Thursday, November 27, 2008

20 р зууны эхээр Монгол нэртэй хөвж байсан Америкийн далайн тээврийн хөлөг онгоц



USS Mongolia нэртэй ачаа тээврийн усан онгоц 1903 оноос 1929 онд өөр компанид худалдагдах хүртлээ энэ нэрээрээ их далайд хөвж явсан сонирхолтой баримт байх юм.Яагаад ийм нэртэй болсоныг бүү мэд.Бас өөрийн дүү SS Manchuria.ийм нэртэй усан онгоцтой байсан гэнэ.Тэр үеийн үзүүлэлтээр нилээн том онгоц байсан бололтой. New Jersey ийн New York Shipbuilding Corporation of Camden ийм нэртэй үйлдвэрт бүтээгдсэн 1800 гаруй зорчигч тээвэрлэх хүчин чадалтай бас Тэдди ( Ерөнхийлөгч Тэдди Рузвелтийн дурсгалд зориулсан) нэртэй хүнд их буутай догь эд байсан бололтой.Доорхи сайтад түүний тухай тодорхой байгаа тул ороод сонирхоорой бас зорчигчидийн тухай дурсамж байгаа.Ямар ч л байсан одоо манай далбааг ашиглаад хууль бус зүйл хийдэг компаниудыг бодвол их үүрэг гүйцэтгэсэн онгоц байсан тодорхой байна лээ.  Монгол гэдэг нэртэй энэ онгоц тухайн үедээ бараг мартагдаж байсан улс орныг маань дэлхийд сануулж байсан гэдэгт итгэлтэй байна.Доторхи материалууд нь их урт бас ойлгомжтой болохоор дахиж нуршихаас залхуурлаа http://freepages.military.rootsweb.ancestry.com/~cacunithistories/USS_Mongolia.html

Wednesday, November 26, 2008

Баярын мэнд хүргэе.Блог андууддаа

За блог андууд Соронзон , Ганаа , Ганзо , Xасар ,Баатар ,Ганга , Бадка ,Сайнбаяр, Дамжаа Логос Арсун... гээд бүгдэд нь монгол хүний эрхэм баяр болох улс тунхагласны баярын мэндийг хүргэж байгааг хүлээн авна уу.Монголын төлөө зүрх сэтгэлтэй бүх хүмүүст хүмүүст хамгийн сайн сайхан бүхнийг хүсэж байна.

Tuesday, November 25, 2008

Дайны дараахи дэлхийн газрын зураг

Энд нэг сонирхолтой зураг оллоо.Та нар өөрсдөө томруулж хараад учрыг нь олно.Сонирхолтой нь дэлхийн 2 дайнд гол үүрэг гүйцэтгэсэн том гурав маань (Америк,ЗХУ,Англи) дайны дараа ч энэ үүргээ гүйцэтгэх маш их сонирхолтой байсан бололтой.Америкийн ерөнхийлөгч Ф.Руузвелт өөрийнхөө конгресст явуулсан илгээлтдээ энэ санаагаа нилээн сайн тодорхой гаргасан бололтой.Зургийн дор түүний хэлсэн үгнээс нилээд хэд жишээ татсан байна.Эд дайны дараа дэлхийг өөрсдийн харьяа улсууд болгох үгүй ядаж л нөлөөллийн хүрээгээ иймэрхүү маягаар хуваах сонирхолтой байсан гэдэг нь энэ зурагт тодорхой байгаа юм.Та нарт зарим улсуудын хувиарлалт ямар шуу байгааг сайн ажиглаарай.(жишээ нь ..хятадыг )Ер нь бол одоогийн өнцгөөс харахад хувиарлалт нь шог байнаа хэ хэ.Монголыг хамгийн түрүүн харсан ойлгомжтой л байна лээ.Тэд одоогийн НҮБ ийн анхдагч болох үндэстний лиг байгуулах,дэлхийн шүүх.цагдаа гээд л юм юм л бодож байсан бололтой.Тэгээд тэрийгээ дэлхийн шинэ хувиарлалт нь аюулгүй тогтвортой байлгах талаар хэрэгтэй тэгээд ч ер нь ч өөрсдийгөө энэ талаар санаа тавих ёс суртахууны эрхтэй гэж үзэж байсан байна.за тэгээд өөрдөө үзнэ биз дээ

Monday, November 24, 2008

Төвдийн паспорт


Сая нэг нет хэсэж байгаад Төвдийн тусгаар улс байсныг гэрчлэх гадаад паспорт олсон тухай мэдээ олсон юм.Энэ пасспортын эзэн нь тэр үеийн Төвдийн сангийн яамны сайд байсан Tsepon Shakabpa(1930 оноос 1950 оны хооронд ажиллаж байсан ) юм байна.Уг паспортыг Непалын нэгэн хуучны эдлэл зардаг хүнээс олж авсан бөгөөд бас ч үгүй 10 мянган доллараар худалдаж авсан гэж байгаа.Энэ паспорт одоо Далай ламын дэргэд өөрөөр хэлбэл түүний сеифэнд байгаа гэнэ.Далай лам болон түүний дэргэддэх албаны хүмүүс энэ баримтыг маш онцолж үзэж байгаа аж.Учир нь хятадын эрх баригчид дэлхий нийтэд төвдийг хэдэн зуунаас манай улсын нэг хэсэг байсан гэдгийг нотлох гэж оролддог болохоор 1947 оны 10 сар хүртэл хүчинтэй гэсэн огноотой энэ баримт түүхийн хувьд үнэ цэнэтэй нь ойлгомжтой.Хамгийн гол нь энэ паспорт дээр Энэтхэг Франц Америк Итали зэрэг орны хилийн штамп визийн тамга дарагдсан байгаа нь тухайн үедээ Төвд орон нь тусгаар тогтносон улс байсныг гэрчлэх том баримт юм.Энэ паспорт төвдийн уламжлалт гар аргаар хийсэн цаасаар хийгдсэн байсан байна.Паспортын эзэн Tsepon Shakabpa 1966 он хүртэл шинэ Делид Далай ламын албан ёсны төлөөлөгчөөр ажиллаж байсан бөгөөд 1989 онд нас барсанаар түүний пасспорт бас алга болсон гэнэ.Энэ баримтыг уншиж байгаад богд хаант монгол улсын үед манай ихэс дээдэс гадагшаа тусламж дэмжлэг авахаар их л явж байсан гэдэг харин тэр үедээ ямар бичиг баримт хэрэглэж байсан юм болоо гэсэн бодол төрлөө.Энэ талаар мэдэх хүмүүс байвал бас сонин л баримт болох байхдаа.

Отто Скорцений тухай..(үргэлжлэл)


...Тегеранд болсон гурван гүрний удирдагч нарын уулзалтыг тасалдуулж амь насыг нь хороох даалгавар авсан болов ч Зөвлөлтийн сөрөх тагнуулын идэвхтэй ажиллагаа түүний үйл ажиллагаанд саад болж даалгавар биелэгдээгүй юм.Энэ ажиллагааг Калтенбруннер ерөнхийд нь удирдаж байсан бөгөөд энэ ажиллагааны талаар зөвлөлтийн домогт тагнуулч Николай Кузнецов мэдээлж байсан тухай баримт байдаг .Бас нэг зөвлөлтийн Тегеран дахь агент байсан Gevork Vartanian ийн бүлэг хорлон сүйтгэгч халхавч багийг илрүүлж устгасан байна.Мөн мэдээлэл авсан хамгаалалтын алба илүү сонор соргог ажиллах болсоноор энэ үүрэг биелэгдээгүй аж.Бас Балканы хойгт Броз Титог устгах үүрэг авсан ч эцэст нь германы шүхэрчид отолтонд орж бас бүтэлгүйтсэн байна.Харин Унгарын тэр үеийн толгойлогч Miklós Horthy ийн хүүг барьцаалж түүнийг засгийн эрхнээс буулгах төлөвлөгөө амжилттай хэрэгжиж үүний үр дүнд зөвлөлтийн армид бууж өгөх гэж байсан унгарын засгийн газар солигдсоноор дайны төгсгөл хүртэл германы холбоотнууд зөвлөлтийн армитай тулалджээ.Өөр нэг амжилттай болсон ажиллагаа нь англиар ярьдаг 2000 гаруй цэргийг холбоотны цэргийн хувцас өмсгөн Францын нутагт хорлон сүйтгэх ажиллагаа явуулсан юм.Энэ ажиллагааны төлөө дайны дараа түүнийг яллах гэж байсан болов ч тэрээр оргож чадсан юм.Мөн тэр үеийн америкийн цэргийн командлагч Дуайт Эйзенхаүрийг устгах даалгавар авсан тухай цуу гарч тэднийг айлгаж байсан гэдэг. Тэрээр дайны сүүлийн өдрүүдэд Берлиний хамгаалалтанд тулалдаж байгаад 1945 оны 3 сарын 15 нд америкийн цэргүүдэд олзлогдсон байна.1947 он хүртэл цэргийн гэмт хэрэгтэнээр хоригдож байгаа олзноос амжилттай зугтаасан байна.Тун удалгүй Испанид очиж тэдний эрх баригчидын эвээлд багтсан байна.Robert Steinbacher ба Otto Steinbauer зэрэг нууц нэр хэрэглэж байсан тэрээр дайны дараа сс ийн цэргийн гэмт хэрэгтнүүдийг латин америк руу гаргах нууц сүлжээг амжилттай ажиллуулж байлаа.Түүний туслалцаагаар 600 гаруй цэргийн гэмт хэрэгтэн латин америкийн орнуудаар тархсан аж.Түүний шууд оролцоотойгоор Испанийн дарангуйлагч Франко Аргентиний ерөнхийлөгч Хуан Перон нар хамтран ажиллаж байлаа.Ер нь дэлхийн 2 дайны сүүдэр тусаагүй цөөхөн хэдэн орон болох Чили Аргентин Парагвай Боливи зэрэг орнууд нацистуудын хоёр дахь эх орон нь болсон байна.Бидний багад Андын нуруунд гээд кино гарч байсан санагдаж байна.Тэгээд ч Чили Аргентин зэрэг орны томоохон баячуул засгийн газрын гишүүд нь одоо ихэнхдээ Герман гаралтай хүмүүс байдаг нь тэр үеийн 3 реихийн алт эрдэнэс тэнд шингэсэн гэсэн яриаг баталдаг аж.Энд Отто Скорценийн үйл ажиллагаа их тус болсон биз дээ.1970 онд хорт хавдараар өвчилсөн тэрээр хагалгаанд орсон болов ч дараа нь бүсэлхийнээс доош мэдээ алдаж маш хүндээр өвдсөн юм.6 сарын дараа арай гайгүй болсон ч удаан хугацаагаар хэвтэрт байж байгаад 1975 оны 7 сарын 5 нд Мадридад нас барсан байна.Харин тэрээр нас барах үедээ баян чинээлэг нэгэн болсон байсан гэнэ.1952 онд түүнийг тэр үеийн баруун германы эрхтэнүүд цагаатгасны дараа тэрээр ирландад 200 акр эзэмшдэг нэгэн болсон байлаа.Бас нэг мэдээгээр Маллоркад үл хөдлөх хөрөнгөтэй байсан аж.Түүний нэг зорилго бол 4 р реихийг бий болгох байсан гэдэг.

Monday, November 17, 2008

Отто Скорценийн тухай...


Фашист Германы тусгай даалгавар гүйцэтгэгч СС ийн оберштурмбанферюр( хурандаа)Отто Скорценийн тухай урьд нь их сонирхож байлаа.Тэр үеийн тухай тагнуул хорлон сүйтгэх ажиллагаатай холбоотой томоохон ажиллагаанд түүний нэр сонсогддог бас гол үүрэгтэй оролцож байсан нь одоо ч олны анхаарлыг татдаг юм байна лээ.Тэр бол үнэхээр мэргэжлийн тусгай үүрэг гүйцэтгэгч офицер байсан гэдэг нь маргашгүй үнэн юм.Түүний тухай домог дайны үед л цуурайтаж байлаа.Мэргэжлийн энэ ур чадварыг нь сүүлд зарим нэг улс үнэлж өөрсдийн оронд зөвлөхөөр ажиллуулж байсан байна.Та нар санаж байгаа бол Ален Делон нэг дүрд нь тоглодог Тегеран 44 гэдэг зөвлөлт францын хамтарсан нэг кинонд ч түүний тухай гардаг.Энэ кинонд том гурав буюу америк зөвлөлт английн удирдагч нарыг устгах ажиллагааг таслан зогсоож байгаа тухай үйл явдалтай.Надад бол их л сонирхолтой кино байсан санагдаж байна.Армен Жигирхянан бас тоглосон гэж байгаа.За тэр яахав.Отто Скорцени 1908 оны 6 сарын 12 нд Австрийн цэргийн гэр бүлд төрсөн бөгөөд төрөлх хэлнээсээ гадна франц англи хэлийг бага насандаа эзэмшсэн нэгэн байжээ.Веннийн их сургуульд суралцаж байхдаа туялзуур жадаар хичээллэдэг мөн хэд хэдэн удаа дуэл хийсэн баримт байдаг бөгөөд нэг удаагийн тийм тулалдаанаас өөрийг нь чимэглэх болсон сорвитой болсон юм байна.1931 онд австрийн нацист намд элссэн оржээ.Польшийг эзлэгдсэний дараа тэнд очиж иргэний салбарт инженер ээр ажиллаж байгаад бас удалгүй германы цэргийн нисэх хүч арын албанд ажиллах болов.Удалгүй нэг тохиолдлоор Гитлерийн хамгаалалтын хороонд алба хаах болжээ.Ингээд бас удалгүй өөрийн хүсэлтээр фронтод байлдахаар явж Голланд Франц бүр Балканы хойгт Югаславын босогчидтой тулалдаж байсан бөгөөд тэнд байхдаа тушаал ахиж хурандаа цолтой болсон байна.Удалгүй 1940 оны 2 сарын 21 онд Орос руу явж дайн эхлэхээс өмнөх зарим нэг ажиллагаанд оролцож байгаад дараа нь 1941 оны 10 сард Москвагын дэргэд тулалдаж байсан армийн бүрэлдэхүүнд орж тусгай даалгавар авсан байна.Энэ үүрэг нь Москваг эзлэхээс өмнө хотод нэвтэрч коммунист намын байр дотоодыг хамгаалах яамны байр төв холбоо зэрэг онц чухал газруудыг дэлбэлэх хүмүүсийг олзлох зэрэг байсан бөгөөд германы цэрэг тэнд цохигдсоноор энэ үүрэг биелэгдээгүй юм .1942 оны 12 сард тэрээр шархдаж Веннд буцаж ирсэн бөгөөд түүнийг гавьяа байгуулсаны учир төмөр загалмай одонгоор шагнасан байна.Венна байхдаа Гитлерийн санаачлагаар байгуулагдсан тусгай хүчнийг зохион байгуулж удирдах болсон гэнэ.Энэ бүлэг анхныхаа даалгавраар италийн дарангуйлагч Гитлерийн холбоотон Беннито Муссолинийг баривчилгаанаас суллах үүрэг авлаа.Бараг 2 сарын турш уйгагүй хөөцөлдөж муур хулгана болсоны эцэст түүний байгаа газрыг тодорхойлж Gran Sasso ууланд байдаг Campo Imperatore Hotel д байгаа Муссолинийг бараг ганц ч буу дуу гаргалгүй амжилттай суллаж эхлээд Ромд дараа нь Германд авч ирж чаджээ.Энэ үеэс эхлэн түүүний алдар цуу эхэлсэн гэдэг........
Ажил гараад дуусгаж чадсангүй маргааш үргэлжлүүлнээ

Sunday, November 16, 2008

Украйны эх оронч

Би нэг удаа блогтоо зөвлөлтийн түрэмгийлэлийг эсэргүйцэж өөрийгөө шатаасан чех залуугын тухай оруулж байсныг зарим нь санаж байгаа биз дээ.Өөрийн үзэл бодлоо хамгийн хурцаар илэрхийлэх хамгийн сүүлчийн алхам бол коммунист дарангуйлалын үед өөрийгөө шатаах л байсан бололтой.Энэ тэмцлийг бас украйны үндэсний эрх чөлөөний тэмцэгч Oleksa Hirnyk гэдэг энэ залуу бас хэрэгжүүлсэн юм байна.Тэрээр зөвлөлт үзэл суртлын далбаан дор түүний эх орны соёл хэл заншил газар нутаг уусаж алга болж байгааг эсэргүйцэж мянга мянган ухуулах хуудас тарааж хэвлүүлж байсан нь тухайн үедээ санаанд багтамгүй эр зориг байлаа.Тэр үзэл бодлоо цагдаа шүүх эрх баригчидаас нууж байгаагүй юм. Түүний ухуулах хуудсанд PROTEST AGAINST RUSSIAN OCCUPATION OF UKRAINE

PROTEST AGAINST RUSSIFICATION OF UKRAINIAN PEOPLE

LONG LIVE THE INDEPENDENT UNITED UKRAINIAN STATE!

EVEN IF IT REMAINS SOVIET IT MUST NOT BE RUSSIANIZED!

UKRAINE FOR UKRAINIANS!

гэсэн мөрнүүд байсан гэнэ.Oleksa Hirnyk 1912 оны 3 сарын 28 нд Калуша хэмээх хотын ойролцоо орших Бохородчиваны гэдэг сууринд төрсөн бөгөөд түүний гэр бүлийнхэн бүгд эх орон хэл ёс заншилаа дээдэлдэг байсан байна.Өөрийнхөө үзэл бодлоо илэрхийлсэнийхээ төлөө Зөвлөлтийн хуулиар шийтгэгдэж 3 жил алс дорнодод шоронд хоригдсон Oleksa Hirnyk үзэл бодлоосоо няцаагүй аж.Суллагдсаныхаа дараа ч тэмцэлээ үргэлжлүүлж Киев болон бусад хотуудаар явж суртал ухуулга явуулж байж.Эцэст нь түүнд өөрийгөө шатааж үзэл бодлоо илэрхийлэхээс өөр зам үлдээгүй бололтой.Украйны алдарт тэмцэгч Тарас Шевчинкогийн төрсөн хоттой ойролцоо байдаг түүний булшнаас холгүй орших Chernecha Hill гэдэг газар өөрийгөө шатаасан байна.Түүнийг 2007 онд украйны ерөнхийлөгчийн зарлигаар улс эх орныхоо тусгаар тогтнолын төлөө иргэний зориг гаргасны учир украйны баатар цолоор нэхэн шагнасан юм байна.Харин энд нэг юм хэлэхэд манайхаас бусад (дундад азийн зөвлөлтийн бүрэлдхүүнд байсан орнуудыг мэдэхгүй байна) зөвлөлтийн эрхшээлд байсан орнууд оросуудад их дургуй гэдгийг манайхан сайн мэддэг.Харин бидний хувьд орос ах нар тусгаар тогтнолын баталгаа болж байсан болохоор арай өөр асуудал яригддаг нь азтай юм даа

Нэгэн зургийн түүх

Энэ зургыг дэлхийн 2 р дайны үеийн баримтууд дунд зөндөө харж байсан юм.Харин зургын түүхийн талаар мэддэггүй байж байгаад сая нэг баримт олсоноо блогтоо оруулахаар шийдэв.Японы цэрэгт цаазлуулж байгаа энэ хүн бол австралын радио холбоочин түрүүч Leonard George Siffleet гэдэг хүн юм байна.Тэрээр хоёр нөхрийн хамт японы цэрэгт эзлэгдсэн шинэ гвинеи нутаг дэвсгэрт тагнуулын ажил гүйцэтгэж яваад нутгийн урвагчдын балгаар баривчлагдаж эцэст нь цаазлуулсан нь энэ зурагт үлдсэн юм байна.Уг зургыг 1944 онд голландад алагдсан япон офицерийн биенээс олсон нь сүүлд хэвлэл мэдээлэлд гарсан гэнэ.Харин цаазын ялыг гүйцэтгэж байгаа япон офицерийг Chikao Yasuno гэдэг юм байна.Хэдийгээр дайн болж байсан ч гэлээ энэ харгис үйл явдал олон нийтийн дургүйцлыг хүргэсэн бөгөөд дайн дууссаны дараа Chikao Yasuno г баривчилж эхлээд дүүжилж алах ял оноосон боловч сүүлд нь 10 жил хорих шийтгэлээр сольсон гэнэ.Цэргийн олзлогдогсодтой хэрхэн харьцах талаар олон улсын гэрээ хэлэлцээр байдаг боловч одоо ч гэсэн хүнлэг бус үйл явдал зөндөө л болдог юм байна лээ.Би нэг удаа Иракт америкийн иргэнийг терроррестууд цаазалж байгаа бүрэн бичлэг үзчихээд хэдэн өдөр дотор эвгүй явсан шүү.Үнэхээр аймаар юм байна лээ.Дахиж л тийм юм үзмээргүй санагдсан шүү.

Saturday, November 15, 2008

Klaus Fuchs ба атомын бөмбөгийн нууц

Урьд нь Зөвлөлтийн тагнуулын байгууллага тэдний домог болсон агентуудын талаар сонирхож уншдаг байлаа. Харин Klaus Fuchs гэх энэ хүний талаар сонсож уншаагүй байсан юм.Харин сая нет хэсэж байгаад түүний тухай энэ мэдээллийг оллоо.Тэрээр 1945 оноос 1947 оны хооронд Зөвлөлтийн тагнуулын байгууллагад Америкийн атомын бөмбөгийн дараа нь устөрөгчийн бөмбөгийн талаар дээд зэрэглэлийн мэдээллүүд дамжуулж байжээ.Klaus Fuchs 1933 онд Гитлерийн Германаас зугтан гарч Англид очин физикийн ухааны докторын зэрэг хамгаалжээ.Энэ үеэс Эдинбүргийн их сургуульд профессороор ажиллаж байв.Чадалтай эрдэмтэн байсан тул анх Англид судлаж төлөвлөж байсан атомын бөмбөг бүтээх багт ажиллах урилга авч ажилласан гэнэ.Удалгүй английн хэсэг эрдэмтэдийн хамт Лос Аламост байгуулсан цөмийн зэвсэг бүтээх Манхаттен төсөл дээр ажиллах болжээ.Энд байхдаа плутоний бөмбөг бүтээх туршилтанд түлхүү оролцож байжээ.Харин түүний зөвлөлтөд мэдээлэл дамжуулах болсон нь түүний үзэл бодолтой шууд холбоотой юм.Тэрээр Германд байхдаа коммунист үзэл бодлыг талархагч байсан ажээ.Тэр сэтгэл зүрхээрээ Германы нацизмыг жигшэн үздэг байжээ.Гол нь түүний баримталж байсан бас болгоомжилж байсан үзэл бодол бол дэлхий дээр зөвхөн нэг улс тухайлбал америк ганцаараа ийм хүчирхэг зэвсэгтэй болж байгаад санаа нь зовдог байсан байна.Зөвхөн энэ шалтгаанаас болж цөмийн зэвсэгийн нууцыг дамжуулж байсан ч байж магадгүй юм.Мэдээж Хирошима Нагасаки дээр бөмбөг хаясан америкийн шийдвэр түүнд нөлөөлсөн биз.!948 он гарахад Америкийн тагнуулын алба түүний цөмийн зэвсэгийн нууц ямар нэг хэмжээгээр алдагдаад байгааг гадарлаж мөрдөн шалгаж эхэлжээ.Удалгүй түүнийг англид буцаж ирэх үеэр английн тагнуулын алба түүнийг мөрдөж байгаад зөвлөлтийн тагнуулын албатай харьцаж байсан нууц кодыг тайлж уншсанаар түүнийг баривчилсан байна.1959 он хүртэл шоронд хоригдсон тэрээр суллагдаж зүүн герман луу явсан бөгөөд 1988 онд нас бартлаа тэнд амьдарчээ. Түүхчид түүний явуулсан үйл ажиллагааг хоёр талтай авч үздэг бөгөөд харин тэрээр өөрийнхөө талаар сонин хэвлэлд ярих дургүй нэгэн байж ээ.Харин ховор өгдөг байсан ярилцлагандаа тэрээр ...нэг их чухал мэдээлэл байгаагүй.Одоо миний бодож байгаагаар зөвлөлт холбоот улс надтай надгүй тэрийг хийж чадах л байсан гэж ..дурссан байдаг.Миний бодоход тухайн үеийн түүн шиг тагнуулын ажиллагаанд оролцож байгсад жинхэнэ сэтгэл зүрхээрээ тийм ажил хийж байсан болов уу гэж боддог.Түүх улиран одох тусмаа үнэ цэнэ ордог билээ.

Сталинка,Хрушевинка...


Энэ зургийг хараад нэг юм бодогдож байгаа биз дээ.Улаанбаатар хотын барилга байгууламжийн дизайн шинэ үеийн түүхээр үзвэл 3 үед хуваагдах юм шиг санагддаг юм.Энэ зурагт байгаа Сталины үеийн загвар Хрушевийн үеийнх ,тэгээд одоо бидний байгаа энэ үеийнх гэж.Сталинка гээд байгаа энэ загварын барилгууд бол манай 40,50 мянгатууд гэдэг ойлгомжтой.Харин миний хувьд энэ загвар илүү дизайнлаг бас өрөө тасалгаа багтаамж сайтай байсан санагддаг.Тааз өндөр нийтийн хэрэглээний зай ихтэй санагдаад байдаг юм.Харин тухайн үеийн стандарт гэхүү мод их ашигласан байдаг нь одоо хуучирч муудахад нь илүү их нөлөөлөөд байдаг юм.Уг нь чанар сайтай байсан бол засаж янзлаад сэргээхэд ч бас муугүй л санагдах юм Хүн хүний бодол өөр болохоор заримд ч дэмий санагдах байх л даа.Харин Хрушевийн үеийн загвар гээд байгаа энэ барилгууд 1970 аад оны сүүлээс монголд идэвхтэй баригдах болсон л доо.Загвар стилийн хувьд дээрдэх юм байхгүй социализмын нэг загварын саарал байшингууд гэдэг алдар цол энэ үеэс л гарсан байх.Зүгээр орон сууцжуулах их төлөвлөгөөнд илүү тохирч байсан утгаараа улаанбаатарчуудад ээлээ өгсөн л барилга байгаа юм.Харин одоогийн барилгуудын хувьд бас нэг сайхан гэж хэлмээргүй л байна .Ядуу хөрөнгөндөө тааруулж хийсэн энэ барилгууд соц нийгмийн үеийн энэ барилгуудаа гүйцэх нас өнгө үзэмж харин байгаа юм уу даа мэдэхгүй л байна.Хот төлөвлөлт барилга архитектурынхан хийх ажлаа зохистой хийдэг байсан бол нийслэлээ өнгөтэй байж болгомоор л байлаа.Одоо ч өнгөрсөн байхаа

Thursday, November 13, 2008

Сансараас харагддаг байгууламжууд


Нийтэд түгсэн нэг алдаа байдаг юм байна.Тэр юу гэвэл сансараас хятадын цагаан хэрэм харагддаг гэсэн яриа юм.Харин бодит байдал дээр энэ худлаа аж. Учир нь цагаан хэрэм тийм хол зайнаас олж харахад бэрх тийм нарийхан учир харагддаггүй гэнэ.Харин дэлхий дээр хүний гараар боссон хоёрхон байгууламж л сансараас жирийн хараагаар харaгддаг бөгөөд тэр нь Египетийн пирамид ба Хоовер Дамм юм байна.(Hoover Dam)

Эдгар Аллан По гийн зарим баримт


Эдгар Аллан По бол америкийн алдартай зохиолч гэдгийг хүмүүс мэдэх байхаа.Түүний зохиолуудаас анх манай их зохиолч Д.Нацагдорж орчуулж байсныг санаж байна.Гэхдээ андуурч байж ч болно шүү.Харин энэ зохиолч бас л яруу найрагчдын өвчинөөр өвчилж архи дарс элдэв юмнаас хол явж үзээгүй бололтой.Виржиниагын Их сургуульд элсэн ороод сургуулийн тэтгэлгийн мөнгөөр мөрийтэй тоглож дуусгасан дээр нь нэмээд архи их уудаг байсан баримт их байдаг юм байна.Сургууль дээрээ бүр шалгалтын үеэр ч согтуу байдаг байсан нь хэвийн үзэгдэл байсан бололтой.Ер нь л стандарт нэгэн биш байсан бололтой.Иймэрхүү баримтуудаас болж түүний суралцах кареар дуусан гэнэ.Тэгээд ч түүн шиг хүмүүст сургууль хэрэгтэй ч байгаагүй байхаа даа.

Их эрдэмтний алдартай зураг


Алдарт эрдэмтэн Алберт Эйнштеиний энэ зураг маш алдартай билээ.Харин энэ зургыг хэн хэзээ авсан тухай мэддэггүй байсан юм.Уг зургийг 1972 онд өөрийнхөө төрсөн өдрөөр зурагчин Arthur Sasse. гэдгээр авахуулсан юм байна.Их эрдэмтэн маань энэ зургандаа их дуртай байсан бөгөөд гарсан даруйд нь найзууддаа илгээж байсан гэнэ.Бас нэг баримт байдаг нь байгуулагдаад удаагүй байсан Изриаль улс түүнийг 1952 онд ерөнхийлөгчөөр сонгохоор урьж байжээ.Түүнийг евреи үндэстэн гэдгийг хүн болгон мэдэх байлгүй дээ.

Wednesday, November 12, 2008

Bata компанийн тухай ...


Манайхан одоо гадагшаа явдаг болсон болохоор ихэнх нь BATA гутлын дэлгүүрийн талаар сайн мэдэх байлгүй дээ.Дэлхийн ихэнх оронд сүлжээтэй энэ компанийг тухайн орны зарим иргэд нь өөрсдийн компани гэж эндүүртэл удаан хугацаанд эх оронд нь үйл ажиллагаа явуулсан байдаг.Харин монголд байдаггүй шиг санагдаад байна.Гэхдээ байдаг ч юмуу би сайн мэдэхгүй байна.Яагаад энэ компанийн талаар бичих болсон нь түүний дэлхийн анхны үндэстэн дамнасан компани болохоор сонирхсон юм.Уг компанийн жинхэнэ эх орон нь Чех юм байна.Bata компанийг үндэслэгч Thomas Bata 1914 оны 9 сарын 17 Чехийн Прага хотод төрсөн бөгөөд уг компанийг өөрийн авга ах Jan Antonin аас өвлөж авч байсан гэнэ.Харин компани анх Чехсловакийн Злин хотод 1894 байгуулагдсан юм байна.Түүнийг компаниа анх удирдаж эхэлж байхад нилээн бэрхшээл тохиолдож байжээ.Дэлхийн 1 р дайн эхэлж компанийн борлуулалт муудсанаар анхны бэрхшээл эхэллээ.Удалгүй дайн дууссан ч хямрал үргэлжилж байсан учир Томас Бата анх удаа урьд үзэгдэж байгаагүй хямд гутлын үнийг хэрэглэгчдэд санал болгосноор бүтээгдэхүүний борлуулалтыг эрс нэмэгдүүлж чанартай ч гэсэн хямд байж болох маркетингийг нэвтрүүллээ.1930 гарахад Бата өөрийнхөө үйлдвэрлэл худалдааг хилийн чанад эрхлэх шийдвэр гаргаж анхны жижиг дэлгүүрээ энэтхэгийн Калкутта хотын ойролцоо Коннагар гэдэг газар нээлээ.Энэ үйл ажиллагаа амжилттай болж одоо энэ хот тус компанийн дэлгүүрийн нэрээр Батанагар гэж нэрлэтлээ алдаршсан байна.Энэ амжилтантандаа урамшсан Бата нийт энэтхэг даяар сүлжээ дэлгүүрүүдээ нээж эхэлсэн юм.1939 онд Бата Канадад үйлдвэрээ байгуулж цаашдаа Европи Африкт үйл ажиллгаагаа өргөжүүлсэн байна.Түүний гутлын дэлгүүр нэр хүнд дэлхий даяар алдаршиж эхэллээ.Удалгүй бас нэг бэрхшээл үүссэн нь нацистууд түүний эх орныг эзэлсэнээр 1939 онд компанийн төв байр Канад руу нүүсэн байна.Харин дайн дуусаны дараа буцаж ирсэн болов ч бас коммунийстууд нийгэмчлэл явуулж эд хөрөнгийг нь авсан учир буцаж нүүсэн байна.Хамгийн сүүлд 1989 онд арчилсан шинэ Чехсловак бий болсоны дараа л эх орондоо ирэх боломж олдсон гэнэ.Бата өөрийнхөө үйл ажиллагааны гол цөм болсон ажилтан ажилчиддаа маш их анхаарал тавьдаг байсны жишээ нь үйлдвэрийнхээ ойролцоо ямагт ажилчдын хороолол байгуулж орон сууц нийгмийн асуудлыг нь шийдэж байсан нь юм.Канадын Онтариа хотод Батава нэртэй хороолол байгуулсан нь нэг жишээ гэхэд болно.100 гаруй жилийн өмнө байгуулагдаж байсан Бата компани одоо 14 тэрбүм хос гутал зарсан тооцоо байдаг юм байна.Батагийн алдартай брэндүүд дотор Marie Claire,Dr Scholls ба Huch Puppies зэрэг багтдаг юм байна.Одоо компанийн төв байр Швеицарийн луйзанна байрлаж Батагийн хүү Томас Жеорж Бата тэргүүнээр нь ажилладаг юм байна.

Оутсоринг


Манайд оутсорингын талаар идэвхтэй ажиллах санаачлага эхлэлүүд тавигдаж байгааг харж их баярлаж байгаа билээ.Тиймээс энэ чиглэлийн үйл ажиллагааг нилээд сонирхож юм харсан юм.Энэтхэг энэ талаар нилээн хол явсан нь хэнд ч ойлгомжтой болохоор эдний жишээнүүд илүү сонирхолтой бас үлгэр жишээ авмаар юм нууд байна.Анхны оутсорингийн үйл ажиллагаа явуулж байсан компаниуд одоо илүү туршлагатай бас цар хүрээ нь өргөжөж байгаа нь тэдний хувьцааг томоохон хөрөнгө оруулалтын компаниуд сонирхож хэдэн сая долларын хэлцэл гэрээнүүд хийгдэж байгаагаас илт байна л даа.Зарим нэг жишээ дурдвал Мумбайд байрладаг Firstsource Soution ий 20% ийг Metavante Corproration эзэмших болсон харин түүнийг нь Goldman Sach сонирхож тэднийхтэй хэлцэл хийж байгаа тухай сонинд гарсан байсан.Санхүүгийн аваргуудын нэг Сити групп энэ салбарт хөрөнгө оруулах зорилгоор оутсорингийн компаниудыг судалж эхэллээ.Nasscom ийн дээгүүр үнэлгээнд явдаг Genpact ба WNSGlobal Service-ийн хувьцааны хяналтийн багцыг General Atlantic and Oak Investment эзэмших болсон гээд энэ үргэлжлэх шинжтэй.Гол нь жижиг хувьцаа эзэмшигчид голдуу байдаг эдгээр компаниуд асар их ирээдүй байгааг том санхүүгийн байгууллагууд олж харж хөрөнгө оруулах болсон нь эдгээр компаниуд энэ салбарыг маш хурдацтай хөгжүүлэх болсон шалтгаан юм.2006 оноос энэ салбарт хөрөнгө оруулалтын 47 гэрээ хийгдэж нийт үнийн дүн нь 2,03 тэр бум доллараар үнэлэгдэж байсан гэнэ.Харин одоо улам өргөжиж 2008 оны эхний хагаст л гэхэд л 62 гэрээ хийгдэж 646 сая доллар зарцуулагдсан байна.Бас нэг мэдээ нь эдний Sequota Capital India ийн 9% ийг Sun Group 40 сая доллараар худалдаж авсан тухай юм.Тэгээд гол нь юу хэлэх гээд байна гэвэл манай оутсорингын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа компаниуд удахгүй бас ийм болоосой бас дотоод зах зээлээсээ хөрөнгө босгох анхны алхамуудаа хийгээсэй гэсэн дээ юм.Манайд Женко Тур Бюро ийн бэлэн туршлага байна ш дээ.Нэгэнт үйл ажиллагаа нь жигдэрсэн тохиолдолд хүн хүчний бололцоо л байвал энэ зах зээлд асар том боломж байгаа гэдгийг хүмүүс ойлгодог болсон байна лээ.Одоо бол засаг төр ч бодлогоор дэмжээд эхний хөрөнгө оруулалтийг хийвэл сургалт сурталчилгаа гээд хийх ажил их л байгаа .даа