтэй л ном байна лээ.Уншиж байхад зарим нэг үйл явдал нь Монголд болж байсантай адилхан арга үгүй л ах дүү орны намтар харагдаж байсан.А.Тарасов одоо өөрөө Англид амьдардаг юм байна лээ.Орос орны эгзэгтэй үед анхны саятан болсон анхны хөрөнгөтөн думын гишүүн болсон гээд их сонирхолтой намтар түүхтэй хүн

Saturday, November 24, 2007

1944 оны Гитлерийн эсрэг хуйвалдаан

Карл Гёрделер
Карл Гёрделерийг хуйвалдагчид дараагийн засгийн газрын канцлераар тавихаар төлөвлөж байжээ.
Эрвин Роммел
Клаус Шенк фон Штауффенберг
Дэлбэрэлтийн дараа нь..
Геннинг фон Тресков

Дэлхийн 2 р дайны сүүл үеэр фашист Герман дорнод фронт буюу ЗХУ ийн нутаг дээр удаа дараа хүндхэн цохилт авч цэрэг улс төрийн давамгай байдлаа алдаж эхэлснээр зарим цэргийн офицер генералуудын дунд Гитлерийн дайнч бодлогод дургүйцэх эсэргүйцэх шинж байдал ажиглагдах болов.Энэ байдал даамжирснаар зарим дээд тушаалын офицер генералууд хуйвалдаж Гитлерийн амь насанд халдаж түүнийг засгийн эрхээс зайлуулах төлөвлөгөө боловсруулсан нь 1944 оны бүтэлгүй оролдлогод хүргэсэн юм.Хуйвалдагчид нь янз бүрийн үзэл бодолтой байсан нь одоо түүхчдийн олж авсан тэр үейин материалаас ил болоод байгаа ажээ.Тэд Гитлерийг устгасны дараахи засгийн газрын талаар өөр өөрийн чиг баримтлалтай байсан бөгөөд харин Гитлерийг устгах асуудал дээр санал нэгдэж байсан бололтой.Эдэн дундаа хөрөнгөтний ардчилсан нийгэм байгуулах үзэл баримтлалтай бүлэг нь илүү идэхтэй ажиллаж байсан гэдэг.Түүний идэхтэй гишүүдийн нэг нь сүүлд Адольф Гитлерийн амь насыг хороох ажлыг өөрөө биечлэн гүйцэтгэсэн нөөцийн армийн штабын дарга хурандаа фон Штаунфенферг байсан юм.Африкт байлдаж байсан Германы армид алба хааж байхдаа шархдаж нүдэндээ гэмтэл авч байсан энэ офицер нь Германы сурвалжит гэр бүлээс гаралтай дээд тушаалын хүрээлэл дотроо нэр хүндтэй нэгэн байсан юм.Герман Геринг түүнийг хуйвалдаанд оролцсон гэдэгт эргэлзэж бас харамсаж байсан гэдэг.Бас нэг гишүүн нь генерал фон Тресков байлаа.Эд бол эцсээ хүртэл өөрсдийн үзэл бодолдоо үнэнч байж үйл ажиллагааг өөрсдийн амь насаа золиослон байж хийх зориг эрмэлзлэлтэй байсан ажээ.Хуйвалдагчид Гитлерийн амь насыг хороох оролдлогыг хэд хэдэн удаа хийсэн бөгөөд тухай бүрд нь фюрер азтай тохиолдлоор өртдөггүй байж.Нэг удаа тэд цэргийн шинэ хувцасны үзэсгэлэн дээр Гитлерийг ирэх үеэр гранат тэсэлж устгахаар төлөвлөж амиа золиослох офицерийг ч олсон боловч тэр үзэсгэлэн дээр байх тогтоосон хугацаанаасаа хамаагүй өмнө фюрер гэнэт яваад өгснөөс хугацаандаа амжаагүй гэнэ.Бас нэг удаа фюрерийг онгоцоор нисэх үед нь түүнтэй хамт нисэх офицерт цагийн удирдлагатай минатай цүнх өгч явуулсан боловч уг төхөөрөмж яагаад ч юм дэлбэрээгүй аж.Эцэст нь Штауфенферг өөрөө энэ ажиллагааг гардан гүйцэтгэхээр болж тохиромжтой газар цаг хугацаагаар Гитлерийн чоны үүр хэмээх командын төв дээр болдог зөвлөгөөний үейиг сонгосон юм.Энэ цэргийн зөвлөгөөний үйл ажиллагаанд ажил үүргийн хувиарийн дагуу хурандаа Фон Штауфенферг оролцох байсан нь сэжиг төрүүлэхгүй байх бололцоог хуйвалдагчдад олгож байв.Тэгээд манайхан ихэнх нь үзсэн байхдаа Зөвлөлтийн "Чөлөөлөлт " гээд нэртэй эх орны дайны үйл явцыг харуулсан олон ангитай нэг кинон дээр уг уг операци яаж болсон тухай тодорхой гардаг ш дээ.Мань хурандаа бүрэн хамгаалалттай бүсэд минатай цүнхээ амжилттай оруулж чадаад улмаар нэг далим гаргаж гараад цүнхтэй минийг тохируулж зөвлөгөөн болж байсан өрөөний ширээний доогуур тавьсан байдаг.Хэсэг байсны дараа Штауфенферг шалтаг гаргаж уг зөвлөгөөн болж байсан байрнаас гарч явсан ажээ. Удалгүй мина дэлбэрч уг байр асар хүчтэй дэлбэрэлтээс болж бүрэн сүйдсэн юм.Уг минийн дэлбэрэлтийн хүчин чадал хангалттай байсан бөгөөд үүндээ бат итгэсэн хурандаа дэлбэрэлт болсоны дараа Гитлер үхсэн эсэхийг баттай шалгалгүйгээр өөрсдийн хамтран зүтгэгч нартаа түүнийг устгасан гэж мэдээлж байжээ.Харин бас л гайхалтай юм болж Гитлер амьд үлдсэн юм.Энд нэг юм хэлэхэд Германы суртал нэвтрүүлэг энэ тохиолдлыг ашиглан бурхан фюрерийг ивээж байна тиймээс тэр хэзээ ч ялагдахгүй гэж сурталчилгаа явуулж байжээ.Яагаад ч тэр амьд үлдээд байсан юм .Бодвол эцсийнхээ сүйрлийг өөрөө үзэх гээд байсан юм байлгүй.Мэдээж өш хонзон аюултай авагдаж тэр дороо өргөн баривчилгаа явагдсан юм.Тэр үейин олон нэр хүндтэй генерал офицерүүд баривчлагдаж байсан бөгөөд зэрэгцээд идэвхтэй оролцсон хүмүүсийн гэр бүлийг бөөнөөр хорих лагериудад ачиж тамлан яргалж байлаа.Фельдмаршал Эгөн Роммел энэ хуйвалдаанд оролцсон нь илэрч түүнийг баривчилж цаазлах гэсэн боловч түүний арми цэргийн дунд асар нэр хүндтэйг бодолцон амиа хорлох шаардлага тавьсан гэдэг.Дараа нь өөрийнхөө амийг егүүтгэсний нь дараа хуурамч ёслол хийж оршуулсан гэж байгаа.Хэдийгээр фашист Германы генерал байсан боловч эр цэргийнхээ хувьд үүргээ гүйцэтгэж байсан цэргийн домогт дарга авьяаслаг удирдагч байсан түүний тухай холливудийн "Цөлийн чоно ' нэртэй кино байдаг санагдаж байна .Нэрийг нь андуурсан байж магадгүй шүү.Эгөн Роммел Германы Африкт байлдаж байсан цэргийн бүлэглэлийг командалж байсан гэдэг байхаа.Дэлбэрэлтээс Гитлер яаж амьд үлдсэн талаар гэвэл яг дэлбэрэх үеэр тэрээр зөвлөгөөн болж байсан хүнд зузаан ширээг тэгнээд газрын зураг шагайж байсан бөгөөд мөн хурандаа Гитлертэй ойрхон тавьсан цүнхийг нэгэн генерал босохдоо санамсаргүй түүнээс холдуулсан гэдэг юм байна лээ.Ингээд л 20 зууны аймшигт дарангүйлагч золоор амьд үлдсэн юм.Хэрвээ хуйвалдаан амжилттай болоод Гитлер үхсэн бол дэлхийн түүх маш өөрөөр л бичигдэх байж дээ.Нөгөө Баабарын хэлдэгээр тийм тийм юм болоод тэгээд ийм юм болжээ гэж бичдэг болохоос тэгсэн бол тийм болох байсан гэж болдоггүй болохоор одоо ямар болсон байхыг ёстой чөтгөр бүү мэд .Хуйвалдагчид Гитлерийг устгасны дараа байгуулагдах засгийн газрын тэргүүн гишүүдийг хүртэл бодолцож нэр усыг нь жагсаасан байсан юм.Уг нууц ажиллагааны нууц нэрийг Валькур гэдэг байсан бөгөөд Холливуд энэ сэдвээр кино хийж байгаа нь одоо ид дундаа орж байгаа юм байх.Киноны гол дүр Хурандаа фон Штауфенфергийн дүрд нэрт жүжигчин Том Круйз тоглож байгаа болохоор гоё кино болох болов уу гэж бодож байна.Их ч адилхан юм байна лээ.

Thursday, November 22, 2007

Америкийн ерөнхийлөгч асан Линкольн, Кеннеди нарын хачирхалтай 16 тохиолдол


Хоёр алдартай ерөнхийлөгч нарын амьдралын эдгээр 16 тохиолдол одоо болтол хүмүүсийн гайхлыг төрүүлсээр байгаа билээ.Эдгээрээс дурдвал
1.Авраам Линкольн 1860 онд ерөнхийлөгч болж байсан бол түүнээс хойш яг 100 жилийн дараа Жон Кеннеди 1960 онд ерөнхийлөгчөөр сонгогджээ.
2.Хоёлаа арьсаны үзлийн эсрэг үзэлтэй байсан.
3.Хоёр ерөнхийлөгч адилхан 5 дахь өдөр амь үрэгджээ.
4.Эхнэрүүд нь адилхан Цагаан ордонд амьдарч байхдаа хүүхдээ алдаж байжээ.
5.Алуурчид адилхан тэдний толгойны араас буудсан байна.
6.Линкольн Фордын Театрд алуулсан бол Кеннеди форд мотор компанийн машинаар явж байхдаа үхэлтэй тулгарсан байна.
7.Хоёлангийх нь дэд ерөнхийлөгч өмнөдийн ардчилсан үзэлтэн сенатор байсан хүмүүс байсан гэнэ.
8.Линкольны дэд ерөнхийлөгч Андреү Жонсон 1808 онд төрсөн бол Кеннедийн дэд ерөнхийлөгч байсан Линдон Жонсон 1908 онд төрсөн нь яг 100 жилийн дараа давтагдаж байна.
9.Линкольны хувийн нарийн бичгийн даргын нэрийг Жонн гэдэг бол Кеннедийн хувийн нарийн бичгийн даргын овог Жонн байсан гэнэ.
10.Линкольны алуурчин Жонн Вилкес Буут 1839 онд төрсөн бол Кеннедийн алуурчин Лее Харвей Освальд 1939 онд бас түүнээс хойш яг 100 жилийн дараа төрсөн байсан гэнэ.
11.Хоёр алуурчин хоёлаа хэт барууны үзэлтэн байсан байна.
12.Эдгээр 2 алуурчин шүүхээр орохоосоо өмнө адилхан алуулсан гэнэ.
13.Буут Линкольныг буудчихаад театрын хонгилоор зугтсан бол Освальд гаалын агуулахын дээрээс буудаад театрын хонгилоор дамжин зугтсан байна.
14.LINCOLN ба KENNEDY гэхэд яг 7 үсэг ордог
15.ANDREW JOHNSON ба LINDON JOHNSON гэхэд адилхан 13 үсэг байдаг
16.JOHN WILKES BOOTH ба LEE HARVEY OSWALD гэхэд тус бүр 15 үсэг ордог байна.Ийм нэгэн сонирхолтой хачирхалтай юм байдаг гэнэ.

Домогт Нэд Келлегийн төмөр хуяг


Блогтоо хүмүүст сонирхуулах үүднээс зарим нэгэн сонин хачин үйл явдал баримтаас орчуулан бололцоогоороо оруулж байгаа билээ.Энэ удаа Австралийн сайн эрсийн нэг домог болон яригддаг Нэд Келлегийн тухай өгүүлье.Түүний амьдралын тухай нэгэн уран сайхны кино манай нэг телевизээр хэдэн жилийн өмнө гарч байсныг санаж байна.Манай 1921 оны хувьсгалаас өмнө амьдарч байсан шилийн сайн эрсийн нэгэн адил тухайн үейинхээ шудрага бус худал хуурмаг харьцааны золиос болсон тэрээр өөрийн эрхгүй дээрэм тонуул хийх замыг сонгож засаг захиргааны заналт дайсан болсон аж.Эгэл жирийн түүний амьдрал шудрага бус гүтгэлгийн улмаас ахыг нь морины хулгайд сэрдэж баривчлах гэсэн цагдааг шархдуулснаар орвонгоороо эргэсэн юм.Нэгэнт цагдаа буудсан түүнийг орон нутгын засаг захиргаа аюултай гэмт хэрэгтэн гэж зарласнаар тэрээр ах дүү нар 2 найзын хамт тэмцэлээ эхэлсэн байна.Тэд их зам тосож баячуулыг дээрэмдэх банк тонох орон нутагын сувдаг шунахай газрын эзэдтэй дарлагдаж зовсон ядуучуудын өмнөөс тооцоо бодох зэргээр эсэргүйцлээ явуулдаг байжээ.Хойноос нь хөөцөлдөх цагдаа нартай тэрээр хэд хэдэн удаа тулгарч буудалцаж байсан боловч амжилттай зайлж чаддаг байв.Түүний тэмцэлийг дарлагдаж зовж шаналж байсан тариачид орон нутгын оршин суугчид далдуур маш их дэмждэг байсан бөгөөд одоо ч австралын ард түмэн түүнийг сайнаар дурсаж байдаг юм.Тэрээр нүүр биеээ далдалсан төмөр хувцас өмсдөг байсан нь олон удаагийн тулгаралтанд түүнийг аварч гарсан гэдэг.Харин 1880 онд нэгэн удаагийн мөргөлдөөний үеэр цагдаа нар түүний хөлийг онож буудсанаар Нэд Келле цагдаа нарт баригдсан гэнэ.Түүнийг шүүхээр оруулж 1880 оны 11 сарын 11 нд дүүжлэн хороожээ.Харин түүний өмсөж байсан энэ төмөр хувцас буюу хуяг одоо болтол тус улсын нэгэн музейд байдаг гэнэ.

Сонирхолтой зураг

Хараад таньж байгаа биз дээ ...Гоё зурсан байна шүү.Зургийг идэвхжүүлээд томоор үзээрэй

АНУ ын хамгийн аюултай хотууд

Detroit
Congressional Quarterly Inc судалгааны группын мэдэгдэж байгаагаар бол АНУ ын хамгийн аюултай хотын жагсаалтыг Детройт хот тэргүүлж байна гэнээ.Уг судалгааны дүнг Холбооны Мөрдөх Товчооны гаргасан статистик тоо баримт бас зарим нэг судалгааны үндсэн дээр гаргаж байгаа гэнэ.Хоёр дугаар байранд уг судалгааны өнгөрсөн жилийн тэргүүлэгч Миссури мужийн нийслэл Сент Луйс хот гуравдугаарт Мичиган мужийн Флинт хот 4 рт Калифорни мужийн Окленд 5 д нь НЬю Жерси мужийн Кемдэн дараа нь Алабама мужийн Бирменгэм зэрэг хотууд жагсаж байгаа гэнэ.Саяхан болсон гэмт хэргийн дараа манайхан аюул осолгүй амьдрах талаар юм бодож эхэлсэн байлгүй дээ.Тэгэхлээр эдгээр хотуудын талаар анхааралдаа авахад илүүдэхгүй биз

Стивен Сигал Халимагын Хүндэт иргэн боллоо

Холливудийн нэрт жүжигчин Стивен Сигалд Оросын Холбооны улсын бүрэлдэхүүнд багтдаг Халимаг улсын хүндэт иргэн цол олгосон тухай тул улсын хэвлэл мэдээллийн албаны тэргүүн Буян Галзанов мэдэгджээ.Стивен Сигалыг буддын шашинтан гэдгийг хүмүүс мэдэх байхаа.Халимагын Ерөнхийлөгч Кирсан Илюмжинов Элстэй хотоо буддын шашинтнуудын төв болгох талаар их зүтгэж хичээж байгаагийн нэг илрэл нь энэ болов уу.Холливудын жүжигчин маань миний сонссоноор бол буддын шашны ренбучий цолтой гэсэн байхаа.Тэгэхлээр түүний нэр нөлөөг ашиглан буддын шашинтнуудыг Халимаг улсад байгуулсан Европд 2 т орох бурханы шашны сүмд анхаарлыг нь хандуулах гэж байгаа бололтой.Түүнд уг цолыг буддын шашин түүний үнэт зүйлийг хөгжүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж олгож байгаа гэж онцолсон байна.

Wednesday, November 21, 2007

Цагаан морин жилийн жагсаал цуглаан

Цагаан морин жилийн ардчилсан хувьсгалын үеэр болж байсан үйл явдлууд зарим хүмүүст сонин санагдаж байж магадгүй .Цаг төрийн тэр үймээнээс хойш одоо 17 жил өнгөрөөд тэр үед төрж байсан хүүхдүүд хэдийнэ 16 хүрч иргэний үнэмлэх авсан том хүмүүс болсон гэхээр бас муугүй хугацаа өнгөрсөн байна.Тэр үед болж байсан Ардчилсан Холбооны цуглаанууд үнэхээр ард түмний өөрчлөн шинэчлэх хүсэл эрмэлзлэлээр дүүрэн дэмжлэгтэй жинхэнэ эсэргүйцлийн талбар болж байлаа.Долоо хоногын бүтэн сайн өдөр бүхэн шахуу цуглаан болж шинэ нам хөдөлгөөнүүд шил шилээ даран байгуулагдаж байлаа.Тэр үед оюутан байсан болохоор цуглаан болгон дээр очих сонирхолтой байсан нь завтай байсных бизээ.Ардчилсан Холбооны анхны цуглаануудын шаардлага тунхаглал одоо бодож байхад нийгмийг эрс өөрчлөн байгуулах биш тэр үед Зөвлөлт ба түүнийг хүрээлэн байсан соц орнуудын адил Горбачевын өөрчлөн байгуулалтыг хүрээнд нийгмийг шинэчлэх гэсэн агуулгатай байсан гэж боддог .Одоо ч баримтат кино энэ тэрээс харагдаж байдаг цуглааны удирдагчид болох Элбэг дорж Бат Үүл Энхтүшин нар Лениний төрсөн өдөр билүү нас барсан өдрийн ой гээд цуглаанд оролцогчдийн хамт малгайгаа авч хүндэтгэж байгаа нь тод харагддаг.Дараа дараагийн цуглаанууд өмнөхөөсөө өөр агуулга шаардлага тавьж өөрчлөгдөж байсан нь шинэ шинэ хөдөлгөөн холбоо намууд бий болж бас зарим нэг социалист байсан орнуудад нийгмийн байгуулал нь үндсээрээ өөрчлөгдөж байсантай холбоотой.Хоёр Герман нэгдсэн Румынд хуучин удирдагч нараа түлхэн унагааж цаазалсан зэрэг онцгой сонин үйл явдлууд дараалан болж байсан нь хүмүүсийн ухамсарт байсан үзэл бодлыг өөрчилж байсан юм.Хуучин унших юм юу ч байдаггүй байсан сонингууд амь ороод өдөр болгон шинэ мэдээ сенсаци гаргаад л шинэ хуучин үзэл бодлын жинхэнэ индэр болж байлаа гэж.Нөгөө муу Бат Үүл Элбэг дорж Зориг Баабар нарыг чинь удам судар ах дүү нартай нь хамт гүжирдэн гүтгэх компанит ажил харин ч нэг өрнөж байсан даа.Бат Үүлийг ажилгүй архичин хулигаан Сосорбарамыг ажилдаа тэнцэхгүй хөөгдсөн жүжигчин,Баабарыг бэлгийн замын өвчтэй байсан гээд л аль муугаар доош нь хийсэн нэргүй ярилцлага өгүүллүүд сонин болгон дээр шахуу гардаг байсныг санаж байна.Улс төрийн товчоо Засгийн газрыг огцруулах шаардлага тавьж өлсгөлөн зарласан ардчилсан холбооны гишүүдийн тэмцлийг сөргөөр тайлбарлаж манай оронд өлсөж үхэж байсан тохиолдол байхгүй тийм их өлсөөд байдаг юм бол манайд ирээд хоол ид ч гэх шиг марзан тэнэг гэмээр ухуулга явдаг Өлсгөлөн болох талаар зарласан хуудас хотын төвөөр наасан байсныг би анх хараад би их цочиж билээ.Учир нь оролцож байгаа хүмүүсийн зургыг байрлуулсан тэр хуудас нь тэр үейин цагдаагийн газрын эрэн сурвалжилж байгаа зарын самбартай их адилхан болсон байснааас болоод тэд нарыг баривчилсан юм шиг сэтгэгдэл төрсөн юм..Нэг л сонин санагдаж билээ..Ер нь хараад байхад социалист нийгмийн үед өндөр алба хашиж байсан тэр үедээ мандаж байсан албан хаагч голдуу бас мэдээлэлээс хол байдаг нийгмийн идэвхгүй хэсэг нөгөө талд сөрөг сурталчилгаа хийж байсан нь анзаарагдаад байсан юм шүү.Бас заримдаа тухайн нийгмийнхээ гологдож гадуурхагдсан болдоггүй бүтэхгүй гэж харагдаж байсан архичин шорон оронд байсан ,ажилгүй гэх хар захын наймаачин гэгддэг хүмүүс цуглаан болгон дээр их идэвхтэй оролцдог харагддаг байсан нь хүмүүст сөрөг ойлголт өгдөг байсан нь ойлгомжтой.Тэднийг ямар цаашаа бай гэлтэй биш удирдаж байсан хүмүүст хэцүү л байдаг байсан байхдаа.Бас зарим нь бусдын гар хөл болоод хутган үймүүлж байсан нь илэрхий байсан даа.Би санаж байна эрх чөлөөний талбай буюу одоогийн Тэнгис кино театрын талбай дээр болсон нэг цуглаан дээр ард түмний хандивын хайрцаг аялуулж цуглаанд оролцогчдоос мөнгө цуглуулж байхад хүмүүс өөрсдийн чадал бололцоогоороо мөнгө өгөх гээд дайрч байсныг .Энэ бол жинхэнэ сэтгэлээсээ болж байсан үйл ажиллагаа байсан юм.Би хүртэл өөрт байсан 10 төгрөгөө өгөх гээд нилээн юм болж байсан гэж байгаа.Цуглаан болгон дээр цуурайтаж байсан Хонх хамтлагын дуунууд ялангуяа "Хонхны дуу" оролцогчдын цөс зоригийг ёстой нэг хөөргөдөг байлаа.Цуглааныг голдуу Элбэг дорж хөтлөн явуулж үг хэлэх хүмүүс нэрээ бичүүлээд гардаг байсан юм
Жагсаал цуглаан болж байгаа газар хүмүүс хэсэг бүлгээрээ нийлээд санал бодлоо солилцох бас үзэл санаа нийлэхгүй маргалдах зэрэг бол их нийтлэг харагддаг байлаа.Хөгшин ахмад настай хүмүүс ихэвчлэн шүүмжлэн эсрэг бодолтой байгаа бололтой их л уурласан шинжтэй хүмүүстэй маргалдаж байхыг олон харсандаа.Бодвол өөрсдийнх нь итгэж биширч байсан бүхэн нь худлаа болоод ,засаг төр нь нүдэн дээр нь ямар ч хүч чадалгүй болон суларч байгаа нь, 70 жил нэг намын нэг хүний заасан замаар явж удирдуулж ирсэн тэдэнд хэцүү байсан биз дээ.Цуглаан жагсаал гэх юм байхгүй айл гэр оронд ч энэ маргаан болдог байсныг бидний үейинхэн сайн санаж байгаа.Зурагт сонин бол тэр чигээрээ улс төр байсан болохоор энэ ярианы сэдэв бас тэнд өрнөх нь ойлгомжтой л доо.Ер нь ахмад үе залуу үейинхэн 2 ийн үзэл бодол ялгарч байгаа нь илт байсан юм.Заримдаа тэр нь хэтрээд аав хүү хоёр үзэл бодлоосоо болж зодолдлоо ч гэх шиг марзан мэдээ бас гарч байсан шүү.Манай найзууд бид нэг удаа хуучин Залуучууд зочид буудлын арын залгаа байранд байсан хурлын зааланд болсон цуглаанд очсон юм.Ямар ч албан ёсны шинжтэй биш нэг уулзалт маягын арга хэмжээ болж байлаа.Зориг Элбэг дорж Сүхбаатар гээд хүмүүс л лав харагдаж байсан санагдаж байна.Ер нь залуучууд байсан болоод тэр үү аливаа хурал цуглаан хийхдээ тэр үейин хэвшил болсон индэр засаад тэргүүлэгч гээд дарга нар суудаг хэвшлээс өөрөөр аль болох энгийн хийх гэдэг нь мэдэгддэг байсан юм.Дарга удирдагч нараа хүртэл зохицуулагч гэсэн нэрээр нэрлэж байсан нь содон л санагддаг байлаа.Ардчилсан Холбооны анхны хурал үйлдвэрчний соёлын ордонд болоод үдээс өмнө 11 билүү 12 цаг хүртэл орон даяар шууд дамжуулж байлаа.Оролцож байгаа хүмүүс бүгд үнэхээр баяртай баяр ёслолын байдалтай сэтгэл их л хөөрсөн харагдаж байв.Шууд дамжуулж байсан нэвтрүүлэг зогсонгуут хүмүүс уурлаж бухимдаад хурал болж байсан үйлдвэрчний соёлын ордныг тойрон жагсаж хурал дээрээс Сүхбаатар Сосорбарам МАХН ын хэлтсийн дарга байсан Цахилгаан зэрэг хүмүүс хоёр давхрын тагтан дээрээс гарч ирээд тайвшруулж байсан нь сүүлд зураг хөрөг дээр ч байдаг даа.За тэгээд тэр үейин жагсаал цуглааны талаар өөрт төрсөн дурсамж сэтгэгдлээ бичихэд нэг иймэр хүү байна.Хүмүүс сонирхвол дараа нэмж бичнээ.

Тегеран хотын зоогийн газар болсон явдал

Энэ явдал 1944 оны 6 р сарын нэгэн орой болсон гэнэ.Британы цэргийн тагнуулын офицер Артур Сеаборн өөрийн найзтай уулзаж оройн хоол идэхээр болз жээ.Найз ахмад Жонн Холдер нь тэр үед Персийн буланд байрлаж байсан Америкийн цэргийн хошууч генерал Локнерийн шадар туслахаар ажиллаж байсан гэнэ.Тэр үед Холдерийн сүйт бүсгүй нь бас Өмнөд Африкт байрлаж байсан ар талын цэргийн бүрэлдхүүнд алба хааж байсан бөгөөд уг анги нь Кайр хотын орчимд байсан байна.Тэр орой бүгчим халуун агаартай байсан тул тэдний захиалсан ширээг гадаа цэцэрлэгт зассан байсан гэнэ.Ширээн болгон дээр орой болсон байсан тул суурьтай цахилгаан чийдэн асаагаад шаардлагатай зүйлсийг байрлуулсан байв.Цагтаа ирсэн тэд ширээндээ суугаад, Сеаборн үйлчлэгчийг дуудаад захиалсан шил шампанскийг хундагандаа хийлгэсэн байна.Тэгээд Сеаборн найздаа хандаж түүний найз бүсгүй тэр хоёрын эрүүл энх аз жаргалын төлөө хундага өргөж үгээ хэлэх гэтэл гэнэт ширээн дээр байсан чийдэн буудаж ( хагарч)хундага өргөх гэж байсан Сеаборн цочсондоо хундагаа алдаж хагалсан гэнэ.Мэдээж үйлчлэгч яаран ирж ширээг цэвэрлээд шинээр чийдэн шалгаж авчраад тавьсан гэнэ. Гайхалтай нь хоёр дахиа хундага өргөж үг хэлэх гэсэн Сеаборны оролдлого бас амжилтгүй болж түрүүчийн үйл явдал давтагджээ.Энэ явдалд сэтгэл нь хямарсан түүний найз Жонн Холдер түүнийг ямар нэгэн муу ёр гэж үзсэн үү дахин тэгж оролдохыг нь болиулсан байна.Маргааш өглөө нь Сеаборны өрөөнд царай нь хувхай цайсан Жонн Холдер гартаа цахилгаан утасны мэдээ барьсаар орж иржээ.Учир нь Александра хотоос Хайфа хот руу нисэж байсан цэргийн тээврийн онгоц урд орой нь 8 цаг 15 минутанд осолдсон байжээ.Онгоцонд сууж явсан зорчигдоос нэг ч хүн амьд үлдээгүй байна.Хамгийн гол нь Холдерийн сүйт бүсгүй нь тэр онгоцонд явж байсан байна.Тэд өчигдөр оройны болсон явдлыг нэхэн санаж маш их гайхаж цочирджээ.Учир нь тэд оройн зоогоо яг 8 цагт захиалсан бөгөөд цагтаа очоод суусан ,үйлчлэгч хундаганд дүүргээд үг хэлэхээр болсон энэ хугацаа яг онгоц осолдсон 8 цаг 15 минутын хугацаатай яг таарч байв.

Saturday, November 17, 2007

Блог уншаад төрсөн бодол...

Би саяхан нэг залуугийн блог дээрээ бичсэн зүйлийг уншсан юм.Блогын нэр нь (blog.mn//tsoomii ) гэж байсан санагдаж байна.Тэр залуу өөрөө эмч юм байна лээ .Өөрийнх нь эмчилж байсан нэг настай өвчтөний хамгийн сүүлийн хүсэлт нь балга архи (дусал ч байсан байж магадгүй) уух байсныг эмч төрөл төрөгсөдөд нь дамжуулсан гэнэ.Тэртэй тэргүй хэдхэн цагын амьдрал тэр хүнд байсан болохоор эмч залуу тэр гуйлтыг нь биелүүлчихмээр санагдаад гуйх зөвлөхийг хослуулан хэлчхэж л дээ.Тэгсэн ар гэрийнх нь эрс татгалзаад түүнээс болоод тэдний хооронд үл ойлголцол үүссэн юм байна.Тэгээд удалгүй үүрээр тэр өвчтөн ч нас бараад тэр тухайгаа уг залуу бичсэн юм байна л даа.Уншиж байгаа хүмүүс илүү дэлгэрэнгүй ойлголт авбал тэр блог руу ороод уншвал зүгээр.Гол нь надад тэр залуугийн тэр эцсийн хүсэлтийн талаар бичсэн сэдэв ,түүнд comment үлдээсэн хүмүүсийн үзэл бодол сонирхолтой санагдаад бичмээр санагдлаа.Comment үлдээсэн хүмүүсийн зарим нь эмч залууг сайшаасан байхад зарим нь ялангуяа нэг залуу их л уурлаж бухимдаад бичсэн байх юм.Санаа нь бол эмч хүн бол өвчтөнийг эцсийн мөч хүртэл нь амьдруулахын төлөө байх ёстой тэгэхээр архи өгнөө гэдэг нь тэр хүнийг алж байгаатай адил юм.Тийм болохоор өөрийнх нь хүсэлт байлаа ч тийм эрх ёс суртахуун эмчид байх ёсгүй гээд бичсэн байна л даа.Хөндөж байгаа сэдэв нь өөрөө их маргаантай асуудал л даа.Зүгээр өөрийнхөө санал бодлоо илэрхийлэх орон зайгаа ашиглаад сэтгэгдэлээ бичсэн тэр эмч залууг залууг миний хувьд дэмжиж байна.Мэдээж төрөл төрөгсөд нь ганц цаг ч гэсэн амьд байгаасаа гэж бодсоны үндсэн дээр эсэргүйцсэн байж таараа.Нэгэнт хэдхэн цаг хэдхэн минутын хугацаа үлдээд байхад хүний сүүлчийн хүсэлт гэдэг тэр хүний өөрийнх нь эдлэх эрх болохоос ард үлдэж байгаа ах дүү амраг садан үр хүүхдийнх нь эрх биш билээ гэж бодох юм.Хэрвээ өөрөө энэ бүхнээ гүйцэлдүүлж чадах бие тэнхээ байсан бол юу гэж тэд нараас асуух билээ.Өвчтөн ч гэсэн өөрийнхөө эцсийн хүсэлт гэдгийг мэдэж байгаа болохоор энд цаг хугацааны асуудал гэдэг ойлгомжтой болсон нь мэдэгдмээр юм.Тэгэхлээр эмч хүн гэдэг биейиг нь зөвхөн эмчлээд зогсохгүй өвчтөний сэтгэл санааг ч ойлгодог байх ёстой нь зайлшгүй хэрэгтэй байгаа биз дээ.Энд нэгэнт ийм сэдэв хөндсөн болохоор бас нэг өөр тохиолдлын тухай товчон дурдмаар байна.Хэдэн жилийн өмнө нэг сонин дээр нэг бүсгүй хүнд өвчнөөр удаан өвдөөд эцэст нь бүр ямарч найдваргүй зөвхөн тарианы хүчинд л зүрх нь цохилж байгаа болохоос үхсэн хүнээс ялгаагүй байдалд олон сар өдөр болж байгаа тухай сурвалжлага уншиж байснаа санаж байна.(Эмнэлэгийн нарийн хэллэг ойлголт байхгүй болохоор өөрийнхөө ойлгосноор бичлээ) Орчин үейин анагаах ухааны ойлголтоор тэр хүнийг цаашид амьдруулах ямар ч утга байхгүй болсон байж.Гэхдээ ар гэрийнх нь бас түүнийг ойлгож байсан ч шууд зогсоож чадахгүй байсан бололтой.Нэг ийм маргаантай асуудал эмнэлэг эмчилгээний түүхэнд нэг биш тохиолдох юм байна лээ.Зүгээр хувийн бодлоо хэлэхэд ямар ч найдваргүй болсон өвчтөн зөвхөн зориудын арга ядсан явуургүй эм тариагаар тариулж зовж шаналж байхаар өөрийнх нь эцсийн хүсэлт бол хорвоогоос хурдан хагацах л байдаг болов уу гэж бодож байна.Буддын шашны гэгээрсэн лам нар өөрсдийн халих өдрөө сайн мэддэг түүндээ биеэ бэлтгэж үхлийг угтдаг байсан нь хорвоогийн жамыг үйлийн үр гэж ойлгодогтой нь салшгүй холбоотой юм.Хэтэрхий харгис гэмээр ёс жаншил ч эртний монгол нутагт байсан тухай домог яриа бас байдаг.За ингээд өөрийн бодлоо бичлээ (бас зөвхөн өөрийн гэдгийг тодруулахгүй бол )өөрт нь таалагдахгүй бол түүнийгээ өөр бусдад тулгах гэдэг хүмүүст хамаагүй шүү гэж хэлэх байна.

Friday, November 16, 2007

Зохиолч орчуулагч Дя.Алтанхуягын дурсгалд...

Саяхандаа нэг блог билүү нэг сонины нийтлэл уншиж байгаад " уулзаад байгаа мөртлөө санаанд хоногшдоггүй хүмүүс байдаг ,харин ганц хоёрхон удаа уулзсан мөртлөө санаанаас гардаггүй хүмүүс байдаг " гэсэн үг олж хараад нээрээ маш үнэн үг шүү гэж бодож байж билээ.Тийм нэг санаанд хоногшиж дурсагдаж байдаг нэг хүний тухай бичмээр санагдлаа.Надаас нилээд хэд ах мөртлөө бага залуу гэж гололгүй надтай найзалж байсан нэрт орчуулагч зохиолч Дя.Алтанхуягын өгүүлж байсан энгийн бөгөөд их мэдлэг шингэсэн яриануудыг одоо дурсахад их сайхан байна.Их мөрөн дөлгөөн Их хүн даруухан гэж нэг үг байдаг даа.Тэр үг л түүнд их тохирмоор хүн байсан даа.Бид хоёр нэг их уулзаж чаддаггүй байсан л даа.Түүний ажлын боломж бололцоо таараад хааяа нэг уулзаад ахаасаа их л юм асууж сонирхдог тэрүүнд ерөөсөө тээршээж ундууцалгүй уйгагүй яриад суудаг байсан нь түүний хүнд их хүндэтгэлтэй ханддаг байсан хүнлэг чанартай холбоотой.Их сонирхолтой юм ярьдаг бас их энгийн дөлгөөн болохоор нь уулзахыг тэсэж ядан хүлээдэг байсан юм.Бидний нэг нэгнийгээ мэдэх үед тэрээр армийн улс төрийн газар офицер байсан бөгөөд цэргийн ангиар явах ажил ихтэй байсан болохоор заваар ч бага байсан юм Дараа нь.90 оод оны эхээр хүн болгон наймаа гээд хошуурч байхад Алтанхуяг ах нэгэн өдөр тутмын сонины эрхлэгч хийгээд явж байсан санагдана. .Би нэг удаа их дэлгүүр орох гээд явж байгаад хүмүүс нэг газар овоороод байхаар нь яваад очтол Алтанхуяг ах маань тэр үед ид гарч байсан Италийн олон ангит Наймаалж гээд киноны номыг орчуулсан байснаа хэвлүүлээд өөрөө зарж байсантай тааралдаж билээ.Хүмүүс шавчихсан түүнээс гарын үсгийг нь аваад их л завгүй харагдаж байсан болохоор би уулзаж чадалгүй яваад өгсөн юм.Тэр бол түүнийг харсан хамгийн сүүлийн тохиолдол байсныг би мэдээгүй юм.Нэг их удаагүй хэдэн сарын дараа Багшийн дээдийн дэргэдүүр өнгөрч байтал нэг зарлалын цаас наасан байсныг очиж үзтэл орчуулагч зохиолч Дя.Алтанхуягыг амь насыг нь зэрлэгээр бүрэлгээд байсныг олсон бөгөөд гэмт хэргийг харсан үзсэн гэрч байвал цагдаа дээр ирнэ үү гэсэн зар байхыг хараад би хэдэн өдөр л шоконд орж билээ.Үнэхээр их харамсаж билээ.Одоо амьд байсан бол их л юм бүтээж санаачлах хүн байсан даа.Тэр үед нь түүнийг хороосон гэмт хэрэгтнүүдийг эрж хайж байна гээд л байдаг байсан сүүлд сураг тасарсан одоо яасан юм бол бүү мэд .Ямартай ч түүнийг одоо болтол нэхэн санаж дурсаж байгаа хүмүүс олон байдаг гэдэгт эргэлзэхгүй байна.Орчлонгоос хүний сайн нь түрүүлээд явчихдаг гачлантай хорвоо шүү.Богинохон ч гэлээ хугацаанд уулзаж байхдаа гэгээн сайхан дурсамж үлдээсэн тандаа үгэн зул өргөе өө.

Дэ ван гэж хэн байсан бэ?

Өвөр монголын үндэсний чөлөөлөх хөдөлгөөний удирдагч Дэ ван буюу Дэмчиг донровын талаар урьд нь сайн ойлголт байдаггүй байлаа. Японы гар хөл болсон урвагч нэгэн байсан гэсэн ойлголтыг хуучин нийгмийн түүхийн ном хэвлэлээс өгдөг байсныг эс тооцвол бараг мэдээлэл байхгүй байсан гэж хэлж болно.Харин одоо цаг өөр болж түүний амьдрал тэмцлийн талаар үнэн баримтыг гаргаж тавих болжээ.Ямартай ч тэрээр үндэс угсаагаа гэсэн үзэл бодолтой тэр үейин ороо бусгаа цагт өөрийн нэр хүнд албан тушаалаа эх орныхоо тусгаар тогтнол нэгдэл нягтралын төлөө зориулсан угсаа залгамжилсан сурвалжит язгууртан хүн байсан ажээ.Манж чин улс байгуулагдсан цагаасаа эхлэн Монголын хаад ноёдын эсрэг хагалан бутаргах бодлого явуулж хүчийг нь тарамдуулсан , ихэс дээдсийн хувиа бодсон жалга довын үзлээс болж Их Монгол улсын урьдын хүч чадал суларч тархай бутархай овог аймагт хуваагдаж байсан 16 зууны дунд үед зүүн Монголын ноёд дээдэс Манжид дагаар орсноос одоогийн өвөр Монгол буюу дотоод Монгол гэсэн ойлголт нэршил үүсэн бий болжээ.Учир нь нэгэнт өөртөө дагаар орсон зүүн Монголчуудыг өөрсдийн хилийн дотор байгаа учраас өвөр буюу дотоод Монгол хараахан өөрт нь дагаар ороогүй Монголчуудыг Гадаад буюу ар Монгол гэж гэснээс болж энэ хэллэг нэршил албан ёсны түүхийн нэршил болсон аж..Түүхийн энэ хүсүүшгүй хуваагдал нэршилийг Хятадууд өөртөө ашигтайгаар эргүүлж Монгол улсыг хувааж дөнгөсөн юм.Дээр нь тухайн үейин геополиток улс төрийн хүчин зүйл Монгол улсыг нэгдсэн улс болоход тааламжгүй байдал үүсгэж байсан нь Дэ вангийн тэмцэлийг үр дүнгүй болгоход нэг томоохон хүчин зүйл болсон ажээ.Өвөр Монголчуудын тэмцлийн эхний шаардлага нь автономит эрхийн төлөө байсан бөгөөд өөрсдийн энэ тэмцэлээ 1928 оноос эхэлж 1933 оны 10 р сард Өвөр Монголын автономит улс байгуулснаа зарлаж Хятадын эсрэг Японы дэмжлэгтэйгээр зэвсэглэн босож байжээ.Манжуурт орж ирсэн Японууд Манжго хэмээх тоглоомын улс байгуулж өөрийн дэглэмийг бий болгосон нь Хятадын эсрэг тэмцэж байсан Дэ ванд өөрийн эрхгүй тусламж авахад хүргэсэн юм.Тусгаар улс болох мөрөөдөлд нь хамгийн ойр туслах хүчин нь тэр үед түүнд Японоос өөр байгаагүй нь одоогийн өндөрлөгөөс харахад ил байдаг юм.Мэдээж Оросын дэмжлэгэтэй тусгаар тогтносон Монгол улс нэгэнт бий болсон хажууд нь Манжго хэмээх тоглоомын ч гэлээ Хятадаас тусгаар оршсон улс бий болсон нь түүнд өөр гарц байхгүй болохыг мэдрүүлсэн биз.Харин дэлхийн 2 дайн японы хувьд сүйрлээр дууссанаар түүнийг түшсэн Өвөр Монголын мөрөөдлийг үгүй болгосон юм.Чойбалсан тэргүүнтэй БНМАУ ялсан Зөвлөлтийн тусламж дэмжлэгээр Ар Өвөр Монголыг нэгтгэх чин хүсэлтэй байсан ба Дэ Ван ч үүнийг дэмждэг байсан нь гарцаагүй үнэн юм.Даан ч их гүрнүүдийн тохиролцоо хуйвалдааны улмаас энэ хүсэл биелээгүй юм.1949 онд болсон Сталин Чойбалсан хоёрын уулзалтын дараа энэ боломж гарц хайх шалтгаанаар Дэ Ванг Монгол улсад урьж ирүүлээд өндөр хэмжээнд яриа хэлэлцээ хийж эхэлсэн боловч Хятад Зөвлөлт хоёрын ээлжит наймаагаар бүх асуудал Монголд ашиггүй эсрэгээр шийдэгдэж энэ түүхэн бололцоо алдагдсан юм.Нэгэнт асуудал ингэж шийдэгдсэн учир Дэ ванг золигт гаргаж түүний хувь заяа эмэгнэлтэйгээр эргэсэн ажээ.Залагдаж ирсэн түүнийг коммунист арга болох бүх л дайсагнагч орны тагнуул байсан гэсэн нэр хаяг зүүж тамлан зовоосны дараа хэсэг хугацааны дараа Хятадын шинэ коммунист засгын газарт хамтран зүтгэгч нөхдийн нь хамт хүлээлгэн өгсөн юм.Том хүү Дүгэрсүрэнг нь мөн л тагнуулын хэрэгт холбогдуулан тамлан зовоож байцааж байгаад сүүлд шүүхээр оруулж буудан алсан ажээ.Эхнэрийг нь дараа нь бас Хятадад буцаасан гэнэ лээ.Харин түүний хамаатан садан одоо ч Өвөр Монголд байдаг гэсэн.Одоо түүхийн энэ баримтыг бид л зөвөөр ойлгож сурталчлахгүй бол Хятадын дарлалын эсрэг тэмцэж байсан Монгол үндэстний эрх чөлөөний төлөө тэмцэгч түүнийг урд хөрш маань магтаад байхгүй нь лавтай.Түүний байгуулсан богинохон ч гэлээ засгийн үед өвөр Монголчууд Японы соёл иргэншлийн нөлөөгөөр хөгжил дэвшилийн анхны үр хөврөл болох сургуультай болж засаг захиргааны дэвшилтэт өөрчлөлт хийгдэж анхны оюутнууд Японд суралцаж байсныг өвөр Монголд ч Японд ч дурсаж байдаг юм байна лээ.

Та гэртээ үнэт эдлэл, мөнгөө хадгалж болохгүй 10 байрлал"

Оросын нэг сайт дээр жижигхэн ч гэлээ анхаарууштай нэг санамж бичсэн байсныг блогтоо орууллаа.Гэр орондоо үнэт эдлэл мөнгө төгрөгөө хадгалах дуртай хүмүүст зориулсан энэ сануулга нь "Та гэртээ үнэт эдлэл, мөнгөө хадгалж болохгүй 10 байрлал" гэсэн нэртэй юм байна лээ.За ингээд
1.Янз бүрийн сав хайрцаг бичгийн ширээ,шүргүүлга.төгөлдөр хуур
2.Шкафан дотор хийсэн угаагаагүй цагаан хэрэгсэл дунд,өмдний кармаа.хуучин пальтоны халаас энгэрт
3.Номын завсар, компакт диск ,видео хальсаны гэрэнд
4.Матрас дэвсгэрийн доор
5.Толь,хивс,зургийн ар талд хийх
6.ОО ийн өрөөний бочки болон булан тохойд
7.Сервантан дотор
8.Видео аудео болон бусад цахилгаан хэрэгсэл дотор
9.Гал тогооны өрөөний хөргөгч ,сав суулга.духовке
10.Ханы обойн энд тэнд нуух нь орон байрны хулгайч нарын хамгийн түрүүн үздэг шалгадаг газар болсоныг дуулгаж байна.Бас дахин анхааруулахад хулгайч гэдэг таны сэтгэхүйг сайн судалдаг учир ямагт таны санаагүйг санаж байгаа гэдгийг санаж байхад илүүдэхгүй гэнээ.

Wednesday, November 14, 2007

ЗУЛ

Нараа сайдын тухай сонсоод маш их харамсаж байна.Төрийн тулхтай түшээ шудрага нэгэн байсан шүү.Манай жинхэнэ төрийн түшээ сайд явсан Шадар сайд агсан Пүрэв дорж ,их хурлын гишүүн асан буурал Ганхуяг нарыг энд бас нэхэн дурсмаар байна.
Эх орныхоо газар шороонд энх амгалан нойрсох болтугай
Ум маани бад ми хум

Гэнэн томоогүй бага насаа дурсахад..

Хүүхэд нас гэж үргэлж мөрөөдөж бүтээх дэврүүн хүслээр бялхаж явдаг сайхан үе байх юм даа.Үе үейин залуучууд бүгд л тийм байсан одоо ч тийм хойшид ч тийм байх омголон халуун үе гэж .Хэрвээ тийм биш байсан бол, тохитой томоотой ухаалаг томоотой сахилгатай хүүхдүүд гэж байдаг байсан бол хүний орчлон ямар уйтгартай байх байсан болоо.Би л лав хүсэхгүй байна.Алдаж эндэж босож сууж мөрөөдөж хүсэж байх юмгүй байвал бидний амьдрал хооллохын тулд амьдардаг адгууснаас ялгаагүй байх байсан биздээ.Хүн төрөлхтөн өөрийнхөө буурал түүхийн шастиртаа бичиж үлдээснээр бол үе үейинхэн залуусынхаа тухай одоогийн бидний үейинхнээс цадиг замбараагүй сахилгагүй болж байна гэж үзэж бодож явдагаа илэрхийлсэн байдаг байжээ.Бүр эртний Ромын нэгэн түүхийн сурвалжид залуу үеээ хүмүүжүүлэх талаар бичиж байсан баримт байдаг гэсэн.Тэгэхлээр залуу нас түүний хүмүүжлийн асуудал бол үе үейинхний мөнхийн сэдэв байсан байх ч болно гэдэг нь харагдаж байгаа биздээ.Миний үейинхэн гэхэд л уншсан ном үзсэн киноныхаа баатрууд болж тоглож тэдэн шиг болохыг мөрөөдөж гэнэн цагаахнаар сахилгагүйтэж өссөн билээ.Бидний үед ихэвчлэн байр хашаа гудамжаараа талцаж бүлэг болж аваад хоорондоо их байлддаг байлаа.Тэр үед чулуугаар байлдана гэж том дажин болно.Ямар ч аймшиггүй байсан юм.Давшаад л ухраад л үзэж өгдөг байлаа.Бас болоогүй өөрсдийн жанжин баатруудтай тэд нар нь дүрдээ итгэнэ гэж жигтэйхэн.Тэгж байгаад зарим нь чулуунд оногдоод жинхэнэ эмгэнэл болно.Гайгүй гэмтсэн бол аргалаад өнгөрөөнө .Гайтай бол аав ээж нь мэдвэл асуудал босоод байцаалт явагдана.Харин хаа очиж тэр дайчин эрс нь улайж матсан тохиолдол ховор гардаг байсан шүү.Жил жилийн зун гардаг олон ангит кинонуудын гол дүрүүд бол бидний бахархан дууриах баатрууд байлаа".Нохойтой гурван танкчин" Аминаас чухал үйлс "ийн Ганс Клосс ,.Танкеши ахмад" Километр бүрд " ийн Сергей Баригдашгүй өшөө авагч нар бол жинхэнэ үлгэр дууриал болсон баатрууд байгаа юм.Тэгэхдээ нэг зун нэг л олон ангит кино гарна.Тэр нь тэр зуны үлгэр дууриал болно л доо.Яасан ч уйддаггүй байсан юм.Бас нэг удаа Зөвлөлтийн хүүхдийн зохиолч Гайдарын "Тимур ба түүний команд" номыг нь уншаад бас киног нь үзээд нэг өвчин хөдлөв өө.Тэрэн дээр нь хүүхдүүд бүлэг болж аваад асарч хамгаалах шаардлагатай дайнд явсан хүмүүсийн гэр бүл өнчин өрөөсөн хүмүүст туслах муу хүүхдүүдтэй тэмцэх гээд нэг тийм романтик хөдөлгөөн өрнүүлж гардаг юм.Тэгсэн тэрнийг нь дууриах өвчин хөдлөөд бас нэг бүлэг байгуулж аваад манаргалаа.Эхлээд ч яахав энд тэнд айлд мод хагалж өгөх ус зөөж өгөх гээд болж байлаа.Овоо магтуулаад байж байлаа л даа.Харин нэг удаа нэг айлд түлэх мод цуглуулж өгөөд магтаалаа сонсох гэсэн чинь харин хэрэг бишдээд баахан загнуулаад нөгөө хувьсгалч хөдөлгөөн унтарсандаа хө.Яасан гэсэн манай зарим сайн эрс албан газрын мод хулгайлсан нь илчлэгдээд Иймэрхүү адал явдалтай.хөгжилтэй сахилгагүй мөрөөдөмтгий бага насаа дурсахад сайхан байна өө.

Алдарт Лас Вегасыг үндэслэн байгуулсан хүн хэн бэ?

Дэлхийд алдартай зугаа цэнгээний хот Лас Вегасыг мэдэхгүй хүн ховор биз дээ.Мөнгө нь байгаад зав нь байвал Лас Вегаст л очоод үзчихэд Америк төдийгүй дэлхийн бүх зугаа цэнгээний газар очсоноос ялгаагүй гэж очиж үзсэн улс ярих юм байна лээ.Мөнгийг ч нэг сэгсэрдэг бололтой юм санагддаг юм.Эзгүй хоосон хүн амьтан суурьшдаггүй энэ цөлийг ийм асар том мөнгөний машин болгосон санаа мафийн гишүүн байсан нэгнээс гарч хэрэгжүүлсэн болохыг анх сонсоод их сонирхож билээ.Дэлхийн 2 дайн болохоос өмнө хойно Америкт мафи жинхэнэ утгаараа хөгжин цэцэглэж улс төр нийгмийн бараг бүх салбарт өөрийн бохир гараа дүрсэн байлаа.Америкт хэрэгжиж байсан хуурай хууль буюу архи дарсны худалдааг хориглосон арга хэмжээ мафид хууль бусаар асар их орлого оруулах бас нэг боломжийг бий болгосон юм.Хар тамхи архи тамхины хууль бус наймаа,хүний худалдаа,дээрэм луйвараар олсон асар их хэмжээний доллар тэднийг баяжуулж түүнийгээ эргэлтэнд оруулж хууль ёсны санхүүжилт болгохын тулд элдэвийн арга хайж байсан энэ үед мафийн нэгэн зартай гишүүн мэргэжлийн алуурчин аюултай гэмт хэрэгтэн Бенжамин Багси хочит Сейгелд (Benjamin"Bugsy" Siegel) Невада мужийн элсэн цөлд зугаа цэнгээний хот байгуулах санаа төрсөн гэдэг.Тэр үед тус мужид мөрийтэй тоглоом зугаа цэнгээний нэн тааламжтай хуулийн нөхцөлтэй байсан нь бас нөлөөлсөн биз.Түүний энэ санаа мафийн боссуудад таалагдаж тухайн үедээ маш том хөрөнгө оруулалт болох 6 сая доллараарBenjamin Bugsy Siegel ийн удирдлага дор хүн амьтангүй элсэн цөлд дээд зэрэглэлийн Flamingo зочид буудал асар том казино байгуулагдсанаар өнөөгийн Лас Вегас хотын суурь тавигдсан юм.Энэ асар том зугаа цэнгээ тоглоомын төв мафийн хууль бус орлогыг хууль ёсны болгох эх үүсвэр болсон нь тэдэнд маш их таалагдсан ажээ.Харин нөгөө алдарт Benjamin Bugsy Siegel өөрөө удаан наслаагүй юм.Нөхөр мафийн мөнгөнөөс илүүчилж шамшигдуулж хамтран зүтгэгч босс ах дүү нарийнхаа уурыг хүргэсний улмаас бас нэг босс Meyer Lansky ийн тушаалаар 1947 оны 6 р сарын 20 нд амьдарч байсан байрандаа 3 алуурчины автомат бууны суманд сийчүүлж амь насаа алдсан гэнэ.Манайд тендерийн мөнгө ашиглаж идсэнтэй л адилхан юм болсон бололтой Харин хэдийгээр мафийнхан үүсгэж санаачилж бүтээн босгосон боловч цаг хугацаа өнгөрч хууль дүрэм чангарснааар өнөөгийн Лас Вегаст тэдний үүрэг оролцоо нөлөө алга болсон гэж үздэг юм байна лээ.


Monday, November 12, 2007

Бид хаана нь яваа бэ...

Энд тэнд янз бүрийн орноор явж байхад тухайн орны соёл амьдрах хэв маягыг өөрийнхөө эх оронтой харьцуулж юу нь илүү юуг нь тусгаж авмаар талаар бодож ярилцаж явдаг билээ.Тэгэхдээ бид нар тэднээс хөгжил дэвшил соёлын талаар хэт их хоцрогдсон гэмээр юм надад л ажиглагддагүй.Яахав өндөр байшин өндөр технологын хэрэглээ,ахүй орчин зэрэг бол ойлгомжтой.Харин сэтгэлгээ урлаг соёлын талаар тэдний хэмжээнд биш юмаа гэхэд нэг их хоцрогдсон гээд өөрсдийгөө голоод байх шаардлага байхгүй юм.Нүүдэлчин ард түмний үр сад бид аливаа өөрчлөлт орчинд дасан зохицох хурдан өөриймшүүлж авах чадвараараа арай илүү юм болов уу гэж боддог.Бид азийн бусад орноос сонгодог урлагын зарим төрлөөр илүү хөгжсөн нь Орос ба өрнийн соёлын хандлага илүү нөлөөлсөнтэй холбоотой.
.1960-1980 он хүртэл миний бодлоор Монголд урлаг соёлын сэргэн мандалтын үе байсан юм.Дэлхийн сонгодог гэж болох бүтээлүүд тэр үед л олноор хэвлэгдэж хүмүүс оюуны талх болсон зохиолуудыг уншиж бас өөрсдөө хөгжиж гэгээрч байлааНомын хэвлэлт олширч орчуулгын сайн номууд дараалан гарч байсан юм.Номын орчуулга ч өндөр шаардлагатай байсан болоод тэр үү маш сайн байсан шүү.Монте Кристо гүн,Шадар гурван цэрэг ,Майн Рид,Жюль Верн ,Т.Драйзерын романууд,Орос Зөвлөлтийн А.Шолохов,С.Шукшин Лермонтовын зохиолууд бол үнэхээр уншихгүй өнгөрчихвөл одоо ч харамсмаар бүтээлүүд гэж бодож явдаг..Кино урлаг,сонгодог хөгжим дуурь зэрэг урлагын бүх төрөл эрчимтэй хөгжиж үндсэн сууриа баттай олсон тэр жилүүдэд монголчууд өрнийн соёлын чиг хандлагатай болсон нь манайхны нэг том ололт гэж бахархаж явдагаа бас бичмээр байна.Орос өөрсдөө өрнийн соёл тэр тусмаа Францын өв уламжлалыг илүү дагаж хүлээн зөвшөөрөх хандлагатай байсан нь манайд ч их нөлөөлсөн юм.Тэдний хувьсгалаас өмнөх зохиолчдын бүтээлд энэ нь их илэрдэг юм байна лээ.Манайхны одоо ч ярьдаг орос школ гэдэг нь үндсэндээ тэр соёлын елементүүд л гэсэн үг.Манайхан гадаадад байхдаа дорны гэхээсээ илүү европын соёлтой нь илүү мэдрэгддэг нь энэ л үейин үр шим гэж боддог .Энд нэг юм хэлэхэд дуурь сонгодог хөгжмийн концерт балет зэрэг урлагын төрлүүдийг хүмүүст ойлгуулах үзэх сонсох сонирхолтой болгохын тулд сургууль албан газруудыг зохион байгууллалтайгаар хамруулдаг нэг тийм хөгжилтэй арга хэмжээ болдог байлаа.Яахав тэр үейин коммунист арга барил байсан боловч хүүхэд залуучуудын тодорхой хувь нь үүний ачаар сонгодог урлагт чин сэтгэлээсээ сонирхолтой болсон гэдэгт би итгэлтэй байдаг .Нэг удаа манай ангийнхан ямар ч билээ нэг хэрэг тарьчихаад ангиараа шийтгүүлэх юм болдог юм.Тэгээд яахав үдээс хойш ордог байсан учир хичээлийн дараа та нартай тооцоо бодно гэсэн хичээлийн эрхлэгчийн зарлиг ёсоор ангидаа хүлээгээд уйтгарлаад сууж байсан чинь санаандгүй юм боллоо.Учир нь анги хамт олноороо үзэх дуурийн билет байсныг оройтож авсан юм уу эсвэл мартчихаад байсан юм уу цаг нь тулаад сургууль дээр үлдсэн ганц анги болох манайхан үзэхээс аргагүй юм болсон гэж байгаа.Юун нөгөө шийтгэл харин шагнал болоод хувирч билээ.Тэгэхэд анх удаа дуурь үзээд зурагтаар үзэх амьд оригоор үзэх хоёр ямар ялгаатай байдгийг ухаарч билээ.Нэг тийм тансаг мэдрэмж төрсөн л юмдагБас .гадны киноны цензур давж орж ирсэн нь үнэхээр сайн кино байдаг байлаа.Одооны энэ Солонгос Гонконгын усан киноны урсгалын дэргэд жинхэнэ кино байлаа.Яаж ч хичээгээд тэдний жүжиглэл хиймэл санагдаад байдаг юм даа.Зөвлөлтийн үзэл сурталын үнэр нэвт шингэсэн зарим киног эс тооцвол жинхэнэ амьдралын энгийн философи өгүүлэмжтэй "Амьдрал нулимсанд дургүй""Тэд эх орныхоо төлөө тулалдсан юм.Морин улаагана Буудалд учирсан хоёр" Ийм нэгэн явдал " зэрэг олон сайхан бүтээлүүд байна Барууныхнаас Францын кино илүү таалагддаг юм.Мундаг агуу жүжигчид бол Ален Делон ,.Жерар Депардьэ.Жан Поль Бельмандо.нар байлаа.Өөр зөндөө байгаа ч би заримыг нь мартаад байх юмаа.Бас нэг хэлэхгүй байж болохгүй юм бол одоо ихэнх телевизийн эфирийн цагийг эзлээд байгаа Солонгос мэтийн орны сериалууд хүүхэд залуучуудын оюун санааг эзэлж дууслаа гэж хэлмээр байна.Амраар нь тэднийг гаргаад байгаа телевизүүд үр хойчоо хатуу хэлбэл хордуулж л байгаа гэсэн үг.Харин энд нэг юм хэлэхэд 25 р телевиз үүний эсрэг байр суурьтай байдаг юм байна лээ шүү.Ямар ч үр өгөөжгүй ийм кино үздэг түүнийгээ даган дууриадаг эр эмийн хүйс нь солигдсон гэмээр нэгэн үе давхарага залуучууд бий болоод байгааг хүмүүс анзаарч байгаа биз дээ.Бодож сэтгэх юмаар дулимаг уйлсан дуулсан өгүүлэмжтэй энэ савангын дууриа одоо багасгамаар юм даа.Мэдээж одоо үе өөр болсон унших судлах үзэх юм нь өөрчлөгдөж байгааг ойлгож байгаагаа хэлэхгүй бол загнаад унах байхаа.Манайхны хувцас дизайны сонголт өмссөн зүүсэн нь урд зүгийнхнээс өөр байдгийг бас хэлмээр байна.Гадаадад яваа монголчууд өмссөн хувцасаараа урд зүгийн зүс царай нэгтнүүдээсээ арай өөр гэж үздэг миний бодолтой нийлэх хүн олон гарах биз.Ямар ч байсан өмссөн өмдөө хүйсэндээ хүртэл татаад өмсдөг тэдний стил загвар бидэнд таардаггүй л юмдаа.Нэг удаа Их Хурлын Гишүүн Э.Бат Үүл сонинд ярилцлага өгч байхдаа манайхны хувцасны соёл хаана ч гологдохгүй загвар стил сайтай байдгийг дурсаж байсантай 100 хувь санал нийлж байна.Эцэст нь хэлэхэд дорно өрнийн аль сайн бүхнийг авч хөгжүүлэх ухаалаг соёлын суурь дэвсгэр бидэнд байгаа шүү гэж л хэлэх гэсэн юм энэ нийтлэлээрээ